พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ได้สั่งการให้กรมส่งเสริมสหกรณ์เร่งแก้ไขปัญหาการดำเนินธุรกิจตั๋วปุ๋ยของสหกรณ์ซึ่งเป็นปัญหาเรื้อรังมาตั้งแต่ปี 2552-2557 ให้แล้วเสร็จในสิ้นปีนี้ ซึ่งสหกรณ์ได้จัดหาปุ๋ยมาจำหน่ายให้กับสมาชิก ด้วยวิธีการสั่งซื้อจากบริษัทผู้จำหน่ายจำนวนมาก แต่ไม่ได้สำรวจความต้องการของสมาชิกและชำระเงินก่อนที่จะรับมอบสินค้า บริษัทจะออกตั๋วปุ๋ยให้สหกรณ์ไว้ ลักษณะเหมือนสัญญาซื้อขายล่วงหน้า และจะส่งมอบปุ๋ยให้เมื่อครบกำหนด ระยะเวลาตามตั๋วปุ๋ย ในขณะเดียวกันสหกรณ์ได้นำปุ๋ยดังกล่าวไปจำหน่ายเป็นเงินเชื่อให้กับสหกรณ์รายอื่นหรือหน่วยงานอื่น รวมทั้งบุคคลภายนอก ซึ่งไม่เป็นไปตามหลักการ วิธีการของสหกรณ์และผิดตาม พ.ร.บ. สหกรณ์ 2542
พล.อ.ฉัตรชัย กล่าวว่า ทั้งนี้จากการตรวจสอบข้อเท็จจริงพบว่า มีสหกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจตั๋วปุ๋ยนี้รวม 59 สหกรณ์ 30 จังหวัด ปุ๋ย 26 ยี่ห้อ เช่น ทับทิมสยาม ปลามังกร เลขหนึ่ง โลกต้นไม้ เป็นต้น ตั๋วปุ๋ยรวมทั้งสิ้น 168,000 ตัน มูลค่า 1,916 ล้านบาท ปัจจุบันมีสหกรณ์ที่รับตั๋วปุ๋ยไปและจำหน่ายเสร็จสิ้นไปแล้ว 6 จังหวัด 7 สหกรณ์ คือ นครสวรรค์ น่าน ลำปาง ยโสธร เชียงใหม่ และชัยนาท ยังไม่ได้รับการส่งมอบ มูลค่าตั๋วปุ๋ย 666 ล้านบาท มีตั๋วปุ๋ยที่ยังไม่ส่งมอบให้สหกรณ์ เหลือ 60,000 ตัน หรือ 35 % ของตั๋วปุ๋ย
นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ กล่าวว่า ได้สั่งการให้สหกรณ์จังหวัดเข้าตรวจสอบแล้ว พบว่ากรณีสหกรณ์มีตั๋วปุ๋ยแต่ยังไม่ได้รับการส่งมอบ สหกรณ์ต้องเรียกให้ผู้ขายส่งมอบปุ๋ยทั้งหมด หากผู้ขายไม่สามารถปฏิบัติตามคำสั่งได้ ให้บอกเลิกสัญญา และเรียกชดใช้ค่าเสียหายกับสหกรณ์ กรณีที่สหกรณ์ได้รับปุ๋ยครบตามจำนวนที่ระบุ สหกรณ์ต้องตรวจสอบจำนวนและคุณภาพของปุ๋ยคงเหลือและจำหน่ายให้หมดหากพบความเสียหาย เสื่อมคุณภาพ หรือจำหน่ายขาดทุน ให้เรียกค่าเสียหายและหาตัวผู้รับผิดชอบ และในกรณีพบว่ามีกรรมการหรือเจ้าหน้าที่ของสหกรณ์ ร่วมมือกับเจ้าหน้าที่บริษัทผู้ค้าปุ๋ย ดำเนินการในลักษณะฉ้อโกง ให้สหกรณ์ดำเนินคดีอาญากับผู้เกี่ยวข้องภายในระยะเวลาอายุความและติดตามการดำเนินคดี
นายวิณะโรจน์ กล่าวว่า อย่างไรก็ตามในช่วงที่ผ่านมา มีการฟ้องร้องดำเนินคดีกับผู้เกี่ยวข้อง โดยศาลพิพากษาแล้ว 2 คดี 2 จังหวัด วงเงิน 69.99 ล้านบาท คือสหกรณ์การเกษตรศรีกันทรารมย์ จำกัด จ.ศรีสะเกษ 57.88 ล้านบาท ได้ฟ้องร้องบริษัทผู้จำหน่ายปุ๋ย ปัจจุบันอยู่ระหว่างดำเนินคดีในฐานความผิดผลิตและขายปุ๋ยเคมีปลอม ซึ่งศาลรับฟ้องเป็นคดีอาญาแล้ว ปัจจุบันอยู่ระหว่างการสืบทรัพย์เพื่อขายทอดตลาด และยื่นคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์ สหกรณ์เวียงชัย จำกัด จ.เชียงราย 11.81 ล้านบาท ปัจจุบันอยู่ระหว่าง ฟ้องร้องลูกหนี้การค้า และเรียกค่าเสียหาย 759,129 บาท
“สาเหตุที่บริษัทผู้จำหน่ายปุ๋ยยังไม่สามารถส่งมอบตั๋วปุ๋ยให้สหกรณ์ได้เนื่องจากสหกรณ์หลายแห่งแจ้งว่าหากได้รับปุ๋ยมาแล้วไม่มีที่จัดเก็บ ปุ๋ยจะเสียหาย จึงเสนอแผนแก้ไขปัญหา ด้วยการทยอยรับมอบตามที่สหกรณ์ต้องการคาดว่าจะจำหน่ายได้จริงในฤดูกาลผลิตนี้ ดังนั้นจึงให้สหกรณ์จังหวัดติดตามแก้ไขปัญหาดังกล่าวให้แล้วเสร็จในเดือนกุมภาพันธ์ 2560 “ นายวิณะโรจน์ กล่าว
