โลกเปลี่ยนเราต้องปรับ
‘การจัดการความรู้ยุคใหม่ด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์: ก้าวสู่อนาคต’
เรื่องที่ผมอยากพูดถึงและชวนคุยในวันนี้เป็นเรื่องที่เราทุกคนคงหลีกเลี่ยงกันไม่ได้แล้วครับ ในวันที่โลกมีการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัลอย่างรวดเร็ว เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence-AI) เข้ามามีบทบาทสําคัญในการขับเคลื่อนและเปลี่ยนแปลงภาคธุรกิจทั่วโลก และองค์กรต่างๆ กําลังเผชิญกับความท้าทายในการปรับตัวและใช้ประโยชน์จาก AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ สร้างนวัตกรรม และรักษาความสามารถในการแข่งขัน เมื่อความฉลาดและความอัจฉริยะของ AI มาเติมเต็มความสะดวกสบาย และทำหน้าที่แทนคน เรามีแชต–จี–พี–ที ChatGPT ที่ตอบคำถามสารพัด แต่ทว่าความฉลาดของมันกลับสร้างปัญหาให้กับมนุษย์ในหลายๆ อย่าง
ดังนั้น การเข้าใจในการจัดการความรู้ (Knowledge Management-KM) เพื่อเข้าใจแนวโน้มและการประยุกต์ใช้ AI จึงเป็นสิ่งจําเป็นอย่างยิ่ง ผมมีโอกาสได้คุยกับ ดร.วินเซนต์ ริเบียร์ ผู้อำนวยการ สถาบันเพื่อการจัดการความรู้และนวัตกรรมแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (IKI-SEA) มหาวิทยาลัยกรุงเทพ และ ดร.อัมพร แสงมณี กรรมการผู้จัดการ ทริส คอร์ปอเรชั้น (TRIS) ท่านทั้งสองได้กรุณาแชร์ประสบการณ์เกี่ยวกับวิวัฒนาการของ KM ไว้อย่างน่าสนใจ โดยเฉพาะในช่วง 30 ปีที่ผ่านมา เพราะ KM ได้ผ่านการพัฒนามาแล้ว 5 ขั้นตอนที่แตกต่างกัน ในช่วงแรกให้ความสำคัญด้านเทคโนโลยี ที่มุ่งเน้นการบันทึกและถ่ายทอดแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดและบทเรียนที่ได้ด้วยเครื่องมือ IT ซึ่งมองข้ามความรู้แฝงและแง่มุมของมนุษย์ไป ดังนั้น ในระยะต่อมาจึงมุ่งไปที่ผู้คนมากขึ้น โดยเปิดโอกาสให้ผู้แสวงหาความรู้และเจ้าของความรู้ได้เชื่อมโยงและแบ่งปันความรู้ผ่านแพลตฟอร์มต่างๆ เช่น ชุมชนนักปฏิบัติ (CoPs)
ต่อมาในยุคที่มาพร้อมกับการถือกำเนิดของเครื่องมือสื่อสังคมออนไลน์ทั้งภายในและภายนอก ทำให้การแบ่งปันความรู้เป็นไปอย่างเป็นธรรมชาติ มีการทำงานร่วมกันและใช้งานได้ง่ายยิ่งขึ้น มาจนถึงปัจจุบันที่กำลังก้าวเข้าสู่ ยุคใหม่ของ KM ซึ่งขับเคลื่อนไปด้วยความก้าวหน้าของปัญญาประดิษฐ์แบบสร้างสรรค์ หรือ Generative AI ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ก้าวล้ำและมีศักยภาพที่ข้ามผ่านอุปสรรคในการจัดการความรู้ที่ยังคงมีอยู่ในองค์กร สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือ OKMD จึงได้เล็งเห็นถึงความสำคัญต่อการเข้าที่ AI กำลังเข้ามามีบทบาท จึงได้ร่วมมือกับเครือข่ายการจัดการความรู้ประเทศไทย (Thailand Knowledge Management Network-TKMN) สถาบันเพื่อการจัดการความรู้และนวัตกรรมแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (IKI-SEA), ทริส คอร์ปอเรชั่น (TRIS) และสถาบันคลังสมองของชาติ (KNIT) ในการจัดการความรู้ยุคใหม่ด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์: ก้าวสู่อนาคต (AI-Driven Knowledge Management: Shaping the Future) วัตถุประสงค์เพื่อสร้างสรรค์สังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต และสร้างประโยชน์ในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศโดย โดยจะมีผู้เชี่ยวชาญจากองค์กรจัดการความรู้ชั้นนำของประเทศมาช่วยในการให้ความรู้และความร่วมมือเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ โดยเฉพาะความรู้ที่เกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติด้านการจัดการความรู้ทั่วโลก โดยเฉพาะผลกระทบที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของ AI ในระบบต่างๆ เช่น อุตสาหกรรม การจัดการด้านการเรียน–การสอน รวมไปถึงการบริหารด้านยุทธศาสตร์ภายในองค์กร เป็นต้น
ต่อเหตุและปัจจัยถึงความจำเป็นของ AI จึงจัดสัมมนา สัปดาห์การจัดการความรู้ 2567 หรือ KM Week 2024 ซึ่งเป็นโครงการระดับโลกที่จัดโดยเครือข่ายการจัดการความรู้ระดับโลก (Knowledge Management Global Network-KMGN) ซึ่งไฮไลต์ที่สำคัญก็คือ การบรรยายการจัดการความรู้จากผู้ทรงคุณวุฒิมากมาย อาทิ คุณพลสันต์ กุลละวณิชย์ ผู้จัดการอาวุโส ฝ่ายความรู้องค์กรและปฏิบัติการสู่ความเป็นเลิศ บริษัท ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) หรือ ปตท.สผ. ที่จะมาแบ่งปันความรู้เรื่องการจัดการความรู้ โดยแสดงให้เห็นถึงแนวปฏิบัติด้านการจัดการความรู้ของ ปตท.สผ.ที่ได้รับรางวัลในเวทีระดับโลก สำหรับความเป็นเลิศในการจัดการความรู้ เช่น รางวัล APQC และ Global MIKE Awards สำหรับเครือข่ายการจัดการความรู้ประเทศไทย (TKMN) ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ.2561 โดย OKMD, TRIS, KNIT และ IKI-SEA เพื่อส่งเสริมประโยชน์ของแนวปฏิบัติด้านการจัดการความรู้ที่มีประสิทธิภาพทั่วประเทศไทย โดย TKMN มุ่งมั่นที่จะส่งเสริมนวัตกรรมการทำงานร่วมกัน และการแบ่งปันความรู้ระหว่างมืออาชีพ นักวิชาการ และธุรกิจ
นอกจากนี้ยังมีการสัมมนาการจัดการความรู้ยุคใหม่ด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ : ก้าวสู่อนาคตโดยผู้ที่คร่ำหวอดอยู่ในวงการ KM มายาวนานอย่าง ดร.อภิชาติ ประเสริฐ จาก OKMD ดร.อัมพร แสงมณี จาก TRIS รศ.ดร.บวร ปภัสราทร จาก KNIT และ ดร.วินเซนต์ ราเบียร์ จาก IKI-SEA
ผมจึงอยากให้ทุกท่านอย่าได้พลาดโอกาสที่สำคัญนี้ เพราะอยากให้มาร่วมสัมผัสและแบ่งปันความรู้การจัดการด้าน AI และสาขาที่เกี่ยวข้อง โดยผู้ร่วมงานจะได้รับข้อมูลเชิงปฏิบัติการ และเรียนรู้แนวทางปฏิบัติจากผู้นำในอุตสาหกรรม เพื่อการก้าวนำในภูมิทัศน์โลกธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
โดยงานสัมมนานี้จะจัดขึ้นวันศุกร์ที่ 18 ตุลาคม 2567 เวลา 10.30-13.00 น. ทั้งในรูปแบบ On-line และ On-Site ณ TK Park ชั้น 8 เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพฯ ผู้สนใจสามารถลงทะเบียนเข้าร่วมงานได้องค์กรละ 1-2 คน ที่ : https://forms.gle/jZYGBN6qbnruN9Ln8 และสามารถสอบถามข้อมูลและติดต่อการลงทะเบียนที่ คุณพลอยณิชชา (09-8465-4429) และคุณภูวนัย (06-4596-1565)
สุดท้ายนี้ ผมคิดว่าโลก AI มันก้าวไปไกลเกินคำว่าเทคโนโลยี หากเราไม่เรียนรู้หรือพร้อมรับมือกับเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ผมพนันได้เลยว่าเราเหมือนย้อนกลับเข้าไปสู่ยุคไดโนเสาร์แน่ๆ
ดร.ทวารัฐ สูตะบุตร
ผู้อำนวยการ สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
