วิทัย ยันแบงก์ชาติไม่มีทะเลาะภายใน ยกหลักสากลปลดผู้ว่าไม่ได้ พร้อมกางข้อเท็จจริงสู้ทุกคำครหา
เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน ที่ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าฯธปท. เปิดแถลงข่าวภายใต้หัวข้อ เล่าสู่กันฟังเรื่องการแก้ไข พ.ร.บ. ธปท. ว่า การประเมินและทบทวนพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย (พ.ร.บ. ธปท.) เป็นไปตามกรอบพระราชบัญญัติการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย ที่กำหนดให้ต้องมีการประเมินความจำเป็นและผลสัมฤทธิ์ของกฎหมายทุกๆ 5 ปี โดย ธปท.ได้ดำเนินการประเมินรอบล่าสุดเมื่อช่วงกลางปี 2568 และได้เสนอผลการประเมินผลสัมฤทธิ์ พ.ร.บ. ธปท. ให้ที่ประชุมคณะกรรมการ ธปท. (กกธ.) ซึ่งขณะนั้นมีนายสมชัย สัจจพงษ์ เป็นประธาน ที่ประชุมมีมติรับทราบโดยไม่ได้มีมติให้แก้ไข พ.ร.บ. ธปท. และ ธปท. ได้มีหนังสือแจ้งผลการประเมินผลสัมฤทธิ์ดังกล่าวให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรับทราบแล้ว จึงยืนยันว่า ภายในแบงก์ชาติไม่ได้มีความขัดแย้งกัน ไม่มีใครทะเลาะกับใคร โดยการดำเนินงานยังเป็นไปตามหน้าที่และกรอบกฎหมายที่กำหนดไว้
“พ.ร.บ.ธปท.ได้รับการปรับปรุงโครงสร้างครั้งใหญ่เมื่อปี 2551 และตลอดช่วงที่ผ่านมาได้มีการแก้ไขปรับปรุงมาแล้ว 3 ครั้ง รวมถึง ธปท.ได้แต่งตั้งคณะทำงานขึ้นมาศึกษาเป็นการภายใน พร้อมทั้งสอบถามไปยังกรรมการซึ่งเป็นบุคคลภายนอก อาทิ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง, เลขาธิการ ก.ล.ต. และเลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา ซึ่งไม่มีกรรมการท่านใดแจ้งประเด็นข้อเสนอให้แก้ไข พ.ร.บ.ธปท. กลับมาเลย” นายวิทัย กล่าว
นายวิทัย กล่าวว่า คณะทำงานฝ่ายกฎหมายของ ธปท.นำ 4 ประเด็นที่มีการหยิบยกขึ้นมาหารือ มาทำการศึกษาเปรียบเทียบกับหลักการสากลอย่างละเอียด ได้แก่ 1.การประเมินผลงานผู้ว่าการ ธปท. (มาตรา 15) กับเหตุแห่งการพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ ควรเชื่อมโยงผลการประเมินการปฏิบัติงานของผู้ว่าการธปท.ด้านความย่อหย่อนความสามารถเข้าเป็นเหตุแห่งการปลดออกจากตำแหน่งได้หรือไม่นั้น กฎหมายปัจจุบันแยกสองส่วนนี้ออกจากกันอย่างชัดเจน ซึ่งตามหลักสากลก็ทำเช่นกัน เพราะหากนำเคพีไอที่กำหนดจากกลุ่มการเมืองมาผูกเป็นเหตุปลดผู้ว่าการออกได้ จะเปิดช่องให้เกิดการบีบผู้ว่าการออกจากตำแหน่งหากมีความขัดแย้งเชิงนโยบาย ถือเป็นการแทรกแซงทางการเมือง ทำลายความเป็นอิสระและความน่าเชื่อถือของธนาคารกลางอย่างรุนแรง 2.บทบาทของ กกธ.ในการคัดเลือกผู้ว่าการ ธปท. 3.ผู้ว่าการ ธปท. กับการเสนอรายชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ 4.ตำแหน่งรองประธาน กกธ.ของผู้ว่าการ ธปท.
นายวิทัย กล่าวว่า ที่ผ่านมาธปท.แก้ไขปรับปรุง พระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน 1 มาตราใหญ่ และเพิ่ม 2 วรรค เพื่อยกกระดับการกำกับดูแลธุรกิจไม่ใช่ธนาคารพาณิชย์ เพิ่มส่วนที่ให้คณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน มีบุคคลภายนอกร่วมด้วย เข้ามาช่วยกลั่นกรองและรับฟังความคิดเห็นเพิ่มเติม รวมถึงเพิ่มอำนาจให้ธปท.เรียกข้อมูลจากผู้ประกอบการยังไม่ได้อยู่ใต้การกำกับ มาประเมินความเสี่ยงล่วงหน้าได้ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการออกเกณฑ์กำกับซ้ำซ้อนหรือสร้างภาระเกินจำเป็นแก่ผู้ประกอบการ จึงอยากชี้แจงข้อเท็จจริงเพื่อสร้างความเข้าใจถูกต้อง โดยเฉพาะกรณีกล่าวหาว่าธปท.อุ้มธนาคารพาณิชย์ปล่อยให้กำไรอู้ฟู่นั้น จริงๆ แล้วธปท.กำกับดูแลธนาคารพาณิชย์เข้มงวดที่สุด ผ่านการปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 2 ครั้ง การดึงเงินกำไร 20,000 ล้านบาทเข้าโครงการ Credit Boost การ ยกเลิกหรือลดค่าธรรมเนียมธนาคาร 19 รายการ ช่วยลดภาระประชาชนได้อีก 8,000 ล้านบาทในปีหน้า ทำให้ผลประกอบการธนาคารพาณิชย์ในไตรมาส 3/2569 กำไรลดลง 9% และรอบ 9 เดือนลดลงประมาณ 2%
นายวิทัย กล่าวว่า นอกจากนี้ กรณีถูกตั้งคำถามถึงมาตรการคุมถอนเงินสอดรับการปราบปรามเงินเทาและคอร์รัปชั่น ต้องบอกว่า มาตรการจำกัดการถอนเงินสดเกิน 5 ล้านบาท และทองคำแท่งเกิน 2 กิโลกรัม เห็นผลชัดเจนมากๆ ยอดถอนเงินสดเกิน 5 ล้านบาท ลดลงกว่า 57-69% จากแสนล้านบาทเหลือ 3 หมื่นล้านบาท ยอดถอนเงินสดลดลงจาก 2.6 หมื่นล้านเหลือ 1.83 หมื่นล้านบาท ขณะที่การถอนทองคำแท่งเกิน 2 กิโลกรัม ลดลงถึง 85% ส่วนกรณีการกระจายเบิกถอนเป็นยอดเล็กๆ นั้น สถาบันการเงินมีระบบตรวจจับรูปแบบธุรกรรมที่ผิดปกติ เพื่อดำเนินการตามกฎหมายอยู่แล้ว โดยเชื่อว่า มาตรการเหล่านี้จะส่งผลระยะยาวไปถึงการเลือกตั้งครั้งต่อไป เนื่องจากกลุ่มที่คิดจะใช้เงินในการทุจริตเลือกตั้งจะประสบปัญหาเบิกเงินสดไม่ได้ หรือเบิกถอนก้อนใหญ่ได้ยากขึ้น ทำให้ไม่สามารถยกหรือขนย้ายเงินสดจำนวนมากได้ตามปกติ
“ประเด็นการยกเลิกการประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการร่วมของกรรมการชุดต่างๆ วันที่ 12 พฤศจิกายนที่ผ่านมา เกิดขึ้นจากประธานกกธ.ได้ยกเลิกภารกิจดังกล่าว ส่วนนี้ยืนยันว่า สถานการณ์ดังกล่าวเป็นเรื่องความรู้สึกส่วนบุคคลของ ไม่ใช่ความขัดแย้งในเชิงองค์กร การทำงานของแบงก์ชาติยังคงมีอิสระ มั่นคง และสอดประสานเพื่อเสถียรภาพเศรษฐกิจตามกรอบกฎหมายเดิมทุกประการ การชี้แจงครั้งนี้ทำด้วยความใจเย็นที่สุด เพื่อคุ้มครองหลักการความเป็นอิสระของสถาบันธนาคารกลาง เป็นเรื่องความมั่นคงและความน่าเชื่อถือของประเทศ การแก้ พรบ.และแทรกแซงอิสระในการทำงานของแบงก์ชาติหรือผู้ว่า จึงไม่มีวันยอมให้เกิดขึ้น” นายวิทัย กล่าว

