นักวิชาการ แนะ 4 ข้อ รับมือสหรัฐระงับเจรจาภาษี กดดันส่งออกไทย
รองศาสตราจารย์ ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช ผู้เชี่ยวชาญเศรษฐกิจระหว่างประเทศและอาเซียน วิเคราะห์ถึงกรณีกระทรวงการต่างประเทศ (กต.) เผยว่าผู้แทนการค้าสหรัฐส่งจดหมายแจ้งไทยระงับเจรจาภาษี รอให้คำมั่นทำตามแถลงการณ์ร่วม ว่า
1.สหรัฐระงับการเจรจาส่วนที่สหรัฐเสียประโยชน์ แต่คงรักษาส่วนที่ได้ประโยชน์ ตาม “ถ้อยแถลงร่วมว่าด้วยกรอบความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างสหรัฐอเมริกาและประเทศไทย” เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2568 ประกอบด้วยภาษี 2 ส่วนสำคัญคือ 1.สหรัฐจะเก็บภาษีนำเข้าสินค้าไทย 19% 2.สหรัฐจะคัดเลือกให้สิทธิภาษีนำเข้าสำหรับสินค้าไทย 0% ตาม Annex III ข้อที่ 1 น่าจะไม่มีการเปลี่ยนแปลง ในการภาษีนำเข้าสินค้าไทย 19% ส่วนที่ไทยเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐ โดยยกเลิกอุปสรรคด้านภาษีศุลกากรประมาณ 99% และมูลค่าการนำเข้าของไทยต่อสินค้าสหรัฐไม่น่าจะไม่มีการเปลี่ยนแปลง เพราะตามถ้อยแถลงข้างต้นสหรัฐได้ประโยชน์ แต่ข้อ 2 น่าจะเป็นส่วนที่สหรัฐจะระงับการเจรจา ซึ่งส่วนนี้จะครอบคลุมสินค้า 1,080 รายการ เพราะเป็นส่วนที่สหรัฐเสียประโยขน์
2.ทรัมป์ใช้ยุทธศาสตร์ “ขู่เพื่อให้เจรจา” : ไทยยังมีโอกาสเจรจา ทรัมป์ใช้ภาษีนำเข้าเป็นเครื่องมือในการบีบประเทศคู่ค้า ที่เรียกว่า “Tariff Leverage” (การใช้อำนาจภาษีเป็นเครื่องต่อรอง) เพื่อกดดันให้คู่ค้าเจรจาตามเงื่อนไขของสหรัฐ ไทยยังมีโอกาสและช่องให้กลับเข้าโต๊ะเจรจา หากมีการสร้างความชัดเจนทางการทูตและความมั่นคงตามที่สหรัฐกังวล
3.สินค้าเกษตร เป็นกลุ่มเสี่ยงที่ได้รับผลกระทบ ภายใต้ Annex III ที่ได้สิทธิภาษีเป็น 0% หากทรัมป์ระงับการเจรจาจริง กลุ่มสินค้าเกษตรเป็นกลุ่มเสี่ยงหลักที่จะได้รับผลกระทบคือเกษตรและอาหารแปรรูป เช่น อาหารทะเล ผลไม้แปรรูป อาหารสัตว์ สินค้าแปรรูป หาก Annex III ถูก “พัก” อย่างไม่มีกำหนด กลุ่มนี้จะยังต้องเสียภาษีเต็ม 19% ทำให้ ความสามารถการแข่งขันลดลงทันที
3.ทางออกของไทย
1.แสดงความพร้อมทางการทูตในการเดินหน้าเจรจา ส่งสัญญาณชัดเจนว่าต้องการเดินหน้า Reciprocal Trade และไทยควรยืนยันหลักการ: การค้าแยกจากความมั่นคง แต่ยังพร้อมร่วมมือด้านสันติภาพ
2.อธิบายข้อเท็จจริงด้านความมั่นคง พร้อมขอ “ความร่วมมือ” แทนแรงกดดัน ไทยควรชี้แจงสหรัฐว่าเหตุใดไทยจึงต้องระงับการปฏิบัติร่วมในปฏิญญาสันติภาพ ขอให้สหรัฐร่วมทีมตรวจสอบข้อเท็จจริง เพราะกัมพูชามีการละเมิดอนุสัญญาออตตาวา (ทุ่นระเบิดสังหาร) การละเมิดปฏิญญาเวียนนา และการละเมิดปฏิญญาสันติภาพ
3.หาตลาดใหม่เพื่อลดการพึ่งพาสหรัฐ โดยเฉพาะสินค้าเกษตรที่เสี่ยง 1.เปิดตลาดใน GCC, จีน, อียู 2.ใช้ FTA ที่ไทยมีอยู่ เช่น RCEP, AANZFTA, JTEPA และ 3.ส่งเสริมการใช้กฎถิ่นกำเนิดเพื่อเพิ่มความได้เปรียบตลาด
4.จัดทำ 20 รายการสินค้าสำคัญที่อยู่ใน Annex III เพื่อเจรจาพิเศษกับสหรัฐ เช่น สินค้า อาหารทะเลแปรรูป กุ้งแปรรูปอาหารสัตว์ (บางชนิด) ผลไม้กระป๋อง / อบแห้ง ไก่แปรรูป น้ำตาลบางชนิด และยางพาราแปรรูป เป็นต้น
