แบงก์ชาติ ชี้ เวอร์ชวลแบงก์ เน้นตอบโจทย์ลูกค้ารายย่อยเข้าถึงแหล่งเงินทุน-บริการใหม่ไร้ค่าฟี
เมื่อวันที่ 7 มีนาคม ที่ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) น.ส.วิภาวิน พรหมบุญ ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายกลยุทธ์สถาบันการเงิน ธปท. กล่าวในงาน Media Briefing การขออนุญาตประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา (เวอร์ชวลแบงก์) ว่า การจัดตั้งเวอร์ชวลแบงก์เป็นการจัดตั้งธนาคารพาณิชย์รูปแบบใหม่ โดยคาดหวังการให้บริการต่างๆ สามารถเข้าถึงและตอบโจทย์กลุ่มคนที่เข้าไม่ถึงบริการทางการเงินได้ดียิ่งขึ้น
น.ส.วิภาวิน กล่าวว่า สำหรับเรื่องค่าบริการ หรือราคา เช่น ค่าธรรมเนียม อัตราดอกเบี้ย ธปท. มองว่าเวอร์ชวลแบงก์ต้องต่ำกว่าธนาคารปกติหรือไม่นั้น เวอร์ชวลแบงก์จะมาในรูปแบบใหม่ บริการก็ต้องมีความแตกต่าง และตอบโจทย์ได้ดีขึ้น ซึ่งบริการที่แตกต่างและตอบโจทย์ได้ดีขึ้นมีทั้งในเชิงที่ช่วยคนที่เข้าไม่ถึงแหล่งเงินทุนให้สามารถเข้าถึงได้ หรือคนที่เข้าถึงอยู่แล้วและได้อะไรที่ตอบโจทย์ตัวเองได้ดียิ่งขึ้น
“คำว่าตอบโจทย์ตัวเองได้ดียิ่งขึ้นก็มาหลากหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับจริตนิสัย และอีกสิ่งที่อยากเห็นคือการกระตุ้นการแข่งขัน จากที่เห็นในต่างประเทศ เวอร์ชวลแบงก์เข้ามาทำให้ปัจจุบันมีการพัฒนาบริการได้ดียิ่งขึ้น และบางส่วนที่กระตุ้นให้เกิดการลดค่าธรรมเนียมในการรักษาบัญชีเงินฝาก”น.ส.วิภาวิน กล่าว
น.ส.วิภาวิน กล่าวว่า ธปท.คาดหวังให้เวอร์ชวลแบงก์เข้ามาทำประโยชน์เหล่านี้ แต่อาจมาในหลายรูปแบบที่ไม่ใช่เฉพาะในเรื่องราคา แต่เรื่องต้นทุนคาดหวังว่าต้นทุนการดำเนินการในระยะยาว หลังจากลงทุนในระบบไอทีแล้วเสร็จ ระยะต่อไปเวอร์ชวลแบงก์จะมีต้นทุนต่ำกว่าธนาคารพาณิชย์โดยทั่วไป เพราะไม่มีต้นทุนเรื่องสาขาและบุคลากร หวังว่าสิ่งเหล่านี้จะถูกส่งผ่านไปเป็นประโยชน์ให้กับประชาชน
นอกจากนี้ เวอร์ชวลแบงก์จะช่วยกลุ่มคนที่มีปัญหาการเข้าไม่ถึงแหล่งการเงิน โดยกลุ่มคนที่ยังเข้าไม่ถึงส่วนใหญ่จะเป็นผู้ประกอบการรายย่อย (เอสเอ็มอี) ที่เป็นรายเล็กๆ และเป็นกลุ่มรายย่อยที่เรียกว่าไม่มีรายได้ประจำ หรือกลุ่มที่มีประวัติทางการเงินกับสถาบันการเงินยาวนานพอ ซึ่งกลุ่มเหล่านี้จะมีกระจัดกระจายอยู่ในเซกเมนต์ต่างๆ พอสมควร
ขณะที่ประสบการณ์ต่างประเทศ เมื่อจัดตั้งเวอร์ชวลแบงก์แล้วจะช่วยตอบโจทย์ได้มากขึ้นหรือไม่ ที่เห็นในหลายประเทศ เช่น บราซิล ธนาคารดิจิทัลนูแบงก์ (Nubank) จีน ธนาคารดิจิทัลวีแบงก์ (WeBank) และมายด์แบงก์ (MyBank) ประสบความสำเร็จช่วยกลุ่มที่เข้าไม่ถึงบริการทางการเงิน และในเกาหลีก็มีการระบุว่าเวอร์ชวลแบงก์ที่เข้ามาในระบบธุรกิจ สามารถช่วยกลุ่มที่มีคะแนนทางด้านเครดิตต่ำ หรือกลุ่มที่มีความเสี่ยงด้านเครดิตสูงได้อย่างมีนัยสำคัญ
ขณะเดียวกัน เวอร์ชวลแบงก์ที่ปิดกิจการ เช่น สหราชอาณาจักร (UK) ออสเตรเลีย ซึ่ง 2 ประเทศนี้เป็น 2 ประเทศที่เปิดแบบไม่จำกัด และระบุให้ธุรกิจรายเล็กสามารถจัดตั้งได้ จึงมีหลายหลายที่สุดท้ายไปไม่ไหวและปิดกิจการ โดยเหตุการณ์ดังกล่าว ธปท.ได้พูดคุยกับธุรกิจของทั้ง 2 ประเทศนี้ จึงเป็นที่มาที่ ธปท. กำหนดเกณฑ์ให้ผู้ขอใบอนุญาตทำแผนธุรกิจ และแสดงให้เห็นถึงวิธีการในการดูแลลูกค้า การเตรียมการรองรับเหตุการณ์ต่างๆ เพื่อบริหารจัดการได้เมื่อทำธุรกิจจริง
“กลุ่มที่เข้าไม่ถึงบริการทางการเงินในไทย ธปท.มีผลจากการเซอร์เวย์ โดยเรื่องการเข้าไม่ถึงแหล่งเงินทุนก็มีบริการหลายประเภท แต่ตัวที่มีปัญหามากสุดคือครัวเรือนที่เป็นรายย่อย และปัญหาการปล่อยสินเชื่อ ส่วนหนึ่งไม่ใช่สาเหตุของผู้ให้บริการอย่างเดียว อาจเป็นที่ลูกค้าจากสาเหตุเรื่องรายได้ และความรู้ทางการเงินที่ไม่เพียงพอ ดังนั้น ในแง่ของผู้ให้บริการประเภทใหม่ที่จะลงมาเล่นในกลุ่มนี้มากขึ้นก็อาจจะช่วยได้บางส่วน“น.ส.วิภาวิน กล่าว
ทั้งนี้ ธปท.จะมีการออกคู่มือประชาชนผ่านเว็ปไซต์ของ ธปท. ภายในสัปดาห์หน้า หรือระหว่างวันที่ 10-16 มีนาคม 2566 (ยังไม่ระบุวันชัดเจน) เพราะคู่มือประชาชนมีรายละเอียดค่อนข้างเยอะ แต่ในระหว่างนี้สามารถศึกษาหลักเกณฑ์เวอร์ชวลแบงก์ตามประกาศของกระทรวงการคลัง และสามารถถามคำถามล่วงหน้าผ่านช่องทางอื่นๆ ของ ธปท.
