ส่งออกทุเรียนไทยสะดุด จีนตรวจพบสารย้อมสี Basic Yellow 2 ทุกล็อตต้องแนบผลตรวจ พบระงับทันที
ประชาชาติธุรกิจ รายงานว่า ข่าวจากกรมวิชาการเกษตรแจ้งว่า สำนักงานบริหารทั่วไปของศุลกากรแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (GACC) แจ้งพบปัญหาการใช้สารย้อมสี “Basic Yellow 2” ในทุเรียนส่งออก ซึ่งองค์การอนามัยโลก (WHO) จัดเป็นสารก่อมะเร็งกลุ่ม 2B จึงกำหนดให้ทุเรียนทุกล็อตของไทยที่จะส่งออกจีนต้องแนบผลวิเคราะห์ Test Report ทั้ง Basic Yellow 2 และแคดเมียม ทุกล็อต โดยจีนจะสุ่มตรวจที่ด่านนำเข้า หากพบจะระงับทันที มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 10 มกราคม 2568 เป็นต้นไป
นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร ออกประกาศกรมวิชาการเกษตร เรื่องมาตรการควบคุมการปนเปื้อนสาร ห้ามใช้ในทุเรียนผลสดส่งออกไปสาธารณรัฐประชาชนจีน มีผลตั้งแต่วันที่ 10 มกราคม 2568 เป็นต้นไป สรุปสาระสำคัญ ดังนี้ (1) กรณีที่มีการใช้สารเคมีในกระบวนการผลิต ต้องใช้ทั้งชนิดและปริมาณที่ถูกต้อง ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขที่เกี่ยวข้อง หรือตาม พ.ร.บ.วัตถุอันตราย พ.ศ.2535 หรือข้อกำหนดของประเทศคู่ค้า
(2) กรณีตรวจพบโรงคัดบรรจุใช้สารห้ามใช้หรือมีสารห้ามใช้ไว้ในครอบครอง จะถูกระงับการส่งออกและนำไปสู่การยกเลิกหนังสือสำคัญแสดงการขึ้นทะเบียนโรงงานผลิตสินค้าพืชก็ได้ และ (3) กรณีเจ้าหน้าที่สงสัยว่าทุเรียนมีการใช้สารห้ามใช้ ให้มีอำนาจสั่งให้โรงคัดบรรจุนำผลทุเรียนนั้นไปตรวจวิเคราะห์กับห้องปฏิบัติการ เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาออกใบรับรองสุขอนามัยพืช
ด้านนายสัญชัย ปุรณะชัยคีรี นายกสมาคมผู้ค้าและส่งออกผลไม้ไทย เปิดเผยถึงที่มาของการใช้สาร Basic Yellow 2 ในน้ำยาชุบทุเรียนว่า เริ่มจริงจังเมื่อ 3-4 ปีที่แล้ว เดิมใช้สีผสมอาหารหรือขมิ้นให้เปลือกเป็นสีเหลือง ไม่มีอันตราย แต่เมื่อความนิยมคนจีนชอบเปลือกสีเขียว จึงนำสาร Basic Yellow 2 เข้ามาใช้ในล้ง โดยมีคนจีนนำเข้ามาและรับจ้างชุบสีให้ล้งต่างๆ ตู้ละ 12,000-15,000 บาท โดยที่เจ้าของล้งไม่รู้ว่าใช้สารที่เป็นอันตราย กระทั่งทุเรียนส่งออกไปจีนถูกตรวจสอบและจับได้
ในเมื่อเป็นสารอันตราย องค์การอนามัยโลกจัดให้เป็นสารก่อมะเร็งกลุ่ม 2B หน่วยงานของรัฐต้องรีบออกมาตรการที่เด็ดขาดให้เลิกใช้ทันที หากมีการฝ่าฝืนต้องกำหนดบทลงโทษจำคุก และเพิกถอนการขึ้นทะเบียนโรงงานผลิตสินค้าพืช (DOA) และทะเบียนผู้ส่งออก (DU) และแบรนด์สินค้า
“ก่อนหน้านี้มีการตรวจสอบสารโลหะหนักแคดเมียมในดิน ในน้ำไม่พบ แต่เจอแคดเมียมในทุเรียนที่มีการชุบน้ำยา แต่ไม่เกินค่ามาตรฐาน การห้ามไม่ให้นำสาร Basic Yellow 2 มาใช้ทันที แต่การที่ประกาศให้มี Test Report ในการส่งออกทุกลอตตั้งแต่วันที่ 10 ม.ค. ไม่น่าจะทำได้ และทำไม่ทัน”
ควรต้องเจรจากันระหว่างไทยและจีน และต้องรีบดำเนินการในเรื่องที่เกี่ยวข้อง เช่น วิธีการตรวจหามาตรฐานของ Basic Yellow ต้องชัดเจน ห้องแล็บต้องเพียงพอ การเตรียมเจ้าหน้าที่ตรวจสอบการส่งออก ช่วงเวลานี้เหมาะที่สุดเพราะทุเรียนยังมีปริมาณน้อย เดือนเมษายน 2568 ทุเรียนภาคตะวันออกจะออกมาวันละ 500-600 ตู้ ห้องแล็บจะเพียงพอและพร้อมให้บริการหรือไม่ หากใช้ระยะเวลานานจะกระทบกันเป็นลูกโซ่
