กรมทรัพย์สินทางปัญญา แจงแนวทางคุ้มครองคลิปวิดีโอในยูทูบของ ฮลุน โซโล่ หลังจากเสียชีวิต มีข้อแนะนำให้ “ผู้รับพินัยกรรม” หรือ “ทายาทโดยธรรม” รวบรวมเอกสารเกี่ยวกับผู้เสียชีวิต และยื่นคำขอเป็นผู้จัดการมรดกต่อศาล
เมื่อวันที่ 30 ก.ค.2569 นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยถึงการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา กรณี ฮลุน โซโล่ เสียชีวิตว่า คลิปวิดิโอในยูทูบถือเป็นงานลิขสิทธิ์ที่ประกอบด้วยองค์ประกอบต่างๆ เช่น ภาพสถานที่ท่องเที่ยว การคัดเลือกและร้อยเรียงฟุตเทจ การควบคุมจังหวะและการใส่เสียงดนตรีประกอบ เสียงเอฟเฟ็กต์ ข้อความบรรยาย เป็นต้น ซึ่งบันทึกลงในหน่วยความจำหรืออุปกรณ์จัดเก็บข้อมูลและสามารถนำมาเล่นซ้ำได้อีก จึงเป็น “งานโสตทัศนวัสดุ” ตามบทนิยามในมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537
โดย ฮลุน โซโล่ เป็นผู้สร้างสรรค์งานดังกล่าว และเป็นผู้มีลิขสิทธิ์ในผลงานทันทีที่ได้สร้างสรรค์ขึ้น รวมทั้งมีสิทธิทำซ้ำ ดัดแปลง เผยแพร่ต่อสาธารณชน หรืออนุญาตให้ใช้สิทธิดังกล่าว หรือดำเนินคดีเมื่อมีการละเมิดลิขสิทธิ์ได้ภายในระยะเวลาคุ้มครองตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ฯ
ทั้งนี้ งานโสตทัศนวัสดุมีอายุการคุ้มครอง 50 ปีนับแต่ได้สร้างสรรค์ขึ้น หรือหากมีการโฆษณา (เผยแพร่ต่อสาธารณชน) ตามมาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 ในระหว่างนั้น ให้มีอายุ 50 ปีนับแต่ได้มีการโฆษณาเป็นครั้งแรก
อย่างไรก็ตาม ฮลุน โซโล่ อัปโหลดคลิปแต่ละคลิปลงบนยูทูบเมื่อใดก็ตาม ถือเป็น “การโฆษณาครั้งแรก” ลิขสิทธิ์ในคลิปดังกล่าวจะได้รับความคุ้มครองเป็นเวลา 50 ปีนับแต่วันที่เผยแพร่บนยูทูบ
ส่วนการตกทอดทางมรดกของงานลิขสิทธิ์ของฮลุน โซโล่ นั้นลิขสิทธิ์เป็นทรัพย์สินที่สามารถจำหน่ายจ่ายโอน หรือตกทอดเป็นมรดกเหมือนทรัพย์สินชนิดอื่นๆ เช่น บ้าน รถ เงินฝากในธนาคาร ที่ดิน เป็นต้น ในกรณีที่เจ้าของลิขสิทธิ์ถึงแก่ความตาย ถ้ามีพินัยกรรม สิทธิในงานลิขสิทธิ์จะตกเป็นของ “ผู้รับพินัยกรรม” ตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรม
แต่ในกรณีที่ไม่มีพินัยกรรม สิทธิในงานลิขสิทธิ์จะตกเป็นของ “ทายาทโดยธรรม” ตามลำดับของสิทธิที่จะได้รับมรดกตามกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เริ่มตั้งแต่ บุตร บิดามารดา พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน ปู่ ย่า ตา ยาย ลุง ป้า น้า อา ทั้งนี้ คู่สมรสเป็นทายาทโดยธรรมและมีสิทธิรับมรดกด้วย
อย่างไรก็ตาม กรมมีข้อแนะนำให้ “ผู้รับพินัยกรรม” หรือ “ทายาทโดยธรรม” รวบรวมเอกสารเกี่ยวกับผู้เสียชีวิต และยื่นคำขอเป็นผู้จัดการมรดกต่อศาล เพื่อให้มีอำนาจจัดการทรัพย์สินต่างๆ รวมถึงลิขสิทธิ์ในงานโสตทัศนวัสดุ และนำคำสั่งศาลที่แต่งตั้งผู้จัดการมรดกไปดำเนินการจัดการบัญชีผู้ใช้งานบนยูทูบและรายได้ที่เกิดขึ้นบนช่องยูทูบ เพื่อเข้ามาดำเนินการเป็นผู้ดูแลช่องและจัดสรรรายได้ต่อไป
ที่มา ข่าวสด
