นายอัทธ์ พิศาลวานิช ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาการค้าระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย และหัวหน้าโครงการ ศึกษาพฤติกรรมบริโภคข้าวเฉพาะเพื่อเพิ่มช่องทางการตลาดข้าวไทย กล่าวในการสัมมนา “จับเทรนด์ความต้องการข้าวในตลาดโลก” ที่โรงแรมรามาการ์เด้นส์ ว่า จีนเป็นตลาดข้าวหลักและขนาดใหญ่ของไทยส่งออกข้าวกว่าล้านตันต่อปี แต่ปัจจุบันจีนมีพื้นที่ปลูกข้าวเองเพิ่มขึ้น ทั้งในภาคใต้มณฑลยูนนาน เสฉวน และกุ้ยโจว สัดส่วน 17 % ภาคตะวันออกเฉียงเหนือในมณฑลเหลียวหนิง จี่หลิน และเฮหลงเจียง สัดส่วน 30% และภาคกลางตอนใต้ในมณฑลหูหนาน กว่างตุ้ง หูเป่ย อีก 50% รวมถึงจีนมีการปลูกข้าวพันธุ์ใหม่ชื่อ อู๋ ชาง ที่มี 4 ดี คือ นิ่มดี เหนียวดี กลิ่นดี และจีไอ(สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์)ดี ผลจากคนจีนเปลี่ยนไปบริโภคข้าวนิ่มและเหนียวมากขึ้น ซึ่งจะมีผลกระทบต่อข้าวไทยที่เป็นข้าวแข็ง
นายอัทธ์ กล่าวว่า ประกอบกับกลิ่มหอมที่เป็นเสน่ห์ของข้าวหอมมะลิไทยได้หายไป จนเกือบจะไม่มีกลิ่นหอมแล้ว ทำให้คนจีนลดความนิยมบริโภคข้าวหอมมะลิไทย รวมถึงจีนพัฒนาข้าวพันธุ์ใหม่ได้เอง ที่มีราคาใกล้เคียงกับข้าวหอมมะลิไทยหรืออาจต่ำกว่าด้วยซ้ำ เช่น 5 กิโลกรัม ราคาขาย 108 หยวนเท่ากัน หรืออาจลดราคาถึง 50% จึงกระทบต่อผู้ประกอบการค้าข้าวไทยในแถบตอนเหนือของจีนถูกชิงตลาดทั่้งจากจีนและเวียดนาม ขณะที่พฤติกรรมคนจีนอาศัยในแถบทางตอนใต้มีแนวโน้มบริโภคข้าวนิ่มมากขึ้น แต่ไทยยังไม่สามารถผลิตข้าวนิ่มได้เพียงพอกับพฤติกรรมคนจีนที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ที่สำคัญจีนได้เข้าไปพัฒนาข้าวขาวให้กับกัมพูชา เพื่อส่งไปขายคนจีนและตลาดโลก ทำให้ประเทศไทยต้องทำใบรับรองมาตรฐานความหอมข้าวหอมมะลิในตลาดจีน เพื่อให้เกิดความแตกต่าง
นายอัทธ์ กล่าวว่า ผู้ประกอบการค้าข้าว ระบุว่า ปัจจัยแข็งของข้าวไทย คือ รสชาติอร่อย มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว อาทิ ข้าวหอมมะลิไทยมีกลิ่นหอม เมล็ดข้าวเรียงตัวสวย และผลผลิตออกสู่ตลาดต่อเนื่อง เพราะไทยสามารถปลูกข้าวได้ตลอดทั้งปี ส่วนปัจจัยอ่อน คือ มีการผสมหรือปลอมปนข้าวไทยในต่างประเทศ มีราคาแพง ขาดการรับรองคุณภาพในระดับสากล และขาดการวิจัยในเรื่องคุณสมบัติของข้าวที่มีผลด้านโภชนาการ
นายอัทธ์ กล่าวว่า โดยข้อเสนอแนะของผู้ประกอบการต่อภาครัฐคือ ต้องเพิ่มผลผลิตข้าวนิ่ม เพื่อทำตลาดต่างประเทศ การส่งเสริมความรู้ให้แก่เกษตรกร เพื่อการสร้างฐานความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับข้าวเจ้าพื้นนิ่มให้มากขึ้น ควรมีมาตรการตรวจสอบคุณภาพของข้าวที่เป็นมาตรฐานในระดับสากล ควรส่งเสริมการปลูกข้าวเจ้าพื้นนิ่มแบบออร์แกนนิคหรือข้าวอินทรีย์ให้มากขึ้น เพื่อให้สอดคล้องกับพฤติกรรมของผู้บริโภคในอนาคต ที่เน้นรับประทานอาหารปลอดสารพิษ และควรกำหนดมาตรฐานของการตั้งราคาข้าวประเภทนี้ให้มีความเหมาะสมและสอดคล้องกันทั้งในประเทศและต่างประเทศ
เกาะกระแสเศรษฐกิจ กับ Line@มติชนเศรษฐกิจใกล้ตัว
