นักวิชาการ ชี้ 3 คุณสมบัติสำคัญผู้ว่าแบงก์ชาติคนใหม่ ต้องยึดหลักการ-มีชั้นเชิง-เข้าใจภูมิรัฐศาสตร์
นายสมชาย ภคภาสน์วิวัฒน์ นักวิชาการอิสระด้านเศรษฐศาสตร์และการเมือง เปิดเผยว่า คุณสมบัติที่เหมาะสมของผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) คนใหม่ โดยเน้นว่าต้องมี 3 องค์ประกอบสำคัญ คือ ยึดหลักการ มีความยืดหยุ่นเชิงกลยุทธ์ และมีความเข้าใจในบริบทภูมิรัฐศาสตร์ที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจไทย
นายสมชาย กล่าวว่า หน้าที่ของธนาคารกลางในปัจจุบัน ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การควบคุมอัตราดอกเบี้ยหรือดูแลค่าเงินบาทเท่านั้น แต่ต้องทำงานอย่างเป็นอิสระจากฝ่ายการเมือง เพื่อให้ระบบเศรษฐกิจมีความสมดุล โดยเฉพาะในยุคที่นโยบายการเงินและการคลังอาจไม่สอดคล้องกัน ผู้ว่าการแบงก์ชาติ จึงต้องมี “หลักการ” เป็นเข็มทิศในการดำเนินนโยบาย ไม่ถูกชักนำหรืออิงกับรัฐบาลจนเกินไป
“ความขัดแย้งระหว่างนโยบายการเงินกับนโยบายการคลัง ไม่ใช่สิ่งเลวร้ายเสมอไป หากอยู่ภายใต้กรอบการถ่วงดุลอำนาจ ผู้ว่าการแบงก์ชาติที่ดีต้องรักษาอิสระในการตัดสินใจ ใช้เหตุผลบนหลักการ ขณะเดียวกันก็ต้องมีชั้นเชิงทางการทูต เพื่อหลีกเลี่ยงความตึงเครียดกับรัฐบาล” นายสมชาย กล่าว
นายสมชาย กล่าวว่า นอกจากนี้ ผู้ว่าการ ธปท. ควรมี “ความยืดหยุ่นในเชิงกลยุทธ์” เพื่อปรับตัวให้สอดรับกับสถานการณ์ทางเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะในบริบทที่ประเทศไทยกำลังเผชิญกับแรงกดดันจากทั้งภายในและภายนอก ไม่ว่าจะเป็นเศรษฐกิจโลกที่ไม่แน่นอน หรือการเปลี่ยนแปลงเชิงภูมิรัฐศาสตร์ ซึ่งส่งผลต่อค่าเงินบาทและการค้าไทย
“ภูมิรัฐศาสตร์ส่งผลต่ออัตราแลกเปลี่ยนอย่างมาก ถ้าผู้ว่าไม่มีความเข้าใจเรื่องนี้ ก็อาจทำให้การบริหารค่าเงินบาทผิดพลาด เช่น ทำให้เงินบาทแข็งเกินไปหรือลอยตัวมากเกินจนกระทบภาคส่งออก” นายสมชายกล่าว
ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2568 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบ ตามที่กระทรวงการคลังเสนอ แต่งตั้ง นายวิทัย รัตนากร ให้ดำรงตำแหน่ง ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เพื่อทดแทนตำแหน่งที่จะว่าง เนื่องจาก นายเศรษฐพุฒิ สุทธิวาทนฤพุฒิ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย จะครบวาระการดำรงตำแหน่ง ในวันที่ 30 กันยายน 2568 โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2568 เป็นต้นไป
