“สรรเพชญ” เปิดโต๊ะเจรจาชาวประมงพื้นบ้าน เป็นที่น่าพอใจทุกฝ่าย รับข้อเรียกร้องแก้ปัญหาปากท้อง เร่งปลดล็อกค่าตอบแทนรายปีบ้านพักอาศัยชุมชนดั้งเดิมริมน้ำ จ่อลงพื้นที่แก้ร่องน้ำตื้นเขิน
เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน นายสรรเพชญ บุญญามณี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เปิดโต๊ะเจรจารับฟังข้อเรียกร้องจากกลุ่มชาวประมงพื้นบ้านที่เดินทางมารวมตัว ที่ กระทรวงคมนาคม เพื่อสะท้อนปัญหาความเดือดร้อนและอุปสรรคในการประกอบอาชีพ โดยมีผู้แทนสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทยเข้าร่วมหารือ เพื่อร่วมกันกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการเร่งรัดประกาศใช้กฎกระทรวงยกเว้นค่าตอบแทนรายปีสำหรับบ้านพักอาศัยของชุมชนประมงพื้นบ้านดั้งเดิม โดยมีนายวีระยุทธ งามจิตร ผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม นายภูริพัฒน์ ธีระกุลพิศุทธิ์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงคมนาคม นายวิวัธน์ ชิดเชิดวงศ์ รองอธิบดีกรมเจ้าท่า พร้อมด้วยผู้บริหารและเจ้าหน้าที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมประชุม ณ ห้องประชุมกระทรวงคมนาคม
นายสรรเพชญ เปิดเผยว่า การหารือครั้งนี้เป็นการรับฟังปัญหาความเดือดร้อนของพี่น้องชาวประมงพื้นบ้านอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะกรณีบ้านเรือนที่ตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งทะเลและลำคลอง ซึ่งถูกกำหนดให้เป็นสิ่งล่วงล้ำลำน้ำตามพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช 2456 มาตรา 117 และมาตรา 117 ทวิ ส่งผลให้ประชาชนต้องขอใบอนุญาตและชำระค่าตอบแทนรายปีตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2563 ในอัตราตารางเมตรละ 5 บาท ทั้งที่ชุมชนเหล่านี้ตั้งถิ่นฐานและประกอบอาชีพประมงสืบทอดกันมาเป็นเวลานาน ขณะที่รายได้จากการทำประมงขึ้นอยู่กับฤดูกาลและสภาพธรรมชาติ การจัดเก็บค่าตอบแทนดังกล่าวจึงเป็นภาระต่อการดำรงชีวิตของประชาชน ซึ่งสอดคล้องกับข้อเสนอแนะของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ที่เห็นควรให้มีการทบทวนและแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ทั้งนี้ ที่ผ่านมา กรมเจ้าท่า (จท.) ได้ดำเนินการยกร่างกฎกระทรวงกำหนดค่าตอบแทนรายปีสำหรับผู้รับอนุญาตปลูกสร้างอาคารหรือสิ่งอื่นใดล่วงล้ำลำแม่น้ำ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. โดยแก้ไขเพิ่มเติมข้อ 6 (9) เพื่อยกเว้นค่าตอบแทนรายปีให้แก่ “อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่มีลักษณะชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมที่ได้รับการรับรองจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” โดยกำหนดกลไกการรับรองชุมชนเพื่อให้สิทธิประโยชน์ดังกล่าวตรงถึงประชาชนที่อยู่อาศัยดั้งเดิมอย่างแท้จริง และป้องกันการแอบอ้างสิทธิของกลุ่มทุนหรือผู้บุกรุกรายใหม่ ซึ่งกรมเจ้าท่าได้เปิดรับฟังความคิดเห็นผ่านระบบกลางทางกฎหมายครบทั้ง 2 รอบ ระหว่างวันที่ 12 พฤศจิกายน – 11 ธันวาคม 2568 และวันที่ 18 มิถุนายน – 17 กรกฎาคม 2569 รวมถึงจัดประชุมสรุปผลร่วมกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเมื่อวันที่ 16 กันยายน 2569 เรียบร้อยแล้ว แต่ร่างกฎกระทรวงยังอยู่ระหว่างกระบวนการดำเนินการเพื่อประกาศบังคับใช้
นายสรรเพชญ กล่าวต่อว่า ได้สั่งการให้กรมเจ้าท่าเร่งรัดกระบวนการทางกฎหมาย โดยเฉพาะการให้สำนักกฎหมายกรมเจ้าท่าเร่งจัดทำหนังสือเสนอกระทรวงคมนาคมโดยเร็วที่สุด เพื่อผลักดันเข้าสู่การพิจารณาอนุมัติหลักการของคณะรัฐมนตรี (ครม.) ก่อนส่งให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาข้อกฎหมาย และเสนอให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมลงนามประกาศในราชกิจจานุเบกษา เพื่อให้กฎกระทรวงมีผลบังคับใช้โดยเร็วที่สุด พร้อมยืนยันว่าจะติดตามความคืบหน้าทุกขั้นตอนอย่างใกล้ชิด เพื่อไม่ให้ปัญหาที่ประชาชนรอคอยการแก้ไขมาเป็นเวลานานต้องล่าช้าออกไปอีก
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้หารือถึงอุปสรรคในการประกอบอาชีพประมงพื้นบ้าน ทั้งปัญหาการจดทะเบียนเรือประมงเพื่อให้ประชาชนสามารถประกอบอาชีพได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย รวมถึงปัญหาร่องน้ำและคลองสัญจรตื้นเขินที่ส่งผลกระทบต่อการนำเรือเข้าออกและการขนส่งสัตว์น้ำ โดยนายสรรเพชญได้มอบหมายให้กรมเจ้าท่ารับข้อเสนอไปพิจารณาแก้ไข พร้อมเตรียมลงพื้นที่ติดตามสภาพปัญหาร่องน้ำตื้นเขินและความคืบหน้าการขุดลอกในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ เพื่อหาแนวทางบรรเทาความเดือดร้อนให้สอดคล้องกับสภาพปัญหาจริงของแต่ละชุมชน
นายสรรเพชญ กล่าวย้ำว่า กระทรวงคมนาคมพร้อมรับฟังเสียงสะท้อนจากประชาชนทุกกลุ่ม โดยเฉพาะพี่น้องชาวประมงพื้นบ้านที่ต้องพึ่งพาทรัพยากรทางทะเลและลำน้ำในการประกอบอาชีพ ซึ่งการแก้ไขปัญหาจะต้องคำนึงถึงทั้งข้อกฎหมาย ความเป็นธรรม และวิถีชีวิตของประชาชนควบคู่กันไป โดยจะเร่งผลักดันเรื่องที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงคมนาคมให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อร่วมกันคลี่คลายปัญหาอย่างต่อเนื่อง
สำหรับบรรยากาศการหารือเป็นไปด้วยความเรียบร้อย โดยผู้แทนชาวประมงได้มีโอกาสสะท้อนปัญหาและข้อเรียกร้องโดยตรง ขณะที่ฝ่ายกระทรวงคมนาคมได้ชี้แจงแนวทางดำเนินการและขั้นตอนการแก้ไขปัญหาอย่างชัดเจน ทำให้การเจรจาเป็นไปด้วยความเข้าใจและได้ข้อสรุปที่เป็นที่น่าพอใจของทั้งสองฝ่าย ก่อนที่กลุ่มชาวประมงพื้นบ้านจะเดินทางกลับภูมิลำเนา ทั้งนี้ กระทรวงคมนาคมยืนยันว่าจะเร่งติดตามผลการดำเนินงานตามข้อเรียกร้อง เพื่อให้พี่น้องชาวประมงสามารถประกอบอาชีพและดำรงชีวิตได้อย่างมั่นคงต่อไป


