TDRI ห่วงรถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย สร้างภาระการคลัง แนะ 45 บ.เหมาะสม อสังหาเชียร์ช่วยกระจายที่อยู่อาศัย
เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม นายสุเมธ องกิตติกุล ผู้อำนวยการวิจัยนโยบายด้านการขนส่งและโลจิสติกส์ของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) เปิดเผยว่า จากการที่รัฐบาลจะเดินหน้านโยบายรถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย โดยจะเปิดให้ลงทะเบียนวันที่ 25 สิงหาคม และเริ่มใช้ในวันที่ 1 ตุลาคม 2568 โดยดำเนินการเป็นระยะเวลา 1 ปี ถือว่าเป็นนโยบายที่ดี ในการลดภาระค่าครองชีพของประชาชน แต่อยากให้มีการศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมถึงการดำเนินการเพื่อให้นโยบายเกิดความยั่งยืนต่อไปในระยะยาว เนื่องจากการดำเนินการราคารถไฟฟ้าราคา 20 บาทตลอดสายจะเป็นภาระการคลังถึงประมาณ 8,000-9,000 ล้านบาทต่อปี จึงทำให้รัฐบาลดำเนินการก่อน 1 ปี อย่างไรก็ดีมองว่าด้วยระยะเวลาเพียง 1 ปี แม้ประชาชนจะได้ประโยชน์ แต่อาจจะทำให้มีปัญหาในเรื่องของการวางแผนการอยู่อาศัยของประชาชนและผู้ประกอบการที่รับสัมปทานเดินรถ
นายสุเมธกล่าวว่า เพื่อให้โครงการมีความยั่งยืน รัฐบาลต้องมีการพิจารณาว่าราคาที่เหมาะสมและไม่ใช้เงินอุดหนุนจำนวนมากจนเป็นภาระการคลังมากจนเกินไป ควรจะอยู่ที่เท่าไหร่ อย่างเช่น อาจจะเก็บ 45 บาทตลอดสาย ซึ่งราคานี้จะใช้เงินอุดหนุนประมาณ 2,000-3,000 ล้านบาทต่อปี ขณะที่จำนวนผู้โดยสารจะไม่ต่างกันมากกับการเก็บ 20 บาทตลอดสาย เนื่องจากปัจจุบันรถไฟฟ้าแต่ละสายราคาสูงสุดเฉลี่ยอยู่ที่ 45 บาทอยู่แล้ว และดำเนินการก่อน 5 ปี หลังจากนั้นประเมินผลตอบรับถ้าหากโครงการสามารถจูงใจคนมาใช้บริการได้เพิ่มขึ้นและลดภาระการคลังไปได้บ้าง หลังจากนั้นถึงมาพิจารณาขยายเวลาออกไป
นายสุเมธกล่าวว่า นอกจากนี้รัฐบาลควรจะดำเนินการอุดหนุนในส่วนของรถโดยสารสาธารณะประจำทางและกำหนดเส้นทางให้สามารถต่อเชื่อมกับรถไฟฟ้าได้ด้วย เพื่อเป็นการจูงใจให้คนหันมาใช้ระบบขนส่งสาธารณะ อย่างไรก็ตามนโยบายรถไฟฟ้าราคาเดียวตลอดสายคงไม่ใช่นโนบายที่จะสามารถผลักดันได้ในระยะเวลาสั้นๆ เนื่องจากภาระต้นทุนค่อนข้างสูงและสัญญาสัมปทานเดิมยังไม่สิ้นสุด ยังต้องมีการเจรจากับเอกชนผู้รับสัมปทานด้วย
“รถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย ซึ่งรัฐได้เริ่มทำแล้วสายสีแดงและสีม่วง หรือจะทำต่อในสายอื่นนั้น ต้องดูจะเป็นนโยบายระยะยาวขนาดไหน เพราะมีเรื่องต้นทุนเกี่ยวข้อง เช่น ค่าไฟที่สูงขึ้น คำถามคือเมื่อต้นทุนสูงขึ้น ค่าโดยสารจะผันแปรยังไง รัฐจะนำเงินจากไหนมาชดเชย รัฐต้องมีสูตรคำนวณค่าโดยสารที่เหมาะสมในระยะยาว เพราะรัฐคงจะรับภาระทั้งหมดคงไม่ได้” นายสุเมธกล่าว
นายอิสระ บุญยัง นายกกิตติมศักดิ์สมาคมธุรกิจบ้านจัดสรร กล่าวว่า รถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสายเป็นนโยบายที่ดี นอกจากช่วยลดค่าเดินทางของประชาชนที่ต้องเดินทางเข้ามาทำงานในเมืองแล้ว ยังทำให้การพัฒนาเมืองมีการกระจายตัวออกไปยังทำเลปลายสายของรถไฟฟ้าได้ ไม่กระจุกตัวอยู่เฉพาะกรุงเทพฯ อีกทั้งยังทำให้ต้นทุนการพัฒนาที่อยู่อาศัยถูกลง ทำให้คนสามารถซื้อบ้านและคอนโดในราคาไม่สูงมากได้ โดยเฉพาะราคาไม่เกิน 5 ล้านบาทที่จะขยายตัวมากขึ้น ขณะที่คอนโดในเมืองที่ยังมีสต๊อกเหลืออยู่ก็จะได้เปรียบ เกิดแรงซื้อเพิ่มขึ้น รวมถึงเทรนด์การเช่าที่อาจจะบูมมากขึ้น
“มองว่า ถ้ารัฐทำแค่ 1 ปี และนโยบายไม่มีความต่อเนื่อง จะส่งผลต่อการตัดสินใจในการลงทุนและซื้อที่อยู่อาศัยได้ เพราะเมื่อนโยบายไม่แน่นอน คนจะไม่กล้าตัดสินใจ ดังนั้นรัฐต้องทำนโยบายให้ต่อเนื่องและระยะยาว ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการลงทุนที่อยู่อาศัยและการพัฒนาเมืองของกรุงเทพฯและปริมณฑล สู่ภาคมหานครในอนาคต ส่วนการที่ทีดีอาร์ไอเสนอว่าราคาควรจะอยู่ที่ 45 บาทตลอดสายก็ถือว่ายังเป็นราคาที่ไม่สูงมากและยังรับได้” นายอิสระกล่าว
