นักวิชาการ เปิด 3 ฉากทัศน์ ชี้เจรจา ART สหรัฐ ไทยเสี่ยงถูกเก็บภาษีสูงสุด 31.5%
เมื่อวันที่ 24 กันยายน รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต เผยการวิเคราะห์ประเมินการเจรจาภาษี : ไทยโดนเก็บเท่าไร ไทย-สหรัฐฯ เทียบอาเซียน ว่า ขณะนี้ไทยกับสหรัฐฯ กำลังเจรจาภาษีนำเข้าสหรัฐฯ ว่าจะเก็บภาษีนำเข้ากับสินค้าไทยเท่าไร โดยอัตราภาษีที่สหรัฐฯ จะเก็บเท่าไรอยู่ภายใต้ 2 ประเด็นสำคัญคือ ภาษีตามข้อตกลงภาษีต่างตอบแทน (Agreement Reciprocal Tariff : ART) และการไต่สวนตามมาตรา 301 ของกฎหมายทางการค้า 1974 (Trade Act 1974) โดยทั้ง 2 ประเด็นอยู่ภายใต้การเจรจากับสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐอเมริกา (USTR) กรณีภาษีตาม ART ประเทศไทยและสหรัฐฯ ยังไม่มีข้อสรุปว่าจะเก็บภาษีเท่าไร เพราะยังไม่มีการลงนามตาม ART แต่อัตราภาษีที่สหรัฐฯ จะเก็บจากประเทศไทยเดิมคือ 19% ตามกรอบของกฎหมายว่าด้วยอำนาจทางเศรษฐกิจในภาวะฉุกเฉินระหว่างประเทศ ( IEEPA) เป็นฐาน ในส่วนอัตราภาษีตามมาตรา 301 ที่สหรัฐฯ อ้างกับประเทศคู่ค้าว่า “เป็นการค้าที่ไม่เป็นธรรม” มีการไต่สวนประเทศคู่ค้ารวมทั้งไทย โดย USTR ไต่สวนใน 2 ประเด็นหลักคือ มีการนำเข้าสินค้าที่ผลิตโดยแรงงานบังคับจากประเทศที่สาม และประเทศคู่ค้ามีการผลิตผลผลิตส่วนเกิน สำหรับประเด็นการนำเข้าสินค้าที่ผลิตด้วยแรงงานบังคับ USTR ได้ข้อสรุปแล้วว่า สหรัฐฯ เก็บภาษีนำเข้าเท่าไร โดยไทยถูกเก็บภาษีตาม ม.301 ที่ 12.5%
รศ. ดร.อัทธ์ กล่าวว่า เมื่อนำอัตราภาษีรวม ณ วันที่ 24 กันยายน 2569 ของไทยกับอาเซียนมาเปรียบเทียบกัน โดยนำอัตราภาษีตาม ART รวมกับอัตราภาษี ตาม ม.301 ที่นำสินค้าเข้าที่ผลิตด้วยแรงงานบังคับ พบว่าเวียดนามถูกเก็บภาษี 32.5% ตามด้วยไทย 31.5% เมื่อแบ่งการจัดเก็บภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ออกเป็น 3 ระดับคือ สูง ปานกลาง และต่ำ พบว่าประเทศไทยอยู่ในกลุ่มประเทศที่ถูกเก็บภาษีนำเข้าสหรัฐฯ ในอัตราสูง ร่วมกับ ลาว เมียนมา เวียดนาม และฟิลิปปินส์ในขณะที่สิงคโปร์ เป็นประเทศที่ถูกสหรัฐฯ เก็บภาษีต่ำสุดของอาเซียน
รศ. ดร.อัทธ์ กล่าวว่า เมื่อวิเคราะห์ภาษีนำเข้าสหรัฐฯ ที่จะเก็บจากสินค้าไทย มีโอกาสสินค้าไทยที่จะเจอภาษีสหรัฐฯ ระหว่าง 19- 44% ภายใต้ 3 ฉากทัศน์ดัง กรณีเลวร้ายสุดที่อัตราภาษี 44% ปานกลาง 32% และดีที่สุดสำหรับประเทศไทยคือ 19% เมื่อประเมินความน่าจะเป็นที่สินค้าไทยจะเจอภาษี 31.5% มีโอกาสสูงถึง 50% เหตุผลเพราะอัตราภาษี 19% เป็นกรอบที่ไทยกับสหรัฐฯ เคยตกลงในหลักการและยังใช้เป็นฐานเจรจา ส่วนภาษีตาม ม.301 ที่ 12.5% เป็นมาตรการที่ประกาศใช้แล้ว การลดหรือยกเลิกต้องมีคำสั่งใหม่จาก USTR ในขณะที่การไต่สวนในประเด็นผลผลิตส่วนเกิน ยังอยู่ระหว่างไต่สวน และไทยพยายามนำประเด็นนี้เข้าเจรจาใน ART ด้วย ส่วนฉากทัศน์ ที่ดีที่สุดคือ เจอภาษี 19% มีโอกาส 35% ในฉากทัศน์นี้ขึ้นอยู่กับการเจรจา หากการมีการคำมั่นสัญญาว่าจะปรับปรุงโครงสร้างการค้าและการลงทุนที่เป็นธรรมกับสหรัฐฯ ฉากทัศน์ อาจจะเป็นฉากทัศน์ที่จะมาแทนที่ฉากทัศน์ปานกลางได้ เช่นกัน
รศ. ดร.อัทธ์ กล่าวว่า สำหรับข้อแนะนำนั้น 1.หัวใจสำคัญคือ ไทยไม่ควรเจรจาเพียงให้ ART อยู่ที่ 19% แต่ต้องเจรจาให้ ภาษีเพิ่มเติมทุกมาตรการรวมกันไม่เกิน 19% 2. ต้องเจรจาที่ไม่มีการเก็บภาษีซ้อน ไทยต้องเจรจาไม่ให้ USTR เก็บภาษีซ้อนกัน ทั้งภาษีตาม ART และ ม.301 3.เร่งออกกฎหมายห้ามนำเข้าสินค้าที่ผลิตด้วยแรงงานบังคับ ข้อนี้เป็นประเด็นสำคัญที่จะทำให้ไทยถูกเก็บภาษีเกิน 19% 4.จัดทำข้อมูลโต้แย้งข้อกล่าวหาเรื่องผลผลิตส่วนเกินเป็นรายอุตสาหกรรม เพราะปัจจุบันอัตราการใช้กำลังการผลิตของอุตสาหกรรมไทยลดลงทุกอุตสาหกรรม เช่น อุตสาหกรรมเหล็กลดลงอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันอยู่ที่ 30% ในอนาคตอันใกล้คาดว่าจะเหลือ 25%
