TK Park x Encyclopaedia Britannica
จาก‘คลังความรู้’สู่‘ระบบนิเวศแห่งปัญญา’
ในห้วงเวลาที่กระแสการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและพลวัตของเศรษฐกิจโลก ถาโถมเข้าสู่ทุกองคาพยพของสังคมไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเข้ามาของปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) ที่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเสพข้อมูลและการแสวงหาความรู้ของผู้คนไปอย่างสิ้นเชิง สถาบันอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) ภายใต้การกำกับของสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (OKMD) ในฐานะหน่วยงานหลัก ที่มีบทบาทในการบ่มเพาะทางปัญญา ได้ตระหนักถึงความท้าทายเชิงโครงสร้างการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล คือการทำอย่างไรให้ “ความรู้” ที่แพร่หลายและรวดเร็วนั้น มีความ “ถูกต้อง” และ “เปี่ยมไปด้วยความน่าเชื่อถือ” ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการสร้างฐานรากทางสติปัญญาที่มั่นคงให้กับคนในชาติ
ด้วยเหตุนี้ ความร่วมมือระหว่าง TK Park และ Encyclopaedia Britannica Australia Ltd. ในการเปิดตัวระบบ “Britannica Library” จึงมิใช่เพียงการดำเนินงานในรูปแบบของการบริการสารสนเทศทั่วไป แต่คือการประกาศเจตนารมณ์ในการปรับกระบวนทัศน์ (Paradigm Shift) ของการเรียนรู้สาธารณะในประเทศไทย เพื่อก้าวข้ามขีดจำกัดของการเป็นเพียง “ผู้เก็บรักษาหนังสือ” ไปสู่การเป็น “ระบบนิเวศแห่งการเรียนรู้ดิจิทัล” (Digital Learning Ecosystem) ที่สอดรับกับพันธกิจหลักของ OKMD ในการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต
การผสานพลังทางปัญญา
เสาหลักสู่ความยั่งยืนของยุทธศาสตร์ OKMD
ยุทธศาสตร์ของ OKMD ในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่การเป็นสังคมดิจิทัลเต็มรูปแบบนั้น มุ่งเน้นไปที่การสร้างเครื่องมือที่ช่วยลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงโอกาส ระบบ Britannica Library จึงถือเป็นกลไกสำคัญที่เข้ามาเติมเต็มมิติด้าน “คุณภาพและความน่าเชื่อถือ” (Quality & Reliability) ภายใต้มาตรฐานความน่าเชื่อถือขององค์ความรู้ในระดับสากล “Global Knowledge Hub” ที่รวบรวมองค์ความรู้จากทั่วทุกมุมโลกไว้อย่างเป็นระบบ ครอบคลุมตั้งแต่วิทยาศาสตร์ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ไปจนถึงเทคโนโลยีและวัฒนธรรมร่วมสมัย ตลอดระยะเวลากว่า 258 ปี ที่ Britannica ได้สั่งสมข้อมูลนั้น ได้สะท้อนให้เห็นถึงความลุ่มลึกของการจัดการข้อมูลที่เชื่อมโยงอดีต ปัจจุบัน และอนาคตเข้าด้วยกัน และเมื่อพิจารณาถึงความเปราะบางของข้อมูลในยุค AI Disruptive ที่อัลกอริทึมอาจสร้างชุดข้อมูลที่ขาดความน่าเชื่อถือจนนำไปสู่ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน Britannica ได้เข้ามามีบทบาทในฐานะ “Trusted Gateway” ที่เปรียบเสมือนจุดคัดกรองความจริง (Verification Point) ที่มีความสำคัญยิ่ง การมีฐานข้อมูลที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญระดับโลกเป็นเสมือนเข็มทิศทางปัญญาที่ช่วยประคองให้คนไทย โดยเฉพาะเยาวชนและนักศึกษา สามารถค้นหาคำตอบที่อยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริงทางวิชาการได้อย่างแม่นยำ
นอกจากนี้ การผนวกฟีเจอร์ “Ask Britannica” เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของบริการ ยังเป็นการพิสูจน์ให้เห็นว่า AI สามารถเป็นเครื่องมือที่สร้างสรรค์ได้ หากได้รับการกำกับด้วยฐานข้อมูลที่มีคุณภาพสูง ระบบนี้เปรียบเสมือนผู้ช่วยส่วนตัวที่มีความรอบรู้ ซึ่งตอบโจทย์กลยุทธ์การพัฒนาทุนมนุษย์ที่ OKMD มุ่งหวังจะผลักดัน เพื่อให้ทุกภาคส่วนสามารถเข้าถึงองค์ความรู้เชิงลึก และต่อยอดไปสู่การสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ๆ อันเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานความรู้ของประเทศ
ยกระดับบทบาทบุคลากรขององค์กร
จาก‘บรรณารักษ์’
สู่‘ผู้นำทางความรู้’(Knowledge Navigators)
ภายใต้ความร่วมมือครั้งนี้ หัวใจสำคัญที่ OKMD ให้ความสำคัญอย่างยิ่ง คือการพัฒนา “คน” เคียงคู่ไปกับ “เทคโนโลยี” การเตรียมความพร้อมให้บุคลากร และบรรณารักษ์ของ TK Park ก้าวขึ้นสู่บทบาทของ “ผู้นำทางความรู้” (Knowledge Navigators) จึงถือเป็นการปรับเปลี่ยนบทบาทองค์กรที่สำคัญยิ่ง ในฐานะที่เป็นผู้นำในการให้คำปรึกษาและคัดกรองข้อมูล ผู้ปฏิบัติงานจะไม่ใช่เพียงผู้ให้บริการพื้นที่ แต่จะเป็นผู้จุดประกายความคิด และผู้นำทางที่ช่วยให้ผู้ใช้บริการรู้จักวิธี “ตั้งคำถามที่ถูกต้อง” และ “แสวงหาคำตอบที่เที่ยงตรง”
นับตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2569 ระบบ Britannica Library จะให้บริการผ่านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่แข็งแกร่งของ TK Park ผ่านแอพพลิเคชั่น MyTK และการเชื่อมต่อในพื้นที่จริง ทั้งที่ TK Park เซ็นทรัลเวิลด์ และการขยายเครือข่ายไปยัง TK Park ที่ True Digital Park รวมถึง Museum Siam ซึ่งจะก่อให้เกิดพลังเครือข่ายความร่วมมือเชิงพื้นที่ (Area-based Collaboration) ที่จะทำให้ฐานข้อมูลระดับโลกเข้าถึงคนไทยได้ในทุกที่ สอดรับกับเป้าหมายของ OKMD ที่ต้องการให้การเรียนรู้ตลอดชีวิตที่ไม่มีพรมแดน
สร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้
ก้าวสู่อนาคตแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน
ในระยะยาว ยุทธศาสตร์นี้มุ่งหมายที่จะสร้าง “วัฒนธรรมการเรียนรู้” (Learning Culture) ให้หยั่งรากลึกในสังคมไทย การเข้าถึงฐานข้อมูลคุณภาพสูงจะช่วยกระตุ้นให้เกิดทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) ซึ่งเป็นทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ที่สำคัญที่สุด การเรียนรู้จากระบบ Britannica Library จะไม่ใช่กิจกรรมชั่วคราว แต่จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของผู้ที่รักการพัฒนาตนเอง ตั้งแต่นักเรียนที่ต้องการหาแหล่งอ้างอิงสำหรับการทำโครงงาน ไปจนถึงผู้ใหญ่ที่ต้องการเรียนรู้ทักษะใหม่ (Reskill/Upskill) เพื่อให้เท่าทันโลกที่เปลี่ยนแปลงไป OKMD มุ่งหวังที่จะให้ความร่วมมือในครั้งนี้ เป็นกลไกขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่สังคมแห่งการรู้ที่มีความเท่าทัน มีภูมิคุ้มกันทางดิจิทัล
และมีความพร้อมในการก้าวไปสู่การเป็นส่วนหนึ่งของประชาคมโลกอย่างเต็มภาคภูมิด้วยศักยภาพทางปัญญา
