สนง.สลากฯพาดู‘ลอตโต้’ที่จอร์เจีย
จากหวยแพงสู่หวยใหม่
เพิ่มทางเลือกเสี่ยงโชค ดึงเงินพนันเข้าระบบ
ในยุคที่สิ่งรอบตัวขับเคลื่อนด้วยเศรษฐกิจและการเงิน ‘ความมั่นคงทางการเงิน’ จึงกลายมาเป็นปัจจัย 5 ที่สำคัญต่อการดำรงชีวิต และกลายเป็นปัจจัยขั้นพื้นฐานมากกว่าปัจจัย 4 ที่ถูกนิยามในอดีตว่าเป็นสิ่งที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ ได้แก่ อาหาร ยา เครื่องนุ่งห่ม และที่อยู่อาศัย เพราะการมีปัจจัย 4 ที่ว่า คงไม่มีใครปฏิเสธได้ว่าล้วนต้องใช้เงิน ซื้ออาหาร ซื้อยา ค่ารักษาพยาบาล ซื้อบ้าน-เครื่องนุ่งห่ม แถมยังซื้อความสะดวกสบายที่เป็นความสุขทางกาย อย่างซื้อรถยนต์ ซื้อมือถือ ฯลฯ ก็ยังซื้อความสุขทางใจ ใช้ซื้อความบันเทิงรื่นรมย์ใจ อย่างดูหนัง ดูคอนเสิร์ต ปาร์ตี้ และอื่นๆ ไม่เว้นแม้กระทั่งการกุศล การทำบุญ ก็มีเงินมาเป็นปัจจัยที่ผู้คนต่างบริจาคเงินเพื่อให้นำไปใช้แก้ไขปัญหาและเติมเต็มสิ่งที่ขาดแคลน
แต่ใช่ว่าเงินจะเป็นสิ่งที่หาได้ง่าย เพราะสัดส่วนคนรวยมีน้อยเมื่อเทียบกับคนฐานะปานกลางและคนจน เปรียบได้กับพีระมิดยอดแหลม ที่ฐานหลักมีขนาดใหญ่คือคนจน ถัดขึ้นไปก็คนปานกลาง ส่วนด้านบนที่เป็นยอดแหลมก็คือคนรวย นั่นเอง!
ดังนั้น คนจน คนหาเช้ากินค่ำ แรงงานกินเงินเดือนที่อยากจะหลุดพ้นจากปัญหาการเงินไม่พอใช้ ต่างก็ต้องหาทางลัด นั่นคือ การพนัน แต่การพนันก็มีความเสี่ยงสูง และผิดกฎหมาย ดังนั้นรัฐบาลในหลายประเทศจึงต้องดึงเม็ดเงินพนันเข้าไปในระบบด้วยการทำผลิตภัณฑ์สลากที่ถูกกฎหมาย และรัฐบาลควบคุม กำกับดูแลได้
สำหรับประเทศไทย “ลอตเตอรี่” ได้ถือกำเนิดมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 เนื่องในพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ในปี 2417 และเป็นอีกเครื่องมือในการระดมทุนในช่วงสงครามสมัยรัชกาลที่ 6 ซึ่งรัฐบาลเล็งเห็นว่าเป็นช่องทางที่ช่วยสร้างรายได้แก่ประเทศ จึงนำไปสู่การออกสลากกินแบ่งรัฐบาล และก่อตั้งสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ในปี 2482 จนถึงปัจจุบัน
สลากกินแบ่งรัฐบาลไทย ผ่านมาแล้วหลายยุคสมัย มีพัฒนาการต่อเนื่อง คนไทยเองก็ให้ความสนใจอย่างมาก เชื่อว่าหน้าหนังสือพิมพ์ หรือปัจจุบันสื่อมวลชนรูปแบบออนไลน์ ยังนำเสนอข่าวสารเกี่ยวกับสลากกินแบ่งรัฐบาลไม่ขาดสาย อย่างช่วงปี 2564-2565 ปัญหาเรื่องหวยแพง หรือการขายสลากเกินราคา กลายเป็นกระแสที่อยู่ในความสนใจ จนรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ต้องดำเนินการเป็นวาระแห่งชาติ และนำมาสู่การพัฒนาสลากรูปแบบใหม่อย่างจริงจัง
โดยปี 2565 สลากกินแบ่งรัฐบาลยังมีรูปแบบเดียว ที่คนไทยคุ้นเคย ไม่ใช่ว่าสำนักงานสลากฯไม่เคยพยายามออกผลิตภัณฑ์ใหม่ แต่ผลิตภัณฑ์ใหม่ที่เคยออกนั้น ยังมีข้อบกพร่อง อาทิ หวยบนดิน สมัยรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตร แม้จะได้รับการตอบรับจากประชาชนดี จนสลากใบขายไม่ออก แต่ก็ถูกล้มไปเพราะมีปัญหาการจัดสรรเงินรางวัล ที่ไม่มีการกินแบ่งที่ถูกต้อง และการออกสลากใหม่ๆ ก็เป็นที่จับจ้องของกลุ่มคนที่คัดค้านเรื่องการพนัน กลัวคนไทยจะถูกมอมเมายิ่งขึ้น
แต่ผ่านมาถึงปัจจุบัน สำนักงานสลากฯได้พิสูจน์ จนสามารถออกผลิตภัณฑ์ใหม่ได้แล้ว ด้วยแรงขับเคลื่อนจากการแก้หวยแพง ได้แก้สลากลอตเตอรี่ 6 (Lottery 6 : L6) ที่พัฒนาจากสลากกินแบ่งแบบใบดั้งเดิม ไปสู่การออกสลากดิจิทัลขายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ จำหน่ายควบคู่กับแบบใบ ซึ่งเป็นที่นิยมอย่างมาก
แต่นอกจากปัญหาหวยแพง ก็ยังมีปัญหา หวยใต้ดิน หวยประเทศเพื่อนบ้าน และการพนันอื่นๆ
ดังนั้น รัฐบาลจึงอนุมัติให้ดำเนินการออกสลากเลข 3 หนัก (Number 3 : N3) เพื่อดึงเงินการพนันเข้าสู่ระบบมากขึ้น และมีแผนการศึกษาออกผลิตภัณฑ์ใหม่อีกต่อเนื่อง
จึงเป็นที่มา สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล นำทีมโดย พ.ท.หนุน ศันสนาคม ผู้อำนวยการสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ได้นำสื่อมวลชนบินลัดฟ้าไปถึงยุโรป ที่ประเทศจอร์เจีย ไปดูผลิตภัณฑ์สลากรูปแบบใหม่ที่ไทยยังไม่มี อย่าง ลอตโต้ หนึ่งในสลากที่เป็นที่นิยมมากที่สุดในปัจจุบัน เพื่อประกอบการศึกษาผลิตภัณฑ์ใหม่ และเป็นการให้ความรู้ และประสบการณ์แก่สื่อมวลชนเพื่อช่วยถ่ายทอดให้ประชาชนคนไทยได้เข้าใจด้วย
ผู้อำนวยการสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ให้ข้อมูลว่า การมาดูงานในครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาการทำผลิตภัณฑ์สลากใหม่ ในปัจจุบันทั่วโลกมีสลากทั้งหมด 5 รูปแบบใหม่ๆ คือ 1.สลากดั้งเดิม เช่น สลากกินแบ่งรัฐบาลแบบใบ ที่พิมพ์เลขไว้แล้ว ซึ่งรางวัลจะคงที่ เพราะถูกกำหนดไว้แล้วเช่นกัน 2.สลากตัวเลข (สลาก digi) คือการเลือกตัวเลข อาทิ สลาก N3 ซึ่งมีรางวัลแปรผันตามจำนวนผู้ซื้อ 3.ลอตโต้ (Lotto) โดยปัจจุบันเป็นที่นิยม มีการขยายไปหลายประเทศทั่วโลก ซึ่งจะมีการออกแบบให้แตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ อาทิ จอร์เจีย ใช้ลอตโต้ 5/35 คือจะให้ผู้เลือกเลข 1-35 ในสลาก และการจะถูกรางวัลจะมาจากการสุ่มจับลูกบอลตัวเลขจากลูกบอล 5 ลูก จากลูกบอลหมายเลข 1-35 นอกจากนี้ ยังมี ลอตโต้ 6/42 คือสุ่มบอล 6 ลูกจากหมายเลข 1-42 รางวัลแบบแปรผัน และมีการสะสมเงินรางวัลด้วยในกรณีที่งวดนั้นๆ ไม่มีการถูกรางวัลก็จะสะสมไปเรื่อยๆ
“ลอตโต้ เป็นหนึ่งในรูปแบบที่สำนักงานสลากฯทำการศึกษาไว้ว่าในอนาคตอยากให้มีผลิตภัณฑ์นี้ในไทย เพื่อให้มีความเท่าทันโลก เพราะลอตโต้ถือเป็นผลิตภัณฑ์ที่ทั่วโลกนิยมกัน” ผู้อำนวยการสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลกล่าว
ขณะที่รูปแบบที่ 4.สลากแบบออกรางวัลล่วงหน้า อาทิ สลากขูด การเล่นแต่ละครั้งตัวสลากเองจะถูกปกปิดตัวเลขหรือสัญลักษณ์ไว้ ผู้เล่นจะต้องใช้การขูด หรือการเปิดผนึกหาผลรางวัล ซึ่งหากผู้เล่นที่เจอหมายเลขหรือสัญลักษณ์ที่ตรงกับรางวัลที่กำหนดไว้ ก็จะเป็นผู้ได้รับเงินรางวัลไปเลย และ 5.สลากกีฬา มีลักษณะเหมือนกับการทายผลการแข่งขันกีฬา โดยมีกลุ่มลูกค้าหรือกลุ่มผู้นิยมซื้อกันมากในบรรดาประเทศแถบยุโรปและอเมริกาใต้
พ.ท.หนุนกล่าวอีกว่า สำหรับแผนดำเนินงานรัฐวิสาหกิจของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลปี 2565-2570 นั้น กำหนดไว้ว่าสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลจะต้องมีการออกผลิตภัณฑ์สลากรูปแบบใหม่ 1 ตัว ในทุกๆ 2 ปี โดยในปี 2566-2567 ได้ออก 2 ผลิตภัณฑ์ใหม่แล้ว คือ สลากลอตเตอรี่ 6 (แอล6) และสลากเลขสามตัว (เอ็น3)
กำหนดการถัดไปจะเป็นช่วงปี 2569 ต้องมีผลิตภัณฑ์ใหม่อีกอย่างน้อย 1 ตัว ซึ่งตั้งแต่ปี 2564 สำนักงานสลากได้ศึกษาไว้ 5 ผลิตภัณฑ์ด้วยกัน ได้แก่ 1.สลากเอ็น 3 ที่มีความชัดเจนแล้วจะเริ่มในปี 2567 2.สลากเลข 4 ตัว หรือเอ็น 4 ซึ่งคล้ายกับเอ็น 3 แต่ผู้เล่นจะได้เลือกเลข 4 ตัวด้วยตนเอง 3.สลากเลข 6 ตัว หรือเอ็น 6 ลักษณะก็จะคล้ายเอ็น 3 เช่นกัน แต่เลือกเลข 6 ตัว 4.สลากขูด 12 นักษัตร และ 5.ลอตโต้ ซึ่งมีหลายประเทศนิยมกัน อาทิ จอร์เจีย
“สลากเอ็น3 เอ็น4 เอ็น6 หรือสลากขูดนักษัตร นั้นถือว่าเป็นสลากที่คุ้นเคย หลายคนน่าจะรู้จัก ต่างกับสลากกินแบ่งรัฐบาลตรงที่สามารถเลือกระบุได้ด้วยตนเอง ส่วนสลากนักษัตรคือเลือกรูปภาพ แต่ที่แปลกใหม่เลย คือ ลอตโต้ ที่พาสื่อมวลชนไปดูงานที่ประเทศจอร์เจีย โดยสำนักงานสลากฯศึกษาไว้คือ ลอตโต้แบบ 6/43” พ.ท.หนุนระบุ
ทั้งนี้ สิ่งที่สลากรัฐบาลไทยยังติดขัดคือ การสะสมเงินรางวัลกรณีไม่มีผู้ถูกรางวัล เนื่องจากกฎหมายระบุให้สะสมได้เพียงแค่ 1 งวดถัดไปเท่านั้น ซึ่งแตกต่างกับต่างประเทศที่บางแห่งให้สะสมเงินรางวัลได้หลายงวด ดังนั้นอาจจะต้องมีการศึกษาและปรับแก้กฎหมายการสะสมเงินรางวัลด้วย
นอกจากนี้ อัตราการถูกรางวัลของลอตโต้ ก็ยากอยู่แล้ว จึงทำให้เงินรางวัลสูงมาก โดยลอตโต้ 6/42 มีโอกาสถูกรางวัลที่ 6 บอลตรง แค่ประมาณ 1 ใน 6 ล้านเท่านั้น
“สำหรับโอกาสที่จะออกสลากแบบใหม่ เช่น ลอตโต้นั้น พระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2562 กำหนดไว้ชัดเจนว่า สำนักงานสลากฯจะต้องเสนอและได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี (ครม.) ขณะเดียวกัน ก่อนการเสนอ ครม.ต้องมีการศึกษารูปแบบ ผลกระทบ และทำประชาพิจารณ์ ตามกฎหมาย เช่นเดียวกับที่เคยจัดทำกับสลากแอล6 และเอ็น3 มาแล้ว ดังนั้นถ้าทำตามขั้นตอนกฎหมาย ลอตโต้ก็สามารถทำได้แน่นอน” พ.ท.หนุนระบุทิ้งท้าย
หลังจากนี้ แค่เฝ้ารอความคืบหน้าว่าคอหวยไทยจะได้ของเล่นใหม่ๆ อย่างลอตโต้ ไม่จำเจสลากแบบเดิมๆ เมื่อไร
ณัฐชนัน ฐิติพันธ์รังสฤต
