“ศุภจี” ยัน ลงนาม ART ไทย-สหรัฐฯ ป้อง “ผู้ประกอบการ-เกษตรกรไทย” รักษาตลาดส่งออก ย้ำ กรอบเจรจา ไม่มีข้อผูกมัดบังคับซื้อสินค้า พ้อ อย่าด่วนตีความ จากข้อมูลไม่ครบหวั่น กระทบอำนาจต่อรอง ลั่น ไม่ยอมรับเนื้อสัตว์สารเร่งเนื้อแดง
เมื่อเวลา 16.05 น. วันที่ 20 พ.ย.ที่ท่าอากาศยานทหาร 2 กองบิน 6 ดอนเมือง กรุงเทพฯ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีไทย และรมว.พาณิชย์ แถลงถึงผลการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 49 ที่กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ และการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค ครั้งที่ 33 ที่เมืองเซินเจิ้น สาธารณรัฐประชาชนจีน ถึงถ้อยแถลงการค้าต่างตอบแทน ART ไทย-สหรัฐฯ ว่า เป็นการตกลงระหว่าง 2 ประเทศ ในการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ซึ่งกันและกันที่สามารถยอมรับกันได้ แต่หลายคนอาจจะยังไม่ทราบรายละเอียดจนเกิดความสับสนกับสิ่งที่เคยตกลงกันไว้ก่อนหน้านี้เมื่อช่วงต้นปี 2568 ซึ่งสิ่งที่นายโดนัลด์ ทรัมป์ประธานาธิบดีสหรัฐ พูดถึงคือสิ่งที่เป็นกรอบตกลงอันเดิม ในการซื้อสินค้าเกษตรมูลค่า 2,600 ล้านเหรียญสหรัฐ ตรงนั้นเป็นเรื่องจริง ที่คุยเวลานั้น รวมถึงพลังงาน เครื่องอากาศยาน แต่กว่าจะบรรลุข้อตกลงดังกล่าวได้มีการหารือ ร่วมกับภาคเอกชน เนื่องจากภาคเอกชนเป็นผู้ซื้อ ขณะที่ภาครัฐเป็นผู้รวบรวม เช่นสินค้าเกษตร ถั่วเหลือง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ที่ไทยผลิตไม่เพียงพอ จึงต้องนำเข้าและทางสหรัฐฯ อยากมีส่วนแบ่งตรงนี้ตรงนี้ หากนำเข้าจากสหรัฐฯจะช่วยลดช่องว่างการขาดดุลทางการค้าระหว่างไทยและสหรัฐฯ
นางศุภจี กล่าวว่า ไทยได้ดุลการค้าสหรัฐฯ เมื่อช่วงต้นปี 2568 อยู่อันดับที่ 11 ของโลก และปลายปี 2568 เพิ่มระดับได้ดุลการค้ามาอยู่อันดับที่ 7 ของโลก หากนับช่วง 6 เดือนสุดท้ายของปีนี้ จะอยู่อันดับ 5 ของโลก ดังนั้นการคุยต่างตอบแทนต้องแสดงเจตจำนงว่าควรซื้ออะไรจากเขาบ้าง และเป็นสิ่งที่ต้องซื้ออยู่แล้ว เช่นเดียวกับเรื่องพลังงานที่พึ่งพาจากตะวันออกกลาง หากมีแหล่งซื้ออื่น ก็ต้องดูว่าเป็นประโยชน์กับไทยหรือไม่ รวมทั้งเครื่องบิน ที่ให้โอกาสสหรัฐ ฯเป็นทางเลือก เพราะเราประกอบเองไม่ได้
“ขอย้ำว่ากรอบการตกลงไม่ได้หมายความว่ารัฐต้องซื้อเท่านี้ แต่ขึ้นอยู่กับราคา คุณภาพ เงื่อนไขของสหรัฐ ฯตรงตามสิ่งที่ผู้ประกอบการและเกษตรกร และคนในประเทศต้องการจะซื้อหรือไม่ ถ้าไม่ซื้อก็ไม่มีอะไรที่เป็นข้อผูกมัด แต่เราต้องแสดงความจริงใจว่าเรามีเจตนารมณ์จะเปิดโอกาสให้สหรัฐฯ และวิธีคือการเจรจาเรื่องมาตรการ เรื่องภาษี การเปิดตลาดรวมถึงมาตรการที่ไม่เกี่ยวข้องกับภาษี” นางศุภจี กล่าว
นางศุภจี กล่าวว่า ส่วนคำถามที่ว่าเราเสียเปรียบตรงไหน ต้องชี้แจงว่าเราเปิดการค้าเสรีในลักษณะเช่นนี้ เราเปิดให้ต่างประเทศถึง 100% ทั้งหมด 24 ประเทศ ซึ่งทำมา 20-30 ปีแล้ว สหรัฐฯต้องการให้เราช่วยลดช่องว่างจากการขาดดุลการค้า โดยเปิดให้สินค้าสหรัฐฯเข้ามาในประเทศ เป็นสินค้าทางเลือก เพื่อแข่งขันกับประเทศอื่นได้เช่นกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าเปิดตลาดแล้วต้องซื้อทั้งหมด ขึ้นอยู่กับประชาชนตัดสินใจ ขณะที่สหรัฐฯก็ไม่ตั้งใจให้เกิดผลกระทบกับประเทศไทย ทั้งเกษตรกรผู้ผลิต หากสินค้าใด หวั่นไหวต้องตกลงแบบมีเงื่อนไข เช่น การกำหนดโควตาและระเบียบในการนำเข้า เพื่อปกป้องผู้ผลิตและเกษตรกรของเรา
และประโยชน์ที่เราครั้งนี้ได้จากการลงนามถ้อยแถลงในครั้งนี้ ไทยจะสามารถแข่งขันในตลาดส่งออกอันดับ 1 ของประเทศ คือสหรัฐฯ ซึ่งที่ผ่านมาไทยได้ดุลการค้าสหรัฐ กว่า 70,000 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือเกือบ 2 ล้านล้านบาท และอาจเพิ่มมากขึ้นกว่านั้น รวมถึงรายได้จากการส่งออกจะเกี่ยวข้องกับการจ้างงานของคนไทยประมาณ 1.25 ล้านคน ดังนั้นเราต้องรักษาความสามารถในการแข่งขันและโอกาสเข้าถึงตลาดสหรัฐฯควบคู่กับการดูแลปกป้องผู้ประกอบการ เกษตรกร ภายในประเทศ เนื่องจากเราส่งออกสินค้าเกษตรให้สหรัฐฯเป็น 2 รองจากจีน โดยมูลค่าส่งออก อย่างน้อย 1.7 แสนล้านบาทต่อปี ดังนั้นที่บอกว่าไทยไม่ได้ประโยชน์ ขอให้ตัดออกไปและมองว่าเป็นการหาจุดที่ได้ประโยชน์ร่วมกัน ต่างฝ่ายได้สิทธิในการแข่งขันของแต่ละประเทศ
หากไม่มีการเจรจาและลงนาม ก็จะเป็นปัญหาเนื่องจากปัจจุบันไทยเผชิญอัตราภาษี 301 แรงงานบังคับไทย อยู่ที่ 12.5% ขณะที่มาเลเซียและกัมพูชา ซึ่งบรรลุข้อตกลงกับสหรัฐฯแล้ว อยู่ที่ 10% หรือแตกต่างกัน 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์ ซึ่งแม้จะดูเป็นส่วนต่างไม่มาก แต่เมื่อคำนวณเป็นมูลค่าการส่งออกแล้วถือว่ามีนัยสำคัญ และอาจส่งผลต่อความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยเมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่ง และกำลังจะมีภาษี 301 กำลังผลิตส่วนเกิน หากไทยไม่ลงนามในกรอบการเจรจา จะทำให้ส่วนต่างของภาษีมากขึ้น แต่ตรงนี้เรายังเซ็นต์ไม่ได้ เพราะยังมีกระบวนการภายในของแต่ละประเทศ โดยทั้งสองประเทศ จะทำให้เร็วที่สุดให้ภาษี 301 แรงงานภาคบังคับ ลงมาที่ 10% เพื่อปกป้องรายได้ส่งออกของไทย หากไทยไม่สามารถเดินหน้าข้อตกลงได้ ก็มีความเสี่ยงที่จะเสียเปรียบประเทศที่สามารถเจรจาและได้ข้อสรุปไปก่อนแล้ว ขณะที่ประเทศใหญ่ได้ลงนามไปแล้ว ทั้งสหภาพยุโรป อียู ญี่ปุ่นเกาหลีใต้ เหลืออินเดีย จีน เวียดนาม ที่อยู่ระหว่างเจรจา หากเวียดนามตกลงไม่ได้ส่วนต่างภาษีก็จะมากกว่าไทย ตรงนี้จะเป็นประโยชน์กับเรา จึงต้องเร่งกรอบเจรจา
นางศุภจี กล่าวว่า ส่วนข้อสงสัยการลงนามแถลงการณ์ร่วมไม่มีรายละเอียดระบุนั้น เนื่องจาก เป็นการตกลงแค่กรอบ ซึ่งแต่ละฝ่ายต้องไปจัดการภายในประเทศ ต้องขัดเกลาข้อความทางกฎหมาย และต้องนำเข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรีพิจารณาและนำมาเปิดรับฟังความคิดเห็นก่อนส่งรัฐสภา เมื่อถึงขั้นตอนนั้นหากมีอะไรที่จะแนะนำพร้อมยินดีที่จะรับฟังแต่ ตอนนี้ยังไม่สามารถนำข้อมูลออกมาพูดได้
นางศุภจี กล่าวว่า เราต้องการปกป้องศักยภาพการแข่งขันของไทยในระยะยาว เราทำงานเต็มที่ทุกวัน ระหว่างหมุดหมายประเทศไทยให้เกิดความเชื่อมั่น แต่กลับมามองในประเทศข้อมูลบางอย่างไม่ครบถ้วน ตีความและเข้าใจกันไปเอง ซึ่งเรื่องสำคัญในระดับประเทศไม่ควรออกมาพูดกันแบบนี้ แต่จะค่อยๆพูดทำความเข้าใจ ถ้ายังเห็นไม่ครบอย่ารีบออกตัวแรง เพราะอาจจะสุ่มเสี่ยงต่อการเสียศักยภาพในการต่อรอง ขอย้ำว่าไม่ได้ทำให้ประเทศไทยเสียประโยชน์ ยังคุ้มครองปกป้องตลาดเกษตรและการส่งออกโดยรวม รวมถึงการจ้างงาน และเพิ่มศักยภาพในการแข่งขัน แต่ถ้าคนไทยคิดว่าไม่ใช่ไม่ควรจะเป็นแบบนี้ก็รู้สึกเสียใจ กับสิ่งที่เราพยายามปกป้อง ที่มีการตีความด้วยข้อมูล ที่ไม่ครบถ้วน ว่าเราไปทำอะไรที่ทำให้เกิดความเสียหายกับประเทศ และยังไม่ถึงเวลาที่จะเปิดเผยในรายละเอียด ถึงเวลานั้นค่อยว่าอะไรควรไม่ควร ทั้งนี้ในกรอบเจรจาก็มีบางเรื่องที่รัฐบาลไม่เห็นด้วย เช่นกรณี ที่ไทยต้องยอมรับในสัตว์ที่มีสารเร่งเนื้อแดง ยืนยันว่าไม่ยอมให้คนไทยมีความเสี่ยงเรื่องนี้ หากมาดูในข้อตกลงล่าสุด ไม่มีเรื่องนี้อยู่ อย่างที่มีการกล่าวอ้าง หลังการเจรจาต้องกลับมาพิจารณา และคุยกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ถ้ามีเงื่อนไขที่ทำให้ไทยเกิดความเสียหาย กลุ่มหรือเกิดผลกระทบกับบางกลุ่ม จะมีเงื่อนไขบรรเทาผลกระทบ
ผู้สื่อข่าวถามว่า คำประกาศของคู่ค้าหลังลงนาม ทำให้ถูกมองว่ารัฐบาลไทยถูกมัดมือชก นางศุภจี กล่าวว่า ตรงนั้นเป็นการพูดกับประชาชนของเขา หากพูดว่าเสียดุลการค้าไทยอยู่ตลอด หรือไม่ได้อะไรเพิ่มเติม คงไม่ได้ ก็ต้องพูดว่าได้ลดภาษี ซึ่งตรงนี้ต่างจากการเปิดตลาด ถือเป็นคนละส่วนกัน



