สศก.หนุนเกษตรกรปลูกถั่วลิสง หลังผลผลิตไม่พอต้องนำเข้ากว่า 80% ของความต้องการ แนะรัฐหาเมล็ดพันธุ์ดี เงินกู้ช่วยเกษตรกร ขายได้ไร่ละ 16,648.07 บาท กำไร 3.74 บาท/กก.
เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม นายเอกราช ตรีลพ ผู้อำนวยการสำนักวิจัยเศรษฐกิจการเกษตร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า คาดการณ์ผลผลิตถั่วลิสง ปี 2568 ทั่วประเทศประมาณ 26,184 ตัน ขณะที่ความต้องการบริโภคสูงถึงปีละประมาณ 120,000 ตันต่อปี จึงต้องนำเข้า เฉลี่ย 95,458 ตันต่อปี หรือคิดเป็น 80% ของความต้องการใช้ ชณะเดียวกันยังมีการส่งออกถั่วลิสง (แบบทั้งเปลือกและกะเทาะเปลือก) เฉลี่ย 2,095 ตันต่อปี หรือเฉลี่ย 8% ของผลผลิตในประเทศ
การเพาะปลูกสามารถปลูกได้ทั้งปี ทั้งฤดูฝน เดือน พ.ค.-ต.ค. และ ฤดูแล้งเดือน พ.ย.-เม.ย. ระยะเวลาการปลูก 85-120 วัน ขึ้นอยู่กับพันธุ์ถั่วลิสง ถ้าเป็นถั่วฝักแห้งจะมีอายุการเก็บเกี่ยวยาวกว่าถั่วฝักสด พื้นที่ปลูกสำคัญ ได้แก่ แม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ ขอนแก่น ศรีสะเกษส่วนราคา ปี 2565-2567 ราคาถั่วลิสงเปลือกสด เฉลี่ยกิโลกรัมละ 31 บาท ราคาถั่วลิสงเปลือกแห้ง เฉลี่ยกิโลกรัมละ 45 บาท
ล่าสุด สศก. จัดเก็บข้อมูลในพื้นที่ปลูกถั่วลิสง ปีเพาะปลูก 2565/66 ใน 8 จังหวัด สำคัญ ได้แก่ แม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ อุตรดิตถ์ ขอนแก่น ร้อยเอ็ด กาฬสินธุ์ ศรีสะเกษ และสกลนคร โดยการสัมภาษณ์เกษตรกร จำนวน 411 ราย แบ่งเป็น เกษตรกรผู้ปลูกถั่วลิสง 195 ราย และเกษตรกรผู้ปลูกข้าว 216 ราย พบต้นทุนการผลิตที่ค่อนข้างสูง โดยเฉพาะต้นทุนค่าแรงงาน
ปีเพาะปลูก 2565/66 ต้นทุนการผลิตของถั่วลิสงรุ่น 1 (ถั่วฝน) อยู่ที่ 12,871.24 บาทต่อไร่ มีค่าแรงงานคิดเป็น 54.36% ของต้นทุนการผลิตถั่วลิสงรุ่น 1 ทั้งหมด ขณะที่ต้นทุนการผลิตถั่วลิสงรุ่น 2 (ถั่วแล้ง) สูงกว่าเล็กน้อย อยู่ที่ 14,291.16 บาทต่อไร่ มีค่าแรงงานคิดเป็น 53.67% ของต้นทุนการผลิตถั่วลิสงรุ่น 2 ทั้งหมด ทั้งนี้ ต้นทุนการผลิตของการปลูกถั่วลิสงรุ่น 2 มากกว่าถั่วลิสงรุ่น 1 เนื่องจาก ถั่วลิสงรุ่น 2 มีค่าใช้จ่ายการดูแลรักษาที่สูงกว่า รวมถึงการให้น้ำที่เพียงพอกับความต้องการของพืช
ด้านผลผลิตต่อไร่ พบว่า ถั่วลิสงรุ่น 2 มีผลผลิตเฉลี่ย 630.37 กิโลกรัมฝักสดต่อไร่ ขณะที่ถั่วลิสงรุ่น 1 มีผลผลิตเฉลี่ย 559.77 กิโลกรัมฝักสดต่อไร่ สำหรับราคาเฉลี่ยของถั่วลิสงรุ่น 2 มีราคาเฉลี่ย 26.41 บาทต่อกิโลกรัม และถั่วลิสงรุ่น 1 มีราคาเฉลี่ย 25.28 บาทต่อกิโลกรัม ส่งผลให้ผลตอบแทนถั่วลิสงรุ่น 2 เฉลี่ยไร่ละ 16,648.07 บาท คิดเป็นกำไร 3.74 บาทต่อกิโลกรัม ขณะที่ถั่วลิสงรุ่น 1 ให้ผลตอบแทนเฉลี่ยไร่ละ 14,150.99 บาท คิดเป็นกำไร 2.29 บาทต่อกิโลกรัม
จากการศึกษาเกษตรกรส่วนใหญ่ที่มีอายุมากขึ้น ส่งผลให้ไม่อำนวยต่อการเพาะปลูก ดังนั้น เพื่อจูงใจในการเพาะปลูกถั่วลิสง รัฐบาลควรมีมาตรการจูงใจทางการเงิน เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรหันมาปลูกถั่วลิสงมากขึ้น เช่น การให้สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำเพื่อพัฒนาแหล่งน้ำ การสนับสนุนปัจจัยการผลิตถั่วลิสง และการสนับสนุนเครื่องจักรกลทางการเกษตร เพื่อช่วยลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต รวมถึงควรให้ความสำคัญกับการวิจัยและพัฒนาเมล็ดพันธุ์ถั่วลิสง โดยสนับสนุนการพัฒนาพันธุ์ที่ให้ผลผลิตต่อไร่สูง มีคุณภาพดี และทนทานต่อโรคและแมลง ซึ่งจะช่วยเพิ่มรายได้และสร้างความมั่นคงให้กับเกษตรกรในระยะยาว
