ลดดอกเบี้ยนโยบายแก้สภาพคล่องล้นไม่ปล่อยสินเชื่อของระบบธนาคาร สงครามสหรัฐ-อิหร่านป่วนเศรษฐกิจโลก กดดันราคาพลังงานพุ่งแรง หากปิดช่องแคบฮอร์มุซและโอเปคพลัสไม่เพิ่มกำลังการผลิตเดือนเมษา เตือนรัฐบาลอย่ามัวแต่แย่งเก้าอี้รัฐมนตรี ต้องเตรียมพร้อมรับมือผลกระทบสงครามและแรงกระแทกเศรษฐกิจโลก
เมื่อเวลา 16.30 น. วันที่ 1 มีนาคม รศ.ดร.อนุสรณ์ ธรรมใจ อดีตกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทยและอดีตคณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ ม.หอการค้าไทย เปิดเผยว่า การลดดอกเบี้ยนโยบายของธนาคารแห่งประเทศไทยล่าสุดจะช่วยแก้สภาพคล่องล้นและการไม่ปล่อยสินเชื่อของระบบธนาคารได้ระดับหนึ่ง แต่ความเสี่ยงจากผลกระทบของสงครามอิหร่านต่อเศรษฐกิจโลก ตลาดการเงิน น่าจะรุนแรงและยืดเยื้อได้ เศรษฐกิจไทยและตลาดการเงินไทยไม่สามารถหลีกเลี่ยงผลกระทบได้ โดยเฉพาะผลกระทบจากราคาพลังงานที่พุ่งสูงขึ้น ในฐานะที่ประเทศไทยเป็นประเทศนำเข้าพลังงานและน้ำมัน จึงต้องเตรียมการรับมือสถานการณ์ที่เกิดภาวการณ์ชะงักงันของการขนส่งก๊าซธรรมชาติและน้ำมันได้ อาจมีความจำเป็นในการต้องสำรองน้ำมันเพิ่มขึ้น
รศ.ดร.อนุสรณ์กล่าวว่า ตลาดการเงินโลกจะผันผวนปั่นป่วนรุนแรงในช่วง 1-2 สัปดาห์ข้างหน้า ไม่ว่าจะเป็นตลาดปริวรรตเงินตรา ตลาดหุ้น ตลาดพันธบัตร และตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ โดยเฉพาะน้ำมันและทองคำ เป็นทั้งความเสี่ยงและโอกาสของนักลงทุน สงครามสหรัฐ-อิหร่านจะทำให้เกิดความผันผวนปั่นป่วนเศรษฐกิจโลกและตลาดการเงินโลกรุนแรง กดดันราคาพลังงานพุ่งหากโอเปคพลัสไม่เพิ่มกำลังการผลิตเดือนเมษายน ทั้งนี้ หากสงครามอิหร่านขยายวงยืดเยื้อมีโอกาสที่ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกระยะสั้น โดยเฉพาะน้ำมันดิบเบรนท์ขึ้นไปแตะระดับ 80-100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลได้
“สงครามรุนแรงเกินสองสัปดาห์ ราคาน้ำมันทะลุ 100 ดอลลาร์ มีผลทำให้อัตราเงินเฟ้อของโลกปรับขึ้นไปอีกอย่างน้อย 0.5-0.6% หากมีการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ประเทศเอเชียที่พึ่งพาพลังงานจากตะวันออกกลางกระทบหนัก แม้นไม่มีการปิดช่องแคบฮอร์มุซ การเดินทางขนส่งก็เกิดภาวะชะงักงันอยู่แล้ว ค่าประกันภัยทางเรือผ่านบริเวณนี้จะพุ่งสูงขึ้นและจะถูกบวกเพิ่มเข้ามาในราคาขายน้ำมัน
เมื่อปีที่แล้ว มีการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบดังกล่าวโดยเฉลี่ยมากกว่า 14 ล้านบาร์เรลต่อวัน ประมาณ 75% ส่งไปที่จีน อินเดีย ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ กลุ่มประเทศที่เป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลก หากประเทศเหล่านี้ได้รับผลกระทบของสงครามจากปัญหาพลังงาน มีความเสี่ยงที่เศรษฐกิจโลกเข้าสู่ภาวะถดถอยได้ หลายประเทศในเอเชียรวมทั้งไทยอาจเผชิญภาวะขาดแคลนน้ำมันชั่วคราวหากเกิดการสะดุดของการขนส่งน้ำมันจากตะวันออกกลางมายังเอเชียตะวันออก” รศ.ดร.อนุสรณ์กล่าว
รศ.ดร.อนุสรณ์กล่าวต่อว่า แม้นอิหร่านไม่มีศักยภาพในการปิดช่องแคบฮอร์มุซเป็นเวลานาน แต่การก่อกวนการเดินเรือที่ผ่านช่องแคบดังกล่าวก็สามารถทำให้เกิดวิกฤตการณ์ราคาพลังงานในตลาดโลกได้ เพราะปริมาณน้ำมันดิบ 20% ลำเลียงผ่านช่องแคบนี้ และไทยพึ่งพาพลังงาน (น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ) ที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซนี้ประมาณหนึ่งในสามของพลังงานทั้งหมด รัฐบาลอย่ามัวแต่ใช้เวลาจัดสรรตำแหน่งรัฐมนตรีกันตามโควต้ามุ้งการเมืองบ้านใหญ่ หรือนักการเมืองมัวแต่แย่งตำแหน่งทางการเมืองกัน แต่รัฐบาลต้องเอาใจใส่ เตรียมพร้อมประเทศไทยรับมือผลกระทบสงครามและแรงกระแทกเศรษฐกิจโลกให้ดี
รศ.ดร.อนุสรณ์กล่าวระบุว่า นอกจากนี้ สายการบินทั่วโลกได้ยกเลิกเที่ยวบินจำนวนมากเดินทางไปยังตะวันออกกลาง ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ Brent และ ราคาน้ำมันดิบ West Texas Intermediate ปรับตัวเพิ่มขึ้นทันที 2.45% และ 2.78% ในวันศุกร์ที่ผ่านมาก่อนการเปิดฉากโจมตีกัน คาดว่าในสัปดาห์นี้ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกอาจพุ่งทะลุ 80 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลได้
รศ.ดร.อนุสรณ์กล่าวต่อว่า ในสถานการณ์ที่มีความเสี่ยงจากสงครามใหญ่ในตะวันออกกลางเช่นนี้ ดอกเบี้ยนโยบายอาจลงได้ถึง 0.75% หากเศรษฐกิจไทยได้รับผลกระทบจากสงครามรุนแรง เศรษฐกิจยังขยายตัวต่ำมากและแรงกดดันหนี้สินสูง คาดเงินฝากไหลเข้ากองทุนและหุ้นปันผลมากขึ้น เมื่อมีข่าวสงครามอิหร่านปะทุขึ้น ราคา PAXG คือคริปโทเคอร์เรนซีที่อ้างอิงราคาทองคำจริง (Asset-Backed) ได้พุ่งทะยานขึ้นอย่างแรง ดีดตัว 6.45% ภายในวันเดียว เกิดภาวะเข้าซื้อด้วยความตื่นตระหนก Panic Buy ทองคำดิจิทัล เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากสงคราม มีโอกาสสูงมากที่ราคาทองคำ Gold spot จะพุ่งขึ้นอย่างก้าวกระโดดในวันจันทร์และอาจทำให้กลุ่มนักลงทุนที่เทขายทองคำล่วงหน้าเพื่อกลับมาซื้อคืนเพื่อส่งมอบ หรือขาย Short ประสบภาวการณ์ขาดทุนอย่างหนักได้ ส่วนนักลงทุนที่มีทองคำในพอร์ตลงทุนควรถือต่อได้ เพราะราคาทองคำอาจพุ่งขึ้นไปอีก อย่างไรก็ตาม ตลาดการเงินจะมีความผันผวนรุนแรงจึงต้องระมัดระวังในการลงทุนอย่างยิ่ง
“หากอิหร่านต้องล่มสลายลงโดยไร้ศูนย์กลางอำนาจ และสหรัฐอเมริกาไม่สามารถสถาปนาระบอบการปกครองใหม่ได้ อิหร่านจะมีสภาพเหมือนประเทศซีเรียในอดีต จะเกิดสภาวะการล่มสลายลงของรัฐชาติ เกิดสงครามกลางเมืองและสงครามตัวแทนจากการหนุนหลังของมหาอำนาจ จะเกิดคลื่นอพยพของผู้คนจำนวนมากออกจากอิหร่าน สมดุลแห่งอำนาจในตะวันออกกลางจะเปลี่ยนแปลงไปและจะสั่นสะเทือนการเมืองและเศรษฐกิจของภูมิภาคและโลกไปอีกนาน” รศ.ดร.อนุสรณ์กล่าว
