เล่นสนุก ได้เรียนรู้-แปลงหนังสือสู่บอร์ดเกม

เล่นสนุก ได้เรียนรู้-แปลงหนังสือสู่บอร์ดเกม

วันนี้ผมขอเล่าถึงโครงการหนึ่งที่น่าสนใจภายใต้การดำเนินงานของ สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือ OKMD และสถาบันอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) นะครับ นั่นคือโครงการ “Book on Board”

OKMD และ TK Park ตระหนักถึงความสำคัญของ “การเรียนรู้ผ่านการเล่น” (Playful Learning) ซึ่งเป็นแนวทางที่ส่งเสริมให้การเรียนรู้เป็นเรื่องสนุก เข้าถึงง่ายและมีประสิทธิภาพ โครงการ “Book on Board” ที่จัดขึ้นอย่างต่อเนื่อง จึงเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนแนวคิดนี้ ด้วยการเปลี่ยน “หนังสือที่ชอบ เป็นบอร์ดเกมที่ใช่” เปิดมิติใหม่ของการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงระหว่างการอ่าน การเล่น และการสร้างสรรค์เข้าไว้ด้วยกัน ซึ่ง OKMD เองก็มองว่า การเล่นบอร์ดเกมไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมยามว่าง แต่เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ทำให้ผู้เล่นได้ “ใช้ร่างกาย ความคิด และความรู้สึก” ในการทำความเข้าใจสาระของหนังสือผ่านการลงมือเล่นจริง หนังสือเล่มหนึ่งสามารถถูกแปลงให้กลายเป็น “โลกทั้งใบ” ที่ทุกคนได้เข้าไปใช้ชีวิตร่วมกันบนกระดานเกม

“Book on Board”: จากหน้ากระดาษ สู่โลกบนกระดาน

โครงการ Book on Board ริเริ่มขึ้นภายใต้แนวคิดหลักที่ต้องการให้บอร์ดเกมเป็น “สะพาน” เชื่อมโยงผู้เล่นเข้ากับวรรณกรรมไทย ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา โครงการนี้ได้สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของนักออกแบบบอร์ดเกมชาวไทย ทั้งมืออาชีพและมือใหม่ ที่สามารถตีความเรื่องราวในหนังสือออกมาเป็นบอร์ดเกมได้อย่างสร้างสรรค์และแยบยล ทำให้ทั้งสนุกและเข้าถึงง่าย

ผลงานบอร์ดเกมที่ได้รับรางวัลจากโครงการ Book on Board ได้พิสูจน์แนวคิด Playful Learning อย่างเป็นรูปธรรม อาทิ

Foxtastic Hideout ทีม “RabbitFox” สร้างสถานการณ์ให้ผู้เล่นเป็นทั้งผู้ตามล่าและผู้ลี้ภัยที่ต้องใช้ไหวพริบวางแผน หนี-ซ่อน-เอาตัวรอด โดยสอดแทรกประเด็นเรื่องอิสรภาพ ความร่วมมือ และการเปลี่ยน
มุมมองต่อสิ่งมีชีวิตต่างสายพันธุ์

Good Die Writer ทีม “หนึ่งทุ่ม” เชิญชวนผู้เล่นมา “ออกแบบตอนจบของชีวิต” ด้วยตัวเอง ผ่านการทอยลูกเต๋าและการเขียนเรื่องราว สร้างพื้นที่ปลอดภัยในการพูดถึงความตายอย่างสร้างสรรค์

The Flamingo Treaty ทีม “สตูไก่” นำเสนอเกมวางแผนที่สะท้อนความซับซ้อนของมนุษย์ ทั้งเรื่องอำนาจ ความลับ การต่อรอง และความสัมพันธ์ที่เปราะบาง ผู้เล่นจะได้เรียนรู้พลังของการเจรจาและการซื้อขายความลับที่มีเดิมพันสูง เกมที่ได้รับรางวัลปีล่าสุด (Book on Board ครั้งที่ 4) อยู่ระหว่างการผลิตต้นแบบ:
SEA-CRET Evidence ร่องรอยปริศนา มัจฉาพิศวง ทีม “Autocat Studio” เกมสืบสวนที่ท้าทายให้ผู้เล่นสอบถามพยานเพื่อเรียบเรียงหลักฐานและจับกุมฆาตกร

Bubble & Bliss – วาฬพา ทีม “Vanta Studio” เป็นเกม Co-op survival rougelike ที่เล่นได้ 2 คน สอนเรื่องการปกป้องดูแลและการฟื้นฟูจากการบาดเจ็บ

2475 The Ghost Writer ทีม “Openbox” เกมพัซเซิล 2 ผู้เล่นที่ให้แข่งขันตีพิมพ์ผลงานเพื่อสร้างความตระหนักต่อสังคม และแทรกซึมเข้าวงในหาข้อมูลโดยไม่ถูกตำรวจ ‘จับตา’

โครงการ Book on Board ไม่ได้มุ่งเน้นแค่การเล่น แต่ยังช่วยในกระบวนการพัฒนา: สู่การเป็นนักออกแบบมือโปร และยังเป็นพื้นที่บ่มเพาะนักสร้างสรรค์รุ่นใหม่ TK Park ได้คัดเลือกทีมผู้เข้าประกวดเข้ามาสู่กระบวนการเรียนรู้และพัฒนาอย่างเข้มข้น ซึ่งรวมถึง:

การอบรมและโค้ชชิ่ง: ทีมผู้เข้าประกวดจะได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดจากวิทยากรพี่เลี้ยงและทีมโค้ช ตั้งแต่การพัฒนาแนวคิด การตีความเนื้อหาหนังสือ ไปจนถึงการทดสอบและปรับปรุงต้นแบบบอร์ดเกม

การต่อยอดศักยภาพ: โครงการมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาศักยภาพนักออกแบบบอร์ดเกมไทยให้สามารถผลิตผลงานต้นแบบคุณภาพ พร้อมต่อยอดทั้งในเชิงพาณิชย์และสังคม

การเชื่อมโยงเครือข่าย: ผู้เข้าประกวดจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายนักออกแบบเกมไทยทั่วประเทศ และร่วมเป็นส่วนหนึ่งของ “Book on Board Community” ที่ต่อยอดการเรียนรู้และการสร้างสรรค์อย่างต่อเนื่อง

ในช่วงเวลาที่ผู้คนและเยาวชนใช้เวลาไปกับวิดีโอเกมและเกมออนไลน์เป็นส่วนใหญ่ การส่งเสริม “Playful Learning” ที่เน้นการปฏิสัมพันธ์ทางกายภาพ การคิดวิเคราะห์ร่วมกัน และการสื่อสารระหว่างบุคคลผ่านกิจกรรมที่ไม่ใช่รูปแบบดิจิทัล อย่างเช่น “บอร์ดเกม” จึงเป็นเรื่องที่มีความสำคัญอย่างยิ่งยวดและต้องดำเนินการอย่างจริงจังและต่อเนื่อง บอร์ดเกมเป็นเครื่องมือที่สร้างประสบการณ์ร่วมบนกระดาน ที่ผู้เล่นต้องใช้ไหวพริบ วางแผน และตัดสินใจร่วมกับผู้อื่น ซึ่งสอดคล้องกับวิสัยทัศน์ของ TK Park ในการสร้างสื่อเรียนรู้ร่วมสมัยที่เข้าถึงผู้คนทุกวัย

สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (OKMD) และ TK Park มุ่งมั่นที่จะเพิ่มจุดเน้นและให้ความสำคัญกับวิสัยทัศน์ Playful Learning ผ่านโครงการ Book on Board และกิจกรรมสร้างสรรค์อื่นๆ ยิ่งขึ้นเรื่อยๆ เพื่อตอกย้ำว่า “การเล่น” คือรากฐานของการ “เรียนรู้” และ “การพัฒนาศักยภาพ” บอร์ดเกมที่ได้รับรางวัลจะถูกนำไปเผยแพร่ในเครือข่ายแหล่งเรียนรู้ทั่วประเทศ เป็นการสร้างความร่วมมือระหว่างนักออกแบบ นักเขียน และพื้นที่เรียนรู้ในวงกว้าง โครงการ Book on Board จึงไม่เพียงแต่สร้างบอร์ดเกม แต่เป็นการสร้างการมีส่วนร่วมในการผลักดันเอกลักษณ์ไทยด้านวัฒนธรรมการอ่าน และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ เพื่อเป็นภาพลักษณ์ใหม่ให้วงการวรรณกรรมและบอร์ดเกมไทยในระดับนานาชาติ

สำหรับพันธมิตรผู้สนใจขับเคลื่อนวิสัยทัศน์ Playful Learning ทาง OKMD และ TK Park เปิดรับไอเดียใหม่ๆ รวมทั้งความร่วมมือจากภาคีเครือข่าย ทั้งในด้านการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์, การสนับสนุนวิทยากร/ที่ปรึกษา, พื้นที่ทดลองใช้เกม, และการร่วมเป็นเครือข่ายพื้นที่เรียนรู้ต้นแบบ เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนการเรียนรู้ผ่าน “หนังสือ-เกม-คน” ให้เป็นพลังสร้างสรรค์ของสังคมไทย หากท่านหรือองค์กรของท่านสนใจที่จะร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนวิสัยทัศน์ Playful Learning และสนับสนุนโครงการที่สร้างสรรค์เช่น Book on Board นี้ ท่านสามารถติดต่อมาที่ คุณนิวัฒน์ ได้โดยตรง ที่สถาบันอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) โทร 0-2257-4300 ต่อฝ่ายกิจกรรมการเรียนรู้ หรือเว็บไซต์: www.tkpark.or.th นะครับ