สุริยะ ยัน ยังมีปุ๋ยในประเทศ เพียงพอ ผนึกผู้ประกอบการปุ๋ยในประเทศเคาะมาตรการเร่งด่วน

เมื่อวันที่ 9 เมษายน ที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังการประชุมร่วมกับผู้ประกอบการเอกชนนำเข้าปุ๋ยรายใหญ่ของประเทศว่า จากกรณีที่หลายฝ่ายกังวลสถานการณ์ปุ๋ยยูเรียในประเทศไทยอาจมีแนวโน้มขาดแคลน อันเป็นผลจากความไม่สงบในตะวันออกกลาง กระทรวงฯ จึงเชิญภาคเอกชนเข้าหารือเพื่อรับฟังข้อเท็จจริงและหารือร่วมกัน ซึ่งนับเป็นการหารือร่วมกันครั้งแรกระหว่างภาครัฐและผู้นำเข้าปุ๋ยรายใหญ่จากต่างประเทศ

นายสุริยะ กล่าวว่า ปัจจุบันปริมาณปุ๋ยยูเรียในประเทศยังเพียงพอต่อความต้องการใช้ อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ยังไม่แน่นอน ส่งผลให้เรือขนส่งแม่ปุ๋ยบางส่วนไม่สามารถผ่านช่องแคบฮอร์มูสได้ หากสถานการณ์ยืดเยื้อ อาจต้องเร่งเจรจาจัดหาปุ๋ยจากรัสเซียเพิ่มเติม หลังจากจีนมีการระงับการส่งออกปุ๋ย โดยได้สั่งการให้เจ้าหน้าที่ประสานขอเข้าพบรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรของรัสเซียภายในสัปดาห์หน้า และเตรียมเดินทางไปเจรจาด้วยตนเอง เพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าและจัดหาปุ๋ยสำรองรองรับสถานการณ์ฉุกเฉิน

นายสุริยะ กล่าวว่า ทั้งนี้ เชื่อว่าหากมีความชัดเจนเรื่องการนำเข้าปุ๋ยเพิ่มเติม จะช่วยให้ราคาปุ๋ยในประเทศปรับตัวลดลง เนื่องจากผู้ค้ารายย่อยที่มีสต๊อกจะเร่งระบายสินค้า ส่งผลให้สถานการณ์กลับเข้าสู่ภาวะปกติ ขณะที่ผู้ประกอบการรายใหญ่ยืนยันว่าได้ระบายสต๊อกออกหมดแล้ว ปัจจุบันปริมาณปุ๋ยส่วนใหญ่อยู่ในมือผู้ค้ารายย่อย โดยคณะทำงานอยู่ระหว่างตรวจสอบว่ามีการกักตุนหรือไม่ หากพบจะดำเนินการตามกฎหมายอย่างเด็ดขาด

นายมนัส เจียรวนนท์ ประธานคณะผู้บริหาร บริษัท เจียไต๋ จำกัด กล่าวว่า ขณะนี้ ประเภทปุ๋ยที่เสี่ยงขาดแคลนในขณะนี้คือปุ๋ยยูเรีย ส่วนชนิดอื่นไม่ขาดแคลน และสัดส่วนวัตถุดิบอื่นๆก็ยังไม่มีความขาดแคลนสามารถจัดหาภายในประเทศได้ โดยปัญหาดังกล่าว ภาครัฐและเอกชนจะต้องร่วมมือกันสร้างการรับรู้ให้กับประชาชนไม่ให้มีการกักตุนสินค้า เพื่อทำงานร่วมกันในฐานะทีมไทยแลนด์
สำหรับการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐ-เอกชนในครั้งนี้ จะต้องสร้างองค์ความรู้ให้กับเกษตรกรรู้จักการใช้ปุ๋ย ให้มีความเหมาะสมในแต่ละพื้นที่ เพื่อทำให้เกิดประโยชน์ต่อการเพาะปลูกมากที่สุด เชื่อว่าหากเกษตรกรรับรู้ และสามารถใช้ปุ๋ยอย่างเหมาะสมในแต่ละชนิดพืช จะทำให้ไม่เกิดสถานการณ์ปุ๋ยขาดแคลน

ด้าน นายรพีภัทร จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร ขณะเดียวกัน ข้อมูลจากกรมวิชาการเกษตรระบุว่า ในช่วง 7 ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยมีการนำเข้าปุ๋ยเฉลี่ยปีละ 4–6 ล้านตัน โดยปี 2563 มีมูลค่าการนำเข้าต่ำสุดประมาณ 43,000 ล้านบาท และสูงสุดในปี 2565 ประมาณ 103,000 ล้านบาท ส่วนปี 2568 มีการนำเข้ามากกว่า 6.1 ล้านตัน มูลค่ากว่า 91,000 ล้านบาท โดยแหล่งนำเข้าสำคัญ 3 อันดับแรก ได้แก่ จีน 1.45 ล้านตัน ซาอุดีอาระเบีย 1.09 ล้านตัน และรัสเซีย 630,000 ตัน

นายรพีภัทร กล่าวว่า สำหรับปี 2569 ข้อมูล ณ วันที่ 31 มีนาคม 2569 พบว่าผู้นำเข้าและผู้ผลิตปุ๋ยในประเทศ 92 ราย มีปริมาณปุ๋ยคงเหลือรวม 920,760.61 ตัน ซึ่งยังถือว่าเพียงพอ อย่างไรก็ตาม การคาดการณ์การนำเข้าปุ๋ยเคมีในช่วงไตรมาส 2 (เมษายน–กรกฎาคม 2569) อยู่ที่ประมาณ 2 ล้านตัน ขณะที่ความต้องการใช้ในช่วงเดียวกันอยู่ที่ราว 3 ล้านตัน ซึ่งเป็นฤดูกาลผลิต จึงจำเป็นต้องเตรียมแผนจัดหาปุ๋ยเพิ่มเติม โดยเฉพาะจากรัสเซีย หากสถานการณ์ในตะวันออกกลางยังคงยืดเยื้อหรือทวีความรุนแรงขึ้น