เปิดไทม์ไลน์ ‘รถไฟฟ้า-รถไฟทางคู่’ เข้าคิวเปิดหวูด ลุยประมูลก่อสร้าง

เปิดไทม์ไลน์ ‘รถไฟฟ้า-รถไฟทางคู่’ เข้าคิวเปิดหวูด ลุยประมูลก่อสร้าง

โหมด “ระบบราง” นับว่าเป็นโหมดการเดินทางที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาประเทศ ทั้งในแง่ของเศรษฐกิจ ที่ช่วยลดต้นทุนด้านโลจิสติกส์ เกิดการพัฒนาใหม่ๆในแนวเส้นทาง เกิดการขยายตัวของเมืองไปสู่ภูมิภาค

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ถือว่าภาครัฐโดยกระทรวงคมนาคม ได้อัดเม็ดเงินหลักล้านล้านบาท ลงทุนพัฒนาระบบรางมาอย่างต่อเนื่อง มาถึงปัจจุบันมีทยอยสร้างเสร็จ เปิดให้บริการ เตรียมเข้าสู่ขั้นตอนการขออนุมัติจากคณะรัฐมนตรี (ครม.)

พิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง อัพเดตความคืบหน้ารายโครงการ ณ เดือนมีนาคม 2567 ในส่วนของโครงการรถไฟฟ้าในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ปัจจุบันมีอยู่ระหว่างก่อสร้าง จำนวน 2 โครงการ ได้แก่ สายสีชมพูส่วนต่อขยายช่วงสถานีศรีรัช-เมืองทองธานี ระยะทาง 3 กิโลเมตร(กม.) คืบหน้า 50.94 % กำหนดเปิดให้บริการภายในปี 2568 และสายสีม่วงช่วงเตาปูน-ราษฏร์บูรณะ (วงแหวนกาญจนาภิเษก) ระยะทาง 23.60 กม. คืบหน้า 30.45% กำหนดเปิดให้บริการภายในปี 2571 ส่วนสายสีส้มตะวันออกช่วงศูนย์วัฒนธรรม-มีนบุรี ระยะทาง 22.57 กม. ปัจจุบันก่อสร้างงานโยธาแล้วเสร็จ อยู่ระหว่างกระบวนการประกวดราคาคัดเลือกเอกชน คาดว่าจะเปิดให้บริการได้ในปี 2569

ขณะที่โครงการที่อยู่ระหว่างการเสนอ ครม.นั้น อธิบดีกรมการขนส่งทางราง ไล่เรียงมีรถไฟชานเมืองสายสีแดง ส่วนต่อขยาย จำนวน 3 โครงการ ประกอบด้วยช่วงรังสิต – ม.ธรรมศาสตร์ศูนย์รังสิต ระยะทาง 8.84 กม. ช่วงตลิ่งชัน-ศาลายา ระยะทาง 14.80 กม. และช่วงตลิ่งชัน-ศิริราช ระยะทาง 5.70 กม. อยู่ระหว่าง กระทรวงคมนาคมพิจารณาเสนอครม. อนุมัติเดินหน้าโครงการ

สำหรับโครงการที่อยู่ระหว่างเตรียมความพร้อมโครงการ เพื่อขออนุมัติดำเนินการในระยะถัดไป มีสายสีน้ำตาลช่วงแคราย-ลำสาลี (บึงกุ่ม) ระยะทาง 22.10 กม. สายสีแดงช่วงบางซื่อ-หัวลำโพง ระยะทาง 5.76 กม. สายสีแดงช่วงบางซื่อ-มักกะสัน -หัวหมาก ระยะทาง 20.14 กม. สายสีเทาวัชรพล -ทองหล่อ ระยะทาง 16.25 กม.สายสีเขียวต่อขยายคูคต- ลำลูกกา ระยะทาง 6.50 กม. สายสีเขียวต่อขยายสมุทรปราการ-บางปู ระยะทาง 9.50 กม. สายสีน้ำเงินช่วงบางแค- พุทธมณฑลสาย 4 ระยะทาง 8 กม. สายสีแดงช่วงหัวลำโพง-มหาชัย ระยะทาง 38 กม. สายสีฟ้าช่วงดินแดง-สาธร ระยะทาง 9.50 กม.และสายสีทองช่วงคลองสาน-ถนนประชาธิปก ระยะทาง 0.92 กม.

ด้าน “รถไฟทางคู่” ที่ปูพรมสร้างทั่วประเทศ ปัจจุบันโครงการในระยะที่ 1 มีโครงการสร้างแล้วเสร็จ 3 โครงการเปิดให้บริการตั้งแต่ปี 2562-2565 คือ ช่วงฉะเชิงเทรา – คลองสิบเก้า – แก่งคอย ระยะทาง 106 กม. ช่วงชุมทางถนนจิระ-ขอนแก่น ระยะทาง 187 กม. และช่วงหัวหิน-ประจวบคีรีขันธ์ ระยะทาง 84 กม.

ขณะที่มี 4 โครงการซึ่งอยู่ระหว่างก่อสร้าง โดยความคืบหน้าล่าสุด ช่วงมาบกะเบา-ชุมทางถนนจิระ ระยะทาง 132 กม. คืบหน้า 96% คาดจะสามารถทยอยเปิดให้บริการช่วงมาบกะเบา-คลองขนานจิตรภายในปี 2568 ช่วงลพบุรี-ปากน้ำโพ ระยะทาง 148 กม. คืบหน้า 87% กำหนดเปิดให้บริการภายในปี 2568

สำหรับสายใต้ช่วงที่เหลือ คือ ช่วงนครปฐม-หัวหิน ระยะทาง 169 กม. และช่วงประจวบคีรีขันธ์-ชุมพร ระยะทาง 167 กม. คืบหน้า 98% คงเหลือการก่อสร้างสถานี ทางข้าม และชานชาลา ซึ่งเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2566 ได้เปิดเดินรถทางคู่ช่วงบ้านคูบัว-สะพลีแล้ว มีกำหนดเปิดให้บริการครบตลดเส้นทางภายในปี 2567 นี้

ขณะเดียวกันกำลังเร่งผลักดันรถไฟทางคู่ระยะที่ 2 ระยะทาง 1,479 กม. วงเงิน 275,303 ล้านบาท อย่างต่อเนื่อง โดยได้รับการอนุมัติจากครม.แล้วจำนวน 1 โครงการ คือ ช่วงขอนแก่น-หนองคาย ระยะทาง 167 กม. ปัจจุบันอยู่ระหว่างจัดทำทีโออาร์ เพื่อเปิดประมูลโครงการ คาดว่าจะเริ่มการก่อสร้างได้ภายในปี 2567

ส่วนที่เหลือมี 3 โครงการ อยู่ระหว่างเสนอ ครม. ได้แก่ ช่วงปากน้ำโพ -เด่นชัย ระยะทาง 281 กม. ช่วงชุมทางหาดใหญ่-ปาดังเบซาร์ ระยะทาง 45 กม. และช่วงชุมทางถนนจิระ-อุบลราชธานี ระยะทาง 308 กม. โดยคณะกรรมการการรถไฟแห่งประเทศไทย(รฟท.) มีมติเมื่อ 22 กุมภาพันธ์ 2567 อนุมัติดำเนินโครงการแล้ว ซึ่ง รฟท. กำหนดเสนอกระทรวงคมนาคม เพื่อพิจารณาเสนอ ครม. ภายในปี 2567

ในระยะถัดไป มีเตรียมเสนอครม.อนุมัติอีก 3 โครงการ ได้แก่ ช่วงชุมพร-สุราษฎร์ธานี ระยะทาง 168 กม. ช่วงสุราษฎร์ธานี-ชุมทางหาดใหญ่ -สงขลา ระยะทาง 321 กม. และช่วงเด่นชัย- เชียงใหม่ ระยะทาง 189 กม. โดยได้มีการศึกษาความเหมาะสม ออกแบบรายละเอียด และรายงานผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม(อีไอเอ) ได้รับการเห็นชอบจากคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ(กก.วล.) แล้ว ยกเว้นช่วงเด่นชัย-เชียงใหม่ ที่ปัจจุบันอยู่ระหว่างการจัดทำข้อมูลเพิ่มเติมตามความเห็นของคณะกรรมการผู้ชำนาญการ(คชก.) โดยกระทรวงคมนาคมได้เร่งรัดดำเนินการแล้ว

นอกจากนี้รฟท.ยังอยู่ระหว่างการก่อสร้างรถไฟทางสายใหม่ 2 โครงการ สถานะความก้าวหน้าการก่อสร้างในขณะนี้ ในช่วงเด่นชัย- เชียงราย-เชียงของ ระยะทาง 322 กม. คืบหน้าแล้ว 7.88% ปัจจุบันสามารถขุดอุโมงค์ขาขึ้น ฝั่งใต้ได้ 353 เมตร ฝั่งเหนือได้ 385 เมตร ส่วนอุโมงค์ขาลง ฝั่งใต้ได้ 334 เมตร ฝั่งเหนือได้ 405 เมตร รวมขุดอุโมงค์ได้แล้ว 1,479 เมตร คิดเป็นภาพรวมความคืบหน้างานอุโมงค์ 10.729% กำหนดเปิดให้บริการในปี 2571 สําหรับความคืบหน้าการเวนคืนที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ ปัจจุบันได้เวนคืนที่ดินและส่งมอบพื้นที่ให้ผู้รับจ้างแล้วประมาณ 50%

เช่นเดียวกับช่วงบ้านไผ่ -มุกดาหาร-นครพนม ระยะทาง 322 กม. งานก่อสร้างมีความคืบหน้าแล้ว 2.36% ปัจจุบันดําเนินการเวนคืนที่ดินและส่งมอบพื้นที่ให้ผู้รับจ้างแล้วประมาณ 50% กำหนดเปิดให้บริการภายในปี 2570