ภายหลังจากมีกระแสวิพากษ์วิจารณ์ ถึงการชนะการออกแบบ อาคารผู้โดยสารสนามบินสุวรรณภูมิ ซึ่งบริษัทของ นายดวงฤทธิ์ บุนนาค ได้รับคัดเลือก แม้ว่าจะไม่ได้เป็นผู้ชนะในการออกแบบ โดยยังมีกระแสวิพากษ์วิจารณ์ว่าการออกแบบดังกล่าว คล้ายกันกับงานออกแบบของสถาปนิกชาวญี่ปุ่น
เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม สภาสถาปนิก แถลงข่าว กรณีการคัดเลือกผู้ออกแบบอาคารผู้โดยสาร หลังที่ 2 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ตามที่ปรากฏข่าวในสื่อสาธารณะเกี่ยวกับการคัดเลือกผู้ออกแบบอาคารผู้โดยสาร หลังที่ 2 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ซึ่งผลปรากฏว่าผู้ที่ได้รับการคัดเลือกไม่ใช่ผู้ที่ได้รับคะแนนสูงสุดด้านเทคนิค และเป็นที่สนใจของสาธารณะตามที่เป็นข่าว และงานตามการคัดเลือกดังกล่าวเป็นงานวิชาชีพสถาปัตยกรรมควบคุมนั้น
สภาสถาปนิกในฐานะที่เป็นองค์กรควบคุมการประกอบวิชาชีพด้านสถาปัตยกรรม ขอเรียนชี้แจงดังนี้
ประเด็นการพิจารณาคัดเลือกผู้ออกแบบ
บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) (ทอท.) ใช้เกณฑ์คุณภาพในการตัดสินคัดเลือกผู้ออกแบบอาคารผู้โดยสาร หลังที่ 2 เป็นการพิจารณาเฉพาะคะแนนด้านเทคนิค โดยไม่ใช้ราคาเป็นส่วนประกอบในเกณฑ์การตัดสิน ซึ่งสอดคล้องกับหลักการวิชาชีพสถาปัตยกรรม ตลอดจนแนวทางตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ.2560 ทอท. ดำเนินการจัดจ้างด้วยข้อบังคับพัสดุของ ทอท. โดยมีกรรมการคัดเลือกและผู้สังเกตการณ์จากหน่วยงานภายนอกร่วมด้วย และให้เกียรติเชิญสภาสถาปนิกร่วมเป็นที่ปรึกษา ซึ่งแม้ว่าจะไม่นำราคามาเป็นส่วนประกอบในเกณฑ์การตัดสิน แต่ถือว่าเอกสารด้านราคาเป็นสาระสำคัญ จนทำให้คณะกรรมการคัดเลือกพิจารณาตัดสิทธิ์ผู้ที่มีคะแนนด้านเทคนิคสูงสุด
โดยทั่วไป ตามข้อบังคับพัสดุหรือเงื่อนไขในการคัดเลือกจ้าง คณะกรรมการคัดเลือกควรมีสิทธิ์ ที่จะใช้ดุลพินิจในด้านที่เป็นประโยชน์ต่อหน่วยงาน หรือเพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์การจ้าง หากไม่สามารถตัดสินใจได้สามารถหารือไปยังคณะกรรมการที่กำกับดูแลตามข้อบังคับพัสดุที่มีอำนาจวินิจฉัย หรือหารือด้านแนวปฏิบัติไปยังหน่วยงานหรือคณะกรรมการอื่นที่เกี่ยวข้องและมีความชำนาญ เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่องานจ้าง
อนึ่ง ผู้แทนสภาสถาปนิกในฐานะที่ปรึกษาของคณะกรรมการคัดเลือกได้เคยแสดงความกังวลเกี่ยวกับการบริหารโครงการ ในประเด็นสำคัญต่างๆ เช่น การศึกษาความเหมาะสม การจัดทำโปรแกรมความต้องการพื้นที่ใช้สอย การดำเนินโครงการขนาดใหญ่เช่นนี้ควรมีที่ปรึกษาด้านบริหารโครงการ (Project Management Consultant) ตำแหน่งที่จะก่อสร้างไม่สอดคล้องกับผังแม่บทเดิม
นอกจากนี้การเร่งดำเนินการก่อนที่พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ.2560 มีผลบังคับใช้ การไม่ได้ใช้วิธีการประกวดแบบซึ่งมี 2 ขั้นตอน ทำให้มีผู้เสนองานน้อยราย อาจไม่ได้รับประโยชน์สูงสุดในการคัดเลือกผู้ออกแบบ และทำให้เกิดปัญหาอื่นๆตามมา
ประเด็นการลอกแบบสภาสถาปนิก
มีข้อบังคับสภาสถาปนิกว่าด้วยจรรยาบรรณแห่งวิชาชีพสถาปัตยกรรม พ.ศ.๒๕๕๘ เกี่ยวกับการห้ามลอกแบบ ดังนี้
“ข้อ 23 ผู้ประกอบวิชาชีพต้องไม่ลอก หรือใช้ แบบ รูป แผนผัง ผัง หรือเอกสารที่เกี่ยวกับงานของผู้ประกอบวิชาชีพรายอื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต เว้นแต่เป็นการนำงานเดิมมาใช้เพื่อการซ่อมแซม ดัดแปลง ปรับปรุงต่อเติมหรือเคลื่อนย้ายหรือเป็นการเผยแพร่ผลงานเพื่อการศึกษาภายใต้กฎหมายว่าด้วยลิขสิทธิ์”
สำหรับงานที่กำลังอยู่ในความสนใจของสาธารณะ และรูปแบบที่ได้รับการคัดเลือก ถูกนำไปเปรียบเทียบกับงานออกแบบของสถาปนิกต่างชาตินั้น ผู้ออกแบบได้ชี้แจงว่าเป็นแนวคิดของผู้ออกแบบเอง และมีหลักฐานที่แสดงว่ามีการพัฒนาแนวคิดไปในทิศทางเดียวกับงานที่เคยออกแบบไว้ในอดีตจนถึงเวลานี้ยังไม่มีการร้องเรียนมายังสภาสถาปนิก และสภาสถาปนิกยังไม่มีหลักฐาน แบบ รูป แผนผัง ผังหรือเอกสาร เพียงพอที่จะดำเนินการเรื่องนี้ได้
แบบของ Kengo Kuma’s Yusuhara Wooden Bridge Museum
แบบสุวรรณภูมิใหม่ ของดวงฤทธิ์ บุนนาค
ภาพจาก worldarchitecture
