การสอบซ่อมการประมูล 4จี บนคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์ รอบใหม่ หลัง บริษัท แจส โมบาย บรอดแบรนด์ จำกัด ชนะการประมูลไปด้วยราคา 75,654 ล้านบาท แต่จำต้องทิ้งใบอนุญาตไปเพราะไม่สามารถหาสถาบันการเงินค้ำประกัน (แบงก์การันตี) ได้ จนถึงขณะนี้แทบจะ 100% แล้วว่า การประมูลรอบใหม่ดังกล่าวจะมีขึ้นอย่างแน่นอนในวันที่ 22 พฤษภาคมนี้
อย่างไรก็ดี แม้เป็นที่รู้กันก่อนหน้านี้แล้วว่า การที่แจสไม่สามารถจ่ายค่าประมูลได้ จะต้องมีการนำคลื่นความถี่มาประมูลใหม่ แต่ก่อนหน้านี้หลายฝ่ายเป็นกังวลว่าด้วยมูลค่าเงินตั้งต้นการประมูลที่ 75,654 ล้านบาท ถือเป็นมูลค่าที่สูงมาก จะมีผู้สนใจหรือไม่
แต่จากท่าทีของกลุ่มบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) หรือเอไอเอส แสดงความประสงค์ยังต้องการคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์ไปใช้งานจริง โดยทำหนังสือแจ้งมายังสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ขอเซ้งต่อใบอนุญาตของแจสในราคาที่ประมูลไว้ 75,654 ล้านบาท
แต่ก็ต้องผิดหวัง เพราะเกินอำนาจ กสทช. เพราะกฎหมายไม่เปิดช่องให้ ต้องแจ้งต่อคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) พิจารณาใช้กฎหมายพิเศษ คือมาตรา 44 แห่งรัฐธรรมนูญ (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ.2557 เปิดทางให้สามารถเซ้งใบอนุญาตได้ ซึ่งนายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี ได้พิจารณาแล้วเห็นว่าไม่ควรให้สิทธิแก่ทางเอไอเอส ด้วยวิธีดังกล่าว แต่ก็ยังช่วยด้วยการใช้มาตรา 44 ลดขั้นตอนการเตรียมการจัดประมูลลง โดยการตัดการทำประชาพิจารณ์ ส่งผลให้การประมูลเร็วขึ้น 1 เดือน หรือเปลี่ยนจากวันที่ 24 มิถุนายน เป็นวันที่ 22 พฤษภาคมนี้
สำหรับเหตุผลที่ทำให้เอไอเอสต้องกลับมาสู้เพื่อใบอนุญาตคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์อีกครั้ง ไม่เพียงแต่เพื่อนำไปให้บริการ 4จี แก่ลูกค้าเท่านั้น แต่ดูเหมือนเอไอเอสยังคงอยากรักษาฐานลูกค้าในส่วนของ 2จี ที่ค้างการใช้งานเอาไว้บนคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์หลังหมดสัญญาสัมปทานราว 400,000 เลขหมาย และลูกค้า 2จี บนคลื่นความถี่ย่าน 2100 เมกะเฮิรตซ์ แต่ยังมีการเชื่อมโยงข้ามโครงข่าย (โรมมิ่ง) การใช้งานบนคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์ อีกกว่า 7 ล้านเลขหมาย อ้างอิงได้จากหนังสือที่เอไอเอสส่งไปยัง กสทช. เรื่องขอให้สิทธิเอไอเอสชำระค่าใบอนุญาตแทนแจสก่อนหน้านี้ ระบุได้ขอให้เร่งรัดกระบวนการพิจารณาให้เสร็จสิ้นก่อนวันที่ 14 เมษายน ซึ่งวันสุดท้ายที่ศาลปกครองกลางมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวการใช้งานของลูกค้า 2จี ก่อนจะต้องซิมดับ
อย่างไรก็ตาม การออกตัวของเอไอเอสที่สนใจต่อคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์ ในแง่หนึ่งสะท้อนให้เห็นว่า เอไอเอสไม่มีปัญหากับเงินจำนวนดังกล่าว ซึ่งหากพิจารณาดูดีๆ แล้ว ราคาสุดท้ายที่เอไอเอสออกจากการประมูลรอบก่อนคือ 75,976 ล้านบาท ก็ถือว่าเป็นราคาที่สูงกว่า แจสชนะการประมูล เพียงแต่ในการประมูลรอบก่อน เอไอเอสเลือกที่จะไปบี้ราคาในใบอนุญาตชุดที่ 2 แข่งขันกับกลุ่มบริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) แทน แต่อีกแง่หนึ่งก็ถือเป็นดาบ 2 คมที่อาจโดนคู่แข่งเข้ามาแข่งราคาให้สูงขึ้นได้ เพราะต้องไม่ลืมว่า ทรูเองแม้ชนะการประมูลรอบก่อนไปแล้ว แต่รอบนี้ก็ยังสามารถกลับเข้ามาประมูลได้อีก จึงต้องวัดใจว่าทรูเองจะยอมจ่ายอีกกว่า 70,000 ล้านบาท เพื่อแลกกับการเป็นผู้ประกอบการเพียงรายเดียวที่มีคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์ ไว้ใช้งานหรือไม่
กสทช.เชื่อมีคนเข้าประมูลแน่
ในมุมของหน่วยงานกำกับดูแล นายฐากร ตัณฑสิทธิ์ เลขาธิการคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) กล่าวว่า ในการประมูลคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์รอบใหม่ การที่เอไอเอสได้ส่งหนังสือยินดียอมรับในราคาประมูลของแจส คือ 75,654 ล้านบาท มาก่อนหน้านี้ อย่างน้อยก็เป็นที่น่าเชื่อว่าเอไอเอสน่าจะอยากได้ใบอนุญาตคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์แน่นอน ส่วนรายอื่นได้มีการพูดคุยแล้ว พบว่าทุกรายมีความสนใจในการประมูลรอบใหม่เช่นกัน แต่ส่วนตัวยังไม่อยากปักใจเชื่อจนกว่าจะมีการยื่นเอกสารขอเข้าประมูลมาจริงๆ ซึ่งการที่ในการประมูลรอบใหม่ มีการอนุญาตให้ทรูสามารถเข้าประมูลได้ ก็น่าจะมาเป็นแรงกดดันผู้ประกอบการรายอื่นๆ ให้เข้ามาประมูล หรือแม้แต่มีการแข่งขันราคาให้สูงขึ้นอีก เพื่อไม่ให้ทรูได้ใบอนุญาตคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์ ไปเพิ่มอีก
“ตอนนี้ผมเองก็ยังไม่รู้ว่าท้ายสุดคนที่ว่าสนใจการประมูล 4จี จะเข้าประมูลจริงหรือไม่ แต่การประมูลรอบใหม่นี้ หากมีคนเข้าประมูลแค่รายเดียวก็ถือว่าประสบความสำเร็จแล้ว” นายฐากรกล่าว
เตรียมแผนสำรองกันเหนียว
แม้เชื่อมั่นว่ามีผู้เข้าประมูล 4จี รอบใหม่แน่นอน แต่เลขาธิการ กสทช.ได้เล่าว่า เพื่อความไม่ประมาท กสทช.ได้เตรียมแผนสำรองกรณีที่หากถึงเวลาแล้วไม่มีผู้ประกอบการสนใจเข้าประมูล โดยการเก็บคลื่นความถี่ไว้ก่อน 1 ปี และจึงค่อยนำคลื่นความถี่กลับมาประมูลใหม่ ซึ่งพอนำกลับมาประมูลรอบใหม่ใช้วิธีการประมูลแบบถอยหลัง ที่เป็นการเสนอราคาประมูลลดลงในแต่ละรอบการประมูล จากราคาตั้งต้นการประมูลที่ตั้งไว้เดิม คือ 75,654 ล้านบาท แต่ กสทช.จะมีการกำหนดราคาขั้นต่ำที่ลดลงไปถึงในจุดที่ยอมรับได้
ทรูแจงทุ่มประมูลคลื่น900ได้คุ้มเสีย
นายศุภชัย เจียรวนนท์ กรรมการผู้จัดการใหญ่และประธานคณะผู้บริหาร บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และนายกสมาคมโทรคมนาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์กล่าวว่า การที่ผู้ประกอบการมีการแข่งขันกันอย่างดุเดือดเพื่อประมูลให้ได้คลื่นความถี่จนมีราคาประมูลสูง แต่ถ้าเทียบกับโอกาสในการประกอบธุรกิจ จะพบว่าไม่ใช่ราคาที่แพงแต่อย่างใด อีกทั้งการประมูล 4จี ไม่เพียงเป็นเรื่องการทำธุรกิจเท่านั้น แต่ยังสามารถสร้างเงินเข้ารัฐเพื่อนำไปพัฒนาประเทศ และเป็นการสะท้อนความก้าวหน้าทางด้านโครงสร้างพื้นฐานของทั้งประเทศ
“สาเหตุที่คลื่นความถี่ต่ำ อย่างคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์ เป็นที่สนใจของทางผู้ประกอบการมากเป็นพิเศษแม้มีราคาที่สูง เนื่องจากคลื่นความถี่ต่ำจะมีคุณสมบัติในด้านของการทะลุทะลวง ส่งผลให้ผู้ประกอบการประหยัดเงินที่จะนำมาใช้ลงทุนโครงข่ายมากกว่า และใช่ว่าจะนำมาให้ประมูลกันบ่อยๆ” นายศุภชัยกล่าว
ใครคลื่นมากได้เปรียบ
ด้านสถานการณ์การแข่งขันของ 4จี เวลานี้ ในมุมความเห็นของนักวิชาการ นายสืบศักดิ์ สืบภักดี อาจารย์และนักวิจัย ด้านโทรคมนาคม ศูนย์วิจัยมหาวิทยาลัยกรุงเทพ กล่าวว่า เทคโนโลยี 4จี ปัจจุบันกำลังจะเข้ามาแทนที่เทคโนโลยีเก่าอย่าง 3จี ซึ่งการให้บริการ 4จี มีคุณภาพสูงสุด จำเป็นต้องมีปริมาณคลื่นความถี่ให้บริการจำนวนมากเพื่อคงความได้เปรียบในอุตสาหกรรม ใครมีคลื่นความถี่น้อยอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพการให้บริการได้ สิ่งเหล่านี้จึงเป็นตัวกระตุ้นให้ผู้ประกอบการในตลาดมีการแข่งขันค่อนข้างสูงเพื่อให้ได้คลื่นความถี่เข้ามาไว้ในครอบครอง เพราะหากใครได้คลื่นมาครอบครองเยอะก็สามารถการันตีได้ว่าอีก 15 ปี จะมีคลื่นความถี่เพียงพอกับการต่อกรคู่แข่งในตลาด
เชื่อเหลือคู่แข่ง 2 รายเข้าประมูล
นายพรเทพ เบญญาอภิกุล อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า คลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์ ถือเป็นคลื่นความถี่ที่มีมูลค่าสูง ส่วนหนึ่งมาจากการที่ยังมีลูกค้าติดการใช้งาน 2จี บนคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์เดิมอยู่ส่วนหนึ่ง ฉะนั้นใครประมูลคลื่นได้ก็จะสามารถดึงลูกค้ากลุ่มดังกล่าวไปใช้บริการบนเครือข่ายของตนได้เช่นกัน ส่วนตัวเห็นว่าในการประมูลคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์ รอบใหม่น่าจะมีผู้เข้าประมูลอย่างมากแค่ 2 ราย คือ เอไอเอส และทรู
โดยเอไอเอสยังคงต้องการคลื่นความถี่เพิ่มเติมเพื่อให้บริการ โดยเอไอเอสในฐานะเจ้าของคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์เดิม ยังมีลูกค้า 2จี ค้างการใช้งานอยู่กว่า 7 ล้านเลขหมายเช่นกัน ฉะนั้นจึงขึ้นอยู่ที่ว่าหากมีการแข่งราคาเพิ่มเติม เอไอเอสจะพร้อมจ่ายที่เท่าใด และทรูอาจต้องชั่งน้ำหนักการเข้าประมูล เพื่อแลกกับการผูกขาดตลาด เป็นผู้ประกอบการเจ้าเดียวที่มีคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิรตซ์ไว้ใช้งาน ส่วนกลุ่มบริษัท โทเทิ่ล แอ็คเซ็ส คอมมูนิเคชั่น จำกัด (มหาชน) หรือดีแทค ถ้าราคาตั้งต้นประมูลไม่สูงก็น่าจะพร้อมสู้ แต่ด้วยราคาตั้งต้นที่ 75,654 ล้านบาท ดีแทคน่าจะมองคลื่นความถี่ย่านอื่นๆ ที่จะนำมาประมูลในอีก 2-3 ปีข้างหน้ามากกว่า
ทั้งหมดนี้คือความคิดเห็นของภาคส่วนต่างๆ ที่พอสะท้อนให้เห็นถึงการแข่งขันประมูล 4จีต่ออีกยก ส่วนจะออกหน้าไหนคงต้องรอลุ้นแบบตาห้ามกะพริบ เพราะทุกวินาทีมีความเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา เพื่อช่วงชิงความได้เปรียบ…
