แก้ทุจริตฝังรากลึก

แก้ทุจริตฝังรากลึก

ผลคะแนนดัชนีการรับรู้การทุจริต (CPI) ปี 2568 โดยองค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ เป็นสิ่งหนึ่งที่ตอกย้ำว่าปัญหา “ทุจริตคอร์รัปชั่น” ยังคงฝังรากลึกในสังคมบ้านเรา คะแนนที่ออกมาประเทศไทยได้เพียง 33 จาก 100 คะแนนเต็ม อยู่ในอันดับที่ 116 จาก 181 ประเทศทั่วโลก แย่สุดในรอบปี 14 ปี

เปรียบเทียบกับประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อยู่อันดับ 7 ของอาเซียน จากที่เคยอยู่ในอันดับ 5 ตามหลังสิงคโปร์ บรูไน มาเลเซีย เวียดนาม อินโดนีเซีย และ สปป.ลาว

น่าขบคิดต่อว่าเหตุใดคะแนนดัชนี CPI ของประเทศไทยจึงถดถอยมาตลอดในช่วงหลายปี แม้ว่าเราจะอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญ พ.ศ.2560 ที่ถูกขนานนามว่าเป็น “รธน.ฉบับปราบโกง”

แม้ว่าจะมีการประกาศใช้ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580) มาแล้วกว่า 8 ปี และมีองค์กรอิสระด้านการต่อต้านคอร์รัปชั่นมากมาย ทั้งสำนักงาน ป.ป.ช. สำนักงาน ป.ป.ท. สำนักงาน ปปง. สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.)

จึงเป็นโจทย์ใหญ่ของรัฐบาล โจทย์ใหญ่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่าจะต้องมาทบทวนแนวทางเพื่อแก้ปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่นให้มีประสิทธิภาพ สอดรับกับงบประมาณปีละหลายพันล้านบาทที่ถูกนำมาใช้ในเรื่องนี้

เพราะหากแนวโน้มการทุจริตคอร์รัปชั่นของไทยยังคงสูงขึ้นเรื่อยๆ ย่อมส่งผลโดยตรงต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างประเทศ การจัดอันดับขีดความสามารถในการแข่งขัน และเป้าหมายระยะยาวของประเทศไทยในการเข้าสู่การเป็นสมาชิก OECD ตามข้อกังวล-ห่วงใยของคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.)

ปัญหาทุจริตคอร์รัปชั่นที่มีมาอย่างยาวนาน ดร.มานะ นิมิตรมงคล เลขาธิการองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ได้สะท้อนมุมมองผ่านบทสัมภาษณ์ ซึ่งเผยแพร่ในเว็บไซต์ของธนาคารแห่งประเทศไทย

โดยชี้ว่ามี 5 ปัจจัยหลัก ได้แก่ 1.Mindset แบบระบบอุปถัมภ์ การให้ความสำคัญกับคนร่ำรวยหรือคนมีอำนาจที่ไม่เคยเปลี่ยนแปลง

2.ระบบราชการที่เป็นจุดตั้งต้นการคอร์รัปชั่นไม่เคยมีการปฏิรูปกันมานาน ขาดความโปร่งใส ทำอะไรก็ตรวจสอบไม่ค่อยได้

3.กฎหมายจำนวนมากเปิดโอกาสให้ข้าราชการใช้ดุลพินิจ และเป็นช่องทางคอร์รัปชั่น

4.การขาดกลไกปกป้องคุ้มครองประชาชนที่พยายามต่อสู้ที่จะไม่จ่ายสินบน หรือเปิดโปงการทุจริต และ 5.การเอาผิดคนโกงทำได้ยาก เนื่องจากหลักฐานไม่เพียงพอหรือมีการช่วยเหลือกัน

ทั้งนี้ถือเป็นสัญญาณดีที่ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ที่ได้แถลงให้คำมั่นว่า รัฐบาลชุดใหม่จะเดินหน้าปราบปรามการทุจริตคอร์รัปชั่นอย่างเร่งด่วน

โดยสั่งการให้เลขาธิการ ป.ป.ท. นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกฯ เตรียมการปรับปรุง วิธีการ ปรับปรุงกฎหมาย ขั้นตอน ระเบียบ กฎกระทรวง พ.ร.ก. หรือตรากฎหมายขึ้นมาใหม่

เพื่อปราบปราม ต่อสู้เรื่องการทุจริตคอร์รัปชั่นในประเทศให้มีประสิทธิภาพสูงสุด

ทั้งหมดนี้ต้องติดตามว่าในท้ายที่สุดแล้วจะนำไปสู่การแก้ไขการทุจริตคอร์รัปชั่นได้แค่ไหน

สุพัด ทีปะลา