เนื่องในโอกาสพระราชพิธีบรมราชาภิเษก กรมการข้าวได้ดำเนินการจัดทำโครงการ “พันธุ์ข้าวใหม่เฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสมหามงคลพระราชพิธี
บรมราชาภิเษก” ซึ่งได้รับรองพันธุ์ข้าวใหม่ จำนวน 5 พันธุ์ ประกอบด้วย พันธุ์ กข79 (ชัยนาท 62) ที่รับรองพันธุ์ข้าวไป เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2562 และล่าสุดที่ผ่านการรับรองอีก 4 พันธุ์ คือ ข้าวเจ้าพันธุ์ กข83 (หอมนิลหนองคาย 62) ข้าวเจ้าพันธุ์ขะสอ 62
ข้าวเจ้าพันธุ์เม็ดฝ้าย 62 และ ข้าวเจ้าพันธุ์หอมใบเตย 62 ซึ่งแต่ละพันธุ์จะมีชื่อต่อท้ายด้วยเลข 62 ขณะนี้กรมการข้าวดำเนินการครบถ้วนทั้ง 5 พันธุ์ที่ตั้งเป้าหมายไว้เพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติในหลวงรัชกาลที่ 10 ร่วมกับคนไทยทั้งประเทศ
ซึ่งพันธุ์ข้าวใหม่ดังกล่าวล้วนเป็นพันธุ์ข้าวพื้นเมืองที่ต้องการส่งเสริมการปลูกให้เพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภค และนำมาแปรรูปตามความต้องการของท้องตลาด ซึ่งภายหลังจากการเปิดตัวมีชาวนาจำนวนมากให้ความสนใจและเริ่มปรับตัวมาปลูกข้าวพันธุ์ใหม่เพิ่มขึ้น ซึ่งถือว่าเป็นการเปิดช่องทางการตลาดให้กับชาวนาอีกทางหนึ่ง
สำหรับการปลูกข้าวในฤดูการทำนาที่กำลังจะมาถึงนี้ ทางกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้กำชับในเรื่องของมาตรการตลาดนำการผลิต โดยจะมีการส่งเสริมการปลูกในปริมาณที่เพียงพอต่อความต้องการในตลาด และมีการสำรวจตลาดเฉพาะที่จะนำพันธุ์ข้าวไปแปรรูปทำผลิตภัณฑ์ต่างๆ เพื่อส่งออกไปยังประเทศที่มีความต้องการ และเพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดสินค้าล้นตลาดอย่างที่เคยเป็นมา
นายประสงค์ ประไพตระกูล อธิบดีกรมการข้าว เปิดเผยว่า ข้าวที่ผ่านการรับรองทั้ง 5 พันธุ์นี้ ก็มีความโดดเด่นที่แตกต่างกันไป บางพันธุ์เป็นข้าวนุ่ม เหมาะสำหรับการส่งออกไปยังต่างประเทศ บางพันธุ์ก็เป็นข้าวเจ้าสีเพื่อสุขภาพ มีสารต้านอนุมูลอิสระ เป็นที่ต้องการของตลาดคนรักสุขภาพ บางพันธุ์เป็นพันธุ์พื้นเมืองที่มีความโดดเด่นในเรื่องของคุณค่าทางอาหาร สามารถพัฒนาต่อยอดให้เป็นข้าวที่เป็นตัวบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์
(จีไอ) ได้ในอนาคต ซึ่งจะสามารถสร้างรายได้ให้ครอบครัว และสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้แก่ประเทศ
ข้าวแต่ละพันธุ์จะมีลักษณะที่แตกต่างกันไป ดังนี้
“ข้าวเจ้าพันธุ์ กข79 (ชัยนาท 62)” เป็นข้าวพื้นนุ่มเพื่อการบริโภคและส่งออกต่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประเทศจีน ฮ่องกง อินโดนีเซีย สิงคโปร์ มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ มีอายุการเก็บเกี่ยวประมาณ 118 วัน โดยวิธีปักดำ มีคุณภาพเมล็ดทางกายภาพดี เมล็ดเรียวยาว ท้องไข่น้อย คุณภาพการสีดีมากสามารถผลิตเป็นข้าวสาร 100% ชั้น 1 ได้ เป็นข้าวอมิโลสต่ำ 16.82% ข้าวสุกนุ่ม ให้ผลผลิตสูงเฉลี่ย 809 กิโลกรัมต่อไร่ ศักยภาพสามารถให้ผลผลิตสูง 1,182 กิโลกรัมต่อไร่ เสถียรภาพผลผลิตดี
และค่อนข้างต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและโรคไหม้ แต่อ่อนแอต่อโรคขอบใบแห้งและเพลี้ยกระโดดหลังขาว เหมาะสำหรับปลูกในพื้นที่นาชลประทานภาคเหนือและภาคกลาง
“ข้าวเจ้าพันธุ์ กข83 (มะลิดำหนองคาย 62)” เป็นข้าวเจ้าที่มีเยื่อหุ้มเมล็ดข้าวกล้องสีม่วงดำ ไม่ไวต่อช่วงแสง ปลูกได้ทั้งฤดูนาปีและนาปรัง อายุเก็บเกี่ยวประมาณ 130 วัน ผลผลิตเฉลี่ย 542 กิโลกรัมต่อไร่ ศักยภาพในการให้ผลผลิต 864 กิโลกรัมต่อไร่ จำนวนเมล็ดดีต่อรวง 117 เมล็ด เมล็ดยาว ท้องไข่น้อย คุณภาพการสีดีมาก มีสารต้านอนุมูลอิสระ กรดเฟอรูลิค แกมมาออไรซานอล วิตามินอี ฟีนอลิค และฟลาโวนอยด์ เมื่อหุงสุกข้าวสวยเหนียว นุ่ม มีกลิ่นหอม ต้านทานต่อโรคใบไหม้ในระยะกล้าในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือ และภาคกลาง เหมาะสำหรับปลูกในพื้นที่นาชลประทานและนาน้ำฝน โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีโรคไหม้ระบาดหรือพื้นที่ที่ต้องการข้าวคุณภาพพิเศษ ซึ่งมีตลาดเฉพาะสำหรับกลุ่มผู้บริโภคข้าวเพื่อสุขภาพ
“ข้าวเจ้าพันธุ์ขะสอ 62” เป็นข้าวเจ้าไวต่อช่วงแสง เป็นพันธุ์ข้าวที่ให้ผลผลิตดี ผลผลิตเฉลี่ย 541 กิโลกรัมต่อไร่ มีลักษณะกอตั้ง ลำต้นแข็งปานกลาง ลักษณะรวงแน่นปานกลาง การแตกระแง้ปานกลาง จำนวนรวงต่อกอ 9 รวง มีปริมาณอมิโลส 16.82% อุณหภูมิแป้งสุกต่ำ ความคงตัวของแป้งสุกอ่อน เนื้อสัมผัสอ่อนนุ่ม ไม่มีความหอม มีศักยภาพให้ผลผลิตสูงในสภาพนาที่สูง ที่มีความสูง 1,000-1,200 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ค่อนข้างต้านทานต่อโรคใบไหม้ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน
“ข้าวเจ้าพันธุ์เม็ดฝ้าย 62” เป็นข้าวเจ้าไวต่อช่วงแสง ลักษณะทรงกอตั้ง ลำต้นแข็ง ลักษณะรวงค่อนข้างแน่น คอรวงยาว รูปร่างเมล็ดยาวเรียว ท้องไข่มาก คุณภาพการสีดีมาก ได้ข้าวเต็มเมล็ด มีปริมาณอมิโลสปานกลาง 20.9% ปริมาณโปรตีนในข้าวกล้อง 9.44% เป็นข้าวเจ้าที่มีเยื่อหุ้มเมล็ดสีม่วงดำ มีคุณภาพการหุงต้มและรับประทานดี มีคุณสมบัติในการป้องกันการกระจายของเชื้อแบคทีเรียการติดเชื้อ โดยเฉพาะเป็นสารที่ป้องกันอนุมูลอิสระและการขยายตัวของเซลล์มะเร็ง มีสารกลุ่มวิตามินบีเป็นวิตามินที่ละลายน้ำได้ ช่วยในการเผาผลาญ เหมาะกับการปลูกในสภาพไร่ทั่วไป ปลูกเป็นพืชแซมยาง และปาล์มน้ำมันที่ปลูกใหม่ในภาคใต้
“ข้าวเจ้าพันธุ์หอมใบเตย 62” เป็นข้าวเจ้าไวต่อช่วงแสง ลำต้นค่อนข้างแข็ง ใบสีเขียว ทรงกอตั้ง รวงแน่นปานกลาง คอรวงยาว ผลผลิตเฉลี่ย 578 กิโลกรัมต่อไร่ จำนวนเมล็ดดีต่อรวง 167 เมล็ด เมล็ดร่วงปานกลาง รูปร่าง
เรียว ท้องไข่น้อย คุณภาพการสีดีมาก สีได้ข้าวเต็มเมล็ด เป็นข้าวอมิโลสตํ่า 15.2% ความคงตัวของแป้งสุกอยู่ในระดับอ่อน อุณหภูมิแป้งสุกตํ่า การยืดตัวของข้าวสุกปกติ ข้าวสวยมีสีขาวนวล นุ่ม เหนียว และมีกลิ่นหอม เหมาะสำหรับพื้นที่นาน้ำฝนในเขตภาคเหนือตอนล่างและภาคกลางที่ต้องการปลูกข้าวอายุเบา คุณภาพดี
ขณะที่ นายประสิทธิ์ บุญเฉย นายกสมาคมส่งเสริมชาวนาไทย กล่าวว่า หลังจากที่ตลาดข้าวมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก ชาวนาส่วนใหญ่เริ่มมีความต้องการที่จะผลิตข้าวให้ตรงต่อความต้องการมากขึ้น โดยพันธุ์ข้าวที่มีการรับรองพันธุ์ใหม่นั้น ขณะนี้เริ่มเป็นที่ต้องการของชาวนาบางส่วนแล้ว อย่างไรก็ตาม นอกจากจะมีการปรับปรุงเรื่องพันธุ์ข้าวแล้ว ชาวนาบางส่วนได้มีการลดการใช้สารเคมีเพื่อที่จะพัฒนาให้สินค้าได้คุณภาพและเป็นที่ต้องการของตลาดเพิ่มขึ้นอีกด้วย
กรมการข้าวจะนำข้าวทั้ง 5 พันธุ์ มาจัดแสดงภายในงานวันถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตข้าวระดับประเทศ เนื่องในวันข้าวและชาวนาแห่งชาติ ประจำปี 2562 ภายใต้โครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ ปี 2562 ระหว่างวันที่ 5-7 มิถุนายน 2562
