เรื่องเศรษฐกิจ 2 เรื่อง ขับเน้นภาพ (หม่นๆ) ของคนไทยให้ชัดเจนขึ้น
เรื่องแรก เป็นเรื่อง “เศรษฐกิจเรือธง” ของรัฐบาล คือการแจกเงิน 1 หมื่นบาท ที่ดำเนินการแจกกลุ่ม “คนเปราะบาง” ไปแล้วในล็อตแรก
ซึ่งผลทางเศรษฐกิจเป็นอย่างไร ไม่ใช่ประเด็นที่จะพูดถึงในที่นี้
แต่สิ่งที่อยากจะชี้ชวนให้สังเกต นั่นคือ กลุ่มคนเปราะบางล้านๆ คนที่ปรากฏตัว
ไม่ว่าคนไทยที่ไม่สามารถซื้อหมูเป็นกิโลได้เพราะไม่มีตู้เย็นที่จะถนอมอาหาร
ไม่ว่าคนไทยที่ไม่สามารถซื้อข้าวสารเป็นถัง หรือกระสอบได้ เพราะไม่มีเงินมากเพียงพอ
ไม่ว่าคนไทยที่ไม่เคยจับเงินหมื่น เป็นต้น
สิ่งเหล่านี้ได้ตอกย้ำและยืนยันถึงช่องว่างหรือความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยสูงมาก
มีคนรากหญ้าหรือระดับล่าง จมดักดานอยู่กับความจน ที่หลายๆ คนนึกไม่ถึง
เรื่องที่สอง เป็นเศรษฐกิจที่ถือเป็นกรณี “อาชญากรรมทางเศรษฐกิจ” คือกรณีดิ ไอคอน ที่โด่งดัง
กรณีนี้ เกี่ยวพันกับ “คนชั้นกลาง” ที่พอมีจะกิน และต้องการแสวงหาอนาคตที่ดีขึ้น
แต่เนื่องจาก สังคมไทย “ติดกับดักรายได้ปานกลาง” มาอย่างยาวนาน
ทำให้คนชั้นกลางไม่สามารถ ใช้ “สัมมาชีพ” อันปกติ เพื่อทะลุไปสู่ “ชั้นระดับชีวิต” ที่สูงขึ้นได้
จึงต้องหันไปใช้ “วิธีพิเศษ” หรือ “ทางไม่ปกติ” เพื่อก้าวไปสู่ชีวิตที่ดีกว่าหรือพูดง่ายๆ “รวยขึ้น-รวยเร็ว” ได้เท่าไหร่ยิ่งดี
นี่จึงเปิดช่องให้เหล่าอาชญากรใส่สูท สอดแทรกเข้ามา
ผ่านเทคโนโลยีเศรษฐกิจ แบบใหม่ ไม่ว่าแชร์ลูกโซ่ ธุรกิจขายตรงธุรกิจออนไลน์สีเทา คอลเซ็นเตอร์หลอกลวงลงทุน การพนันออนไลน์ ฯลฯ
สังคมตอนนี้ จึงมี “คนชั้นกลาง” ที่เป็นเหยื่อ เพราะอยากรวยขึ้น-รวยเร็ว มากมาย และเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า ไม่ขาดสาย
กรณีดิ ไอคอน คือ ตัวอย่างอันฉาวโฉ่นั้น
และในความฉาวโฉ่ดังกล่าว มิได้เป็นเรื่องของผู้หลอก และผู้ถูกหลอกเท่านั้น
แต่เราได้เห็นตัวละคร ที่เป็นศัพท์แสงฮิตในขณะนี้คือ เทวดา เข้ามาร่วมสูบ “ผลประโยชน์” ด้วย
โดยเฉพาะ “เทวดา” อันหมายถึง “ข้าราชการ” และ “นักการเมือง”
เทวดาเหล่านี้ถือกฎหมายไว้ในมือ มีอำนาจ มีอิทธิพล มีเครือข่าย ที่สามารถเข้าไปเกื้อหนุน “อาชญากรรมทางเศรษฐกิจ” ให้หลอกลวงประชาชน ได้อย่างกว้างขวางตั้งแต่ระดับหลักร้อยจนไปถึงระดับแสนคน
ขณะที่อาชญากรรมทางเศรษฐกิจ ก็ไม่อาจทำได้ด้วยตนเอง ต้องอาศัย “เทวดา” เหล่านี้ เกื้อหนุน
แน่นอนการเกื้อหนุนดังกล่าวต้องแลกด้วยผลประโยชน์มากมายมหาศาล
ซึ่งก็คุ้มค่า เพราะสามารถไปล้วงกระเป๋าชาวบ้านที่อยากรวย อยากขยับชนชั้น มีอีกทอดหนึ่ง
“เทวดา” เหล่านี้ จึงถือเป็น “แบดเหนือบอส” ที่ทำให้ อาชญากรรมทางเศรษฐกิจ ไม่เคยตาย
และขยายไปสู่รูปแบบต่างๆ มากยิ่งขึ้นทุกที
สังคมไทยจึงมากด้วยอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ
ที่มีข้าราชการ นักการเมือง เข้าไป “สนับสนุน” เพื่อแลกเปลี่ยนกับผลประโยชน์มากมายมหาศาล
ขณะเดียวกัน คนชั้นล่าง คนชั้นกลาง ที่เป็นฐานใหญ่ของประเทศ ก็ถูกสูบเลือด สูบเนื้อ อย่างต่อเนื่อง
กลายเป็น “โครงสร้าง” ที่เหลือแต่ซาก
ไม่อาจเติบโต ก้าวหน้า อย่างที่ควรจะเป็น
และหากไม่มีการแก้ไข อย่างเอาจริงเอาจัง
“โครงสร้าง” ที่เหลือแต่ซากก็พร้อมจะพังทลายลง
สุวพงศ์ จั่นฝังเพ็ชร
