เอลนีโญกดดัน ส่งออกข้าวปี67แผ่วลง พณ.-ผู้ส่งออก ตั้งเป้า 7.5 ล้านตัน
นายรณรงค์ พูลพิพัฒน์ อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยว่า ปี 2566 ไทยส่งออกข้าวได้ 8.76 ล้านตัน เกินกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ 8 ล้านตัน คิดเป็นมูลค่า 178,136 ล้านบาท หรือประมาณ 5,144 ล้านเหรียญสหรัฐฯ โดยแง่ปริมาณเพิ่มขึ้น 13.62% และแง่มูลค่าเพิ่ม 28.43 % สำหรับปี 2567 กรมร่วมกับสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย คาดการณ์เป้าส่งออกข้าวปริมาณ 7.5 ล้านตัน
ทั้งนี้ ปัจจัยมีผลกระทบต่อเป้าหมายส่งออก ได้แก่ ผลผลิตข้าวของไทยคาดว่าจะลดลงจากปีก่อน 5.87% เป็นผลกระทบจากปรากฏการณ์เอลนิโญ และการส่งออกอาจเผชิญกับการแข่งขันและความท้าทายหลายประการ อาทิ ปริมาณผลผลิตข้าวโลกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ทำให้ปริมาณอุปทานข้าวโลกเพิ่มขึ้น แต่การนำเข้าข้าวของประเทศคู่ค้ามีแนวโน้มลดลง ผลจากความนิยมบริโภคข้าวลดลง อาทิ จีน ญี่ปุ่น และมาเลเซีย ส่งผลต่อการแข่งขันด้านราคารุนแรงขึ้น ขณะที่ไทยมีต้นทุนการผลิตค่อนข้างสูง ทำให้ราคาข้าวไทยสูงกว่าประเทศผู้ผลิตและประเทศผู้ส่งออก เช่น จีน เวียดนาม และอินเดีย
นอกจากนี้ มีสัญญาณว่าอินโดนีเซียอาจซื้อข้าวน้อยกว่าปีที่ผ่านมา เพราะมีข้าวค้างสต็อกจากปี 2566 ค่อนข้างมาก ขณะที่จีนมีการผลิตข้าวมากขึ้นและเริ่มปรับเปลี่ยนจากการเป็นผู้นำเข้าข้าวให้เป็นผู้ผลิตข้าวที่เพียงพอต่อการบริโภคของประชากรและอาจส่งออกในอนาคต นอกจากนี้ อินเดียอาจประกาศยกเลิกการระงับการส่งออกข้าวขาวฯ ซึ่งจะทำให้ภาคเอกชนของอินเดียกลับมาส่งออกข้าวได้เสรีตามปกติ ปัจจัยดังกล่าวล้วนเป็นความท้าทายต่อการส่งออกข้าวไทย
นายรณรงค์ กล่าวต่อว่า แนวทางการรับมือกับความท้าทายในการขายข้าวให้ประเทศคู่ค้าในประเด็นที่ราคาข้าวไทยสูงกว่าราคาข้าวของประเทศผู้ส่งออกรายอื่นอันเนื่องมาจากต้นทุนการผลิตที่สูง ดังนั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่ไทยต้องเร่งเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทยในตลาดโลกโดยพัฒนาพันธุ์ข้าวให้มีผลผลิตต่อไร่สูงไม่ควรน้อยไปกว่าผลผลิตข้าวต่อไร่ของประเทศผู้ส่งออกอื่น ปัจจุบันมีผลผลิตต่อไร่สูงกว่าไทยทั้งสิ้น ประกอบกับพันธุ์ข้าวมีความต้านทานโรคและแมลงเพื่อลดต้นทุนการใช้ปุ๋ยและการกำจัดแมลง หากไทยไม่มุ่งเน้นพัฒนาปรับปรุงในเรื่องดังกล่าวจะทำให้ไทยเสียเปรียบในการแข่งขันทางการค้าข้าวในตลาดโลกในที่สุด
สำหรับแนวทางส่งเสริมและผลักดันส่งออกข้าวไทย ตามนโยบายของนายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ มุ่งรักษาตลาดเดิม เพิ่มตลาดใหม่ส่งออกไปต่างประเทศ กิจกรรมหลัก คือ การจัดงานประชุมข้าวนานาชาติ “Thailand Rice Convention (TRC) 2024” เดือนพฤษภาคม 2567 เป็นงานประชุมใหญ่ในวงการค้าข้าวโลก มาพบปะแลกเปลี่ยนข้อมูลตลาดข้าวโลกและเจรจาธุรกิจ รวมทั้งจะจัดงาน TRC สัญจร ลงพื้นที่ส่งเสริมให้เกษตรกรผลิตข้าวได้ตรงกับความต้องการของตลาด มีแผนเดินทางขยายตลาดข้าวกับแอฟริกาใต้ ฮ่องกง ญี่ปุ่น สิงคโปร์ มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ รวมทั้งเจรจาซื้อขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (G to G) กับรัฐบาลอินโดนีเซียและจีน รวมถึงประเทศอื่น อีกทั้งเข้าร่วมงานแสดงสินค้าและจัด Thai Rice Roadshow ประชาสัมพันธ์ข้าวไทยในตลาดจีน เป็นต้น
สำหรับข้อมูลใบอนุญาตส่งออกข้าวของกรมการค้าต่างประเทศ พบว่า ตั้งแต่วันที่ 1 – 30 มกราคม 2567 มีปริมาณ 1,122,358 ตัน เพิ่มขึ้น 43.96 % เปรียบเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ที่มีปริมาณการขออนุญาตส่งออกข้าวอยู่ที่ 779,654 ตัน
