ยาสูบไทยระส่ำ บุหรี่เถื่อนตีตลาดพุ่ง 97% กดรายได้ภาษีจากเคยรุ่งเรือง 6 หมื่นล้าน
นายมาร์ก-อองเดร เดอ บลัวส์ ผู้อำนวยการฝ่ายประชาสัมพันธ์ อ็อกฟอร์ด บิสสิเนส กรุ๊ป เปิดเผยว่า ออกรายงานเกี่ยวกับอุตสาหกรรมยาสูบของประเทศไทย พบว่า มีส่วนสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศและมีบทบาทสำคัญในการจ้างงานชุมชนชนบท ไทยในฐานะผู้ผลิตใบยาสูบรายใหญ่อันดับสองของอาเซียนและรายใหญ่อันดับ 16 ของโลก ส่งออกยาสูบและผลิตภัณฑ์ทดแทนยาสูบเป็นมูลค่า 7.4 พันล้านบาทในปี 2564 และปี 2565 อุตสาหกรรมยาสูบของไทยสร้างรายได้ผ่านภาษีสรรพสามิตเกือบ 6 หมื่นล้านบาท คิดเป็น 12% ของรายได้ภาษีสรรพสามิตทั้งหมดของประเทศ
นอกจากนี้ ยังมีส่วนร่วมรับผิดชอบกิจกรรมทางสาธารณสุข ด้วยเม็ดเงิน 4.1 พันล้านบาท จากการจัดเก็บภาษีที่เกี่ยวข้องกับยาสูบในทุกปีมีการนำส่งไปยังสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
เป็นฟันเฟืองใหญ่ในระบบเศรษฐกิจของไทยมากถึง 8.5 % จีดีพี ในปี 2564 และ 2559 ตลอดจนเป็นแหล่งสร้างงานสัดส่วนกว่า 30% ของแรงงานของประเทศช่วงปี 2559-64 โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อุตฯยาสูบของไทยหนุนการจ้างงานเกือบ 50,000 ครัวเรือนทั้งทางตรงและทางอ้อมผ่านห่วงโซ่คุณค่า
โดยยาสูบเป็นพืชที่ทนทานต่อสภาวะต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องน้ำท่วม ภัยแล้ง หรือปัญหาสภาพดินต่างๆ นับเป็นการสร้างโอกาสทางการเพาะปลูกให้แก่ครัวเรือนและชุมชนต่างๆ
อย่างไรก็ตาม อุตฯยาสูบของไทยกำลังเผชิญกับความท้าทาย การเพิ่มขึ้นของการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ผิดกฎหมายซึ่งมีราคาขายที่ต่ำกว่า จากการสำรวจของสมาคมการค้ายาสูบไทย การค้ายาสูบที่ผิดกฎหมายผ่านช่องทางร้านค้าทั่วไปและออนไลน์เพิ่มขึ้นถึง 97% ช่วงกรกฎาคม-กันยายน 2565 ขณะที่ข้อมูลจากกรมสรรพสามิตกลางปี 2564 แสดงให้เห็นว่า 30% ของตลาดยาสูบในประเทศไทย เป็นบุหรี่ผิดกฎหมาย
ดังนั้นการกำหนดให้ปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นวาระแห่งชาติของไทย ถือเป็นสิ่งสำคัญในการแก้ไขปัญหาการค้าผลิตภัณฑ์ยาสูบที่ผิดกฎหมาย การสร้างกลไกการควบคุมที่มีประสิทธิภาพ และพัฒนาระบบภาษีสรรพสามิตให้โปร่งใสและเป็นธรรมมากขึ้น ช่วยลดช่องว่างด้านต่างๆ ระหว่างผลิตภัณฑ์ยาสูบที่ผิดกฎหมายและผลิตภัณฑ์ที่ถูกกฎหมายในประเทศ
รวมทั้งการดำเนินงานเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าวในเชิงรุกจะส่งเสริมการจ้างงานในประเทศไทย เพิ่มรายได้ให้กับภาครัฐผ่านภาษีสรรพสามิต และเพื่อให้การผลิตยาสูบของไทยยังคงเป็นกิจกรรมสร้างรายได้ให้กับชุมชุนในพื้นที่ที่ห่างไกล และมีความสำคัญเพื่อช่วยสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันให้กับประเทศไทยต่อไป
