เครื่อง Flow Tester และ Fork Tester เพื่อการวิเคราะห์/จำแนกเครื่องดื่ม และอาหารสำหรับผู้ที่มีภาวะกลืนลำบาก
ปัจจุบันทั่วโลกมีผู้สูงอายุและผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยที่มีภาวะกลืนลำบาก (dysphagia) แนวทางหนึ่งในการช่วยเหลือคนกลุ่มนี้คือ การเลือกเครื่องดื่มที่มีความข้นหนืดและอาหารที่มีการปรับเนื้อสัมผัสอย่างเหมาะสม
ในปี พ.ศ.2555 มีการพัฒนามาตรฐาน IDDSI (International Dysphagia Diet Standardisation Initiative) ขึ้นเพื่อใช้เป็นเกณฑ์สากล มาตรฐานนี้จำแนกเครื่องดื่มและอาหารเป็น 8 ระดับ ตั้งแต่ระดับ 0-7 โดยใช้วิธีการทดสอบหลักที่เรียกว่า “Flow/Syringe Test” และ “Fork Pressure Test”
มาตรฐาน IDDSI แบ่งกลุ่มเครื่องดื่มเป็นระดับ 0-4 ตามความข้นหนืด ได้แก่ ระดับ 0 คือ เหลว/ไม่หนืด, ระดับ 1 คือ หนืดเล็กน้อย, ระดับ 2 คือ หนืดน้อย, ระดับ 3 คือ หนืดปานกลาง และระดับ 4 คือ หนืดมาก
ส่วนกลุ่มอาหารแบ่งเป็นระดับ 3-7 ตามลักษณะเนื้อสัมผัสของตัวอย่าง ได้แก่ ระดับ 3 คือ เหลวข้น, ระดับ 4 คือ บดละเอียด, ระดับ 5 คือ สับละเอียดและชุ่มน้ำ, ระดับ 6 คือ อ่อนและชิ้นเล็ก และระดับที่ 7 ซึ่งยังแบ่งเป็นอีก 2 กลุ่มย่อยคือ เคี้ยวง่ายและธรรมดา ทั้งนี้ระดับ 3 และ 4 ของอาหารจะทับซ้อนกับเครื่องดื่ม
แม้ว่าการทดสอบตามมาตรฐาน IDDSI จะง่าย สะดวก และมีราคาถูก แต่ก็ยังมีจุดอ่อนหลายอย่าง เช่น อาจเกิดความคลาดเคลื่อนอันมีสาเหตุมาจากผู้ทดสอบได้ง่าย และไม่สามารถให้ข้อมูลเชิงตัวเลขที่นำมาใช้ประโยชน์ได้ในเชิงวิชาการ หรือใช้เพื่อการพัฒนาสูตรอาหารได้อย่างเป็นระบบ
เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว ทีมวิจัยวัสดุศาสตร์อาหาร ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สวทช. จึงได้ออกแบบและพัฒนาต้นแบบอุปกรณ์ทดสอบตามหลักแนวคิด User-oriented Design ขึ้น เรียกว่า ‘เครื่องมือ Flow Tester และ Fork Tester ในระดับภาคสนาม’ อุปกรณ์ทั้งสองนี้จะช่วยลดความผิดพลาดที่เกิดจากผู้ทดสอบและเพิ่มความแม่นยำในการทดสอบความหนืดของอาหาร ทำให้บุคลากรทางการแพทย์หรือนักโภชนาการนำข้อมูลที่ได้ไปใช้และปรับอาหารให้เหมาะสมกับผู้ป่วยและผู้สูงอายุในการฝึกเคี้ยวกลืน
อุปกรณ์ทดสอบมีน้ำหนักเบา เคลื่อนย้ายได้สะดวก และผลิตได้ภายในประเทศ ปัจจุบันเอ็มเทคได้ส่งมอบต้นแบบอุปกรณ์ดังกล่าวให้แก่โรงพยาบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ป่วยได้ทดลองใช้แล้วจำนวน 10 แห่ง พบว่าผลการใช้งานที่เป็นที่น่าพึงพอใจ
เอ็มเทคพร้อมถ่ายทอดเทคโนโลยีและเปิดรับบริการทดสอบความหนืดของอาหารและเครื่องดื่ม สนใจติดต่อ: งานประสานธุรกิจและอุตสาหกรรม ฝ่ายพัฒนาธุรกิจ (คุณชนิต วานิกานุกูล) โทรศัพท์ 0-2564-6500 ต่อ 4788 อีเมล์ [email protected]
