นายสมชัย สัจจพงษ์ ปลัดกระทรวงการคลัง กล่าวระหว่างการเดินทางโครงการบรรยายพิเศษ และการศึกษาดูงานสำหรับสื่อมวลชนสายเศรษฐกิจ เพื่อรองรับประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน : จังหวัดสงขลา วันที่ 3-5 มิถุนายน 2559 ว่า กระทรวงการคลังจะเสนอร่าง พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างต่อที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 7 มิถุนายนนี้ โดยมีเป้าหมายให้กฎหมายมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2560 ซึ่งร่างกฎหมายได้ถึงมือ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีแล้ว
ทั้งนี้ ภาษีที่ดินฯมีอัตราเพดานภาษีสูงสุด คิดจากราคาประเมิน แบ่งเป็น 4 ประเภท คือ 1.ที่ดินเพื่อการเกษตร เพดาน 0.2% ของราคาประเมิน 2.บ้านและที่ดินเพื่อการอยู่อาศัยรวมสิ่งปลูกสร้าง เพดาน 0.5% 3.ที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง เพื่อการพาณิชยกรรม อุตสาหกรรม เพดาน 2% 4.ที่ดินรกร้างว่างเพดาน 5% ซึ่งเป็นอัตราสูงสุดตามกฎหมาย แต่อัตราที่ประกาศใช้จริงในช่วง 3-5 ปีแรก จะต่ำมากและจัดเก็บในลักษณะขั้นบันได ตามราคาที่ดิน หากที่ดินแพงจะเสียภาษีสูงกว่าที่ดินราคาต่ำกว่า ในส่วนที่ดินรกร้างว่างเปล่าจะเริ่มเก็บในอัตราต่ำก่อน หลังจากนั้นปรับเพิ่มตามปี อาทิ 1-3 ปี เก็บอัตราต่ำ หากปีที่ 4-6 ยังไม่นำที่ดินไปใช้ประโยชน์ จะเสียภาษีเพิ่มขึ้น เป็นต้น
“นอกจากจะกำหนดอัตราเพดานในการจัดเก็บแล้ว จะมีการออกประกาศอัตราการจัดเก็บจริงอีกครั้ง เพื่อให้ท้องถิ่นนำไปอ้างอิงในการจัดเก็บ โดยที่ดินท้องถิ่นไม่สามารถกำหนดอัตราการจัดเก็บต่ำกว่าอัตราที่ประกาศ แต่สามารถเพิ่มอัตราจัดเก็บได้มากกว่าที่ประกาศ และต้องไม่เกินอัตราเพดานที่กฎหมายกำหนด ” นายสมชัยกล่าว
นายสมชัยกล่าวว่า ในกฎหมายยกเว้นภาษีสำหรับบ้านหลังแรก ที่มีมูลค่าไม่เกิน 50 ล้านบาท และที่ดินสำหรับเกษตรที่มีมูลค่าไม่เกิน 50 ล้านบาท ไม่ต้องเสียภาษี ส่วนผู้ที่ถือครองที่เกินกว่า 50 ล้านบาท จะคิดภาษีในส่วนที่เกิน 50 ล้านบาท อาทิ มีบ้านราคา 60 ล้านบาท จะเสียภาษีในส่วนที่เกินคือ 10 ล้านบาท อัตราภาษีเบื้องต้นจะเก็บสำหรับบ้านที่อยู่อาศัยคือ 0.1% หรือคิดเป็นภาษี 1 หมื่นบาทต่อปีสำหรับบ้านราคา 60 ล้านบาท ส่วนบ้านราคา 70 ล้านบาท จะเสียในอัตราลักษณะขั้นบันได โดยอัตราภาษีที่จัดเก็บจะออกเป็นกฎหมายลูกอีกครั้ง
นายสมชัยกล่าวว่า กรณีคนที่มีบ้านหลายหลัง จะเสียภาษีบ้านหลังที่ 2 และหลังต่อไปตั้งแต่บาทแรก ส่วนผู้ที่มีทั้งบ้านและที่ดินเกษตรจะคิดภาษีแยกไม่นำมารวมกัน หากที่ดินเกษตรราคาไม่เกิน 50 ล้านบาทไม่ต้องเสียภาษี หากมีบ้านราคาไม่เกิน 50 ล้านบาทไม่ต้องเสียภาษี แต่ถ้ามีบ้านราคา 60 ล้านบาทต้องเสียภาษี 1 หมื่นบาท
“ยืนยันว่าภาษีที่ดินที่กระทรวงการคลังเสนอ ครม. จะไม่กระทบต่อคนมีรายได้น้อย เพราะข้อมูลสำรวจพบว่าผู้ที่มีบ้านราคาต่ำกว่า 50 ล้านบาท มีสัดส่วนกว่า 90% และยืนยันการดำเนินการครั้งนี้ ไม่ได้ทำขึ้นเนื่องจากรัฐบาลถังแตก เพราะทุกครั้งที่กระทรวงการคลังมีนโยบายเก็บภาษีตัวไหนมักจะถูกโจมตีด้วยประเด็นนี้ ”
นายสมชัยกล่าวว่า การจัดเก็บภาษีที่ดินเป็นการหารายได้ให้กับท้องถิ่น คาดว่าปีแรกที่จัดเก็บทำให้ท้องถิ่นมีรายได้ 6 หมื่นล้านบาท จากขณะนี้ท้องถิ่นจัดเก็บรายได้จากที่ดินได้เพียง 2-3 หมื่นล้านบาท เมื่อท้องถิ่นมีรายได้จากการจัดเก็บภาษีด้วยตัวเองสูงขึ้น จะทำให้รัฐบาลกลางลดการจ่ายเงินอุดหนุนให้ท้องถิ่นตามอัตราการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างนั้นๆ โดยเมื่อกฎหมายต้องมีการเตรียมความพร้อมด้านการประเมินราคาที่ดินรายแปลงให้ครบทั่วประเทศ ก็จะเสนองบประมาณเพื่อให้ทางกรมธนารักษ์ดำเนินการไปพร้อมกฎหมายฉบับนี้ด้วย
