ดร. ราชศักดิ์ ชี้ AI ไม่ใช่ ‘ยาพาราฯ’ อย่าฝืนใช้กับทุกปัญหา แต่ต้องกล้าลุย ถ้า ‘กำกับดี’ ไม่มีกังวล
เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม ที่ห้องอินฟินิตี่ 1-2 โรงแรมพูลแมน คิงเพาเวอร์ ซอยรางน้ำ เขตราชเทวี กรุงเทพ หนังสือพิมพ์มติชน ร่วมกับบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) หรือ AIS จัดสัมมนาเพื่อสังคม Matichon-AIS Talks for Thailand 2025 AI for Equality เติมพลังเท่าเทียม
ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศเมื่อเวลา 09.00 น. มีบุคคลจากแวดวงต่างๆ เดินทางเข้าร่วมอย่างต่อเนื่อง โดยมีผู้บริหารในเครือมติชนให้การต้อนรับ นำโดย นายปราปต์ บุนปาน กรรมการผู้จัดการ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) , นายวรศักดิ์ ประยูรศุข รองประธาน บมจ. มติชน และบรรณาธิการ กอง บก. ประชาชาติธุรกิจ, นายสุริวงค์ เอื้อปฏิภาน รองประธาน บมจ. มติชน และบรรณาธิการ กอง บก. ข่าวสด, นายนฤตย์ เสกธีระ บรรณาธิการ กอง บก. มติชน เป็นต้น
เวลา 11.05 น. เข้าสู่ช่วง Section 4 ในเสวนา AI ตัวช่วย หรือ ตัวฉุด ความเท่าเทียม (60 นาที) โดย ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.), รศ.นพ.เชิดชัย นพมณีจำรัสเลิศ รองอธิการบดีฝ่ายสารสนเทศและดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชัน มหาวิทยาลัยมหิดล, ดร.ศักดิ์ เสกขุนทด ที่ปรึกษาสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) และ ผศ.ดร.ราชศักดิ์ สมยานนทนากุล กรรมการและเลขานุการ สมาคมปัญญาประดิษฐ์แห่งประเทศไทย ดำเนินรายการโดย นายมนต์ชัย วงษ์กิตติไกรวัล
ผศ.ดร.ราชศักดิ์กล่าวว่า การประยุกต์ใช้ Generative AI ในวันนี้เป็นทักษะการเรียนรู้ ในระบบการศึกษาความเหลื่อมล้ำยังมีอยู่ AI เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีของไทย และมีผู้ใช้เทคโนโลยี 3 ช่องทาง ได้แก่ เทียร์ 1 กลุ่มวิจัยด้าน AI, เทียร์ 2 กลุ่มของคนทำโมเดล คนสร้างระบบ AI และ เทียร์ 3 กลุ่มผู้ใช้ AI
“ความเหลื่อมล้ำยังมีอยู่ ในกลุ่มแรก คือกลุ่มวิจัยด้าน AI การรีเสิร์ชด้าน AI ก็ต้องใช้งบประมาณในการทำข้อมูลเหมือนกัน การทำเสิร์ชด้าน AI ในประเทศไทยก็มีไม่เยอะ ไปไม่ถึงที่สุด จึงยังมีความเหลื่อมล้ำอยู่, กลุ่มของคนทำโมเดล คนสร้างระบบ AI การเข้าถึงเครื่องมือ มองว่างบประมาณทุนจากรัฐบาล ก็มีส่วนสำคัญอยู่ และส่วนกลุ่มผู้ใช้ AI ระดับใช้งานทั่วไป จ่ายเดือนละ 750 บาท ก็ยังมีความไม่ค่อยเชื่อมั่นเท่าไหร่ และเมื่อมองตามระดับการศึกษา ก็ยังเห็นความเหลื่อมล้ำอยู่เช่นกัน” ผศ.ดร.ราชศักดิ์กล่าว
เมื่อถามว่า AI กับด้านการศึกษา มีผลอย่างไรบ้าง?
ผศ.ดร.ราชศักดิ์ กล่าวว่า การศึกษาค่อนข้างมีเอฟเฟกต์เยอะ ตนเคยให้นักเรียนส่งการบ้าน โดยให้ส่งพร้อมพรอมต์มาด้วย เขียนมาอย่างไร เพราะรู้ว่าเด็กต้องใช้พรอมต์ด้วย เราไม่รู้หรอกว่าใช้ AI หรือไม่ แต่ในวงวิจัย เขารู้ว่าเราใช้ AI หรือเปล่า หรือสร้างมาด้วย AI หรือไม่
“พูดถึงเรื่องการศึกษา โครงการสมาคมปัญญาประดิษฐ์แห่งประเทศไทย ผลักดันในส่วนของกำลังคนด้าน AI เป็นหลัก เรามีโครงการที่เป็น Flash Ship ‘Super AI Engineer’ ปีหนึ่งมีคนเข้าไปเรียนรู้ประมาณหมื่นคน ผลักดันไปสู่ Super AI Engineer หลายร้อยคน แต่ก็ยังไม่พอที่จะผลักดันภาพรวมได้ และยังมีกลุ่มที่เข้าถึงไม่ถึง ต้องอัปสกิล รีสกิลอีก เพิ่มเติมอีก ต้องผลักดันต่อไป” ผศ.ดร.ราชศักดิ์ กล่าว
ผศ.ดร.ราชศักดิ์ เผยต่อว่า ส่วนกลุ่มที่เข้าถึง AI ไม่ได้ และการใช้งานว่าจะใช้อย่างไร หรือใช้อย่างเดียว รวมถึงการใช้อย่างมีการคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) ก็เป็นส่วนสำคัญ เราต้องมีกรอบให้มันเดิน และมีกกรอบให้มันใช้ตัวมันเอง เพื่อไม่ให้เกิดความเหลื่อมล้ำ และเพื่อให้เกิดความเท่าเทียมกัน
เมื่อถามว่า เราจะให้เด็กไทยทุกคนเข้าถึง AI โดยการแจกให้ทุกคนใช้ ถูกต้องหรือไม่?
ผศ.ดร.ราชศักดิ์กล่าวว่า เราเห็นโปรโมชั่น AI อย่าง GEMINI ให้นักศึกษาใช้ฟรี 1ปี ก็มีมาแล้ว เป็นการเปิดโอกาสให้เข้าถึงการใช้งาน AI เป็นเครื่องมือในปัจจุบัน ทุกแพลตฟอร์มก็มีแนวทางให้ทุกคนเข้าถึงในแบบของตัวเอง เพราะทุกแพลตฟอร์มมีหน้าที่แตกต่างกัน หยิบมาใช้ในทิศทางที่แตกต่างกันตามความเหมาะสมนั้นๆ เราอาจจะดูได้ว่า ผลิตภัณฑ์ตัวไหนเหมาะกับเรื่องอะไร ทำวิจัยก็ตัวนี้
“AI ก็คือ Artificial Intelligence มันก็ไม่ได้ General ขนาดนั้น มันไม่ได้เก่งทุกๆ โดเมน 90% ของคน ผมกลัวว่า AI จะเก่งหมดทุกด้าน” ผศ.ดร.ราชศักดิ์ กล่าว
ผศ.ดร.ราชศักดิ์กล่าวต่อว่า การเข้าถึงและความเหลื่อมล้ำ ก็เป็นการเปิดโอกาสให้ทุกคน ซึ่งต้องดูงบประมาณประกอบด้วย
เรื่องทักษะ หรือ Critical Thinking ก็สำคัญ ในระบบมหาวิทยาลัยปัจจุบัน จบไปแล้วจะทำอะไรเป็น ในอนาคตเราก็ต้องบอกว่า เป็นคนที่ใช้ AI เพื่อเปิดโอกาสให้เข้าถึงได้โดยกรอบที่จำกัดในสิ่งที่เหมาะสม
“สิ่งที่ไม่ต้องกังวลใจในการใช้เทคโนโลยี ผมเกิดมาในยุคกูเกิล จบการศึกษาระดับปริญญาเอกมาได้เพราะกูเกิล แต่น้องๆ รุ่นใหม่เกิดมาพร้อม Generative AI ไม่ใช่เพียงการค้นหาข้อมูลปกติ ฝั่งเอไอเอนจิเนียร์นี่แหละ ต้องการทำโมเดลสักอัน ก็ถาม Generative AI
ผมเคยอยู่ในโครงการและดูน้องๆ สร้างโมเดล ทุกคนก็สอบถามด้วย Generative AI เพราะฉะนั้น การเข้าถึงและสอบถามข้อมูลด้วย Generative AI รวมถึงคำถามอื่นๆ เป็นคำตอบรวบยอด
Critical Thinking ก็อาจจะใช้ไม่ได้”
ผศ.ดร.ราชศักดิ์กล่าวต่อว่า เพราะฉะนั้น สิ่งที่ควรระวังมากกว่าคือ ควรมีแผนระเบียบปฏิบัติต่างๆ ในการกำกับดูแลแต่ละเรื่อง มันไม่ใช่ ‘พาราเซตามอล’ ที่ใช้ได้กับทุกปัญหา แต่ต้องบอกเป็นเรื่องๆ ไป ทั้งด้านการแพทย์ ด้านการเงิน เศรษฐกิจ
“เพราะฉะนั้น การเข้าถึงไม่ต้องเป็นกังวล หากมีการกำกับดูแลที่ดี การผลักดันด้านเศรษฐกิจมันก็จะเดินหน้าไปของมันเอง” ผศ.ดร.ราชศักดิ์กล่าว
เมื่อถามว่า “AI ช่วยหรือฉุด?”
ผศ.ดร.ราชศักดิ์ กล่าวว่า ขึ้นอยู่กับการเลือกใช้ อาจอยู่ในช่วง Panic พอผ่านไป มันก็จะกลับเข้าที่เข้าทางได้เอง ซึ่ง ‘ช่วยมากกว่าฉุด’ นั่นเอง
