เมื่อวันที่ 26 พ.ย.เวลา 13.00 น. ที่โรงแรมเดอะ สุโกศล ถนนศรีอยุธยา เขตพญาไท กรุงเทพฯ สมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทยร่วมกับมูลนิธิสมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย มีการจัดพิธีมอบเข็มประกาศเกียรติคุณนักเรียนทุนรัฐบาลไทยดีเด่น และนักเรียนไทยดาวรุ่งดีเด่น ประจำปี 2560 และปาฐกถาพิเศษ หัวข้อ “Digital World of Energy” โดย ดร.ทวารัฐ สูตะบุตร ผอ.สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน
ดร.ทวารัฐกล่าวว่า การประยุกต์ใช้ดิจิทัลในสาขาการพลังงานเป็นเรื่องใหม่สำหรับกิจการพลังงาน หลายท่านยังไม่แน่ใจว่าจะนำดิจิทัลมาใช้เรื่องพลังงานได้อย่างไร ส่วนตัวมองว่าสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ 4 เรื่อง ได้แก่ 1. ระบบการขนส่ง 2.กิจการไฟฟ้าอาคาร 3.โรงงานอุตสาหกรรม และ 4.ระบบผลิตจำหน่ายไฟฟ้า
ในส่วนของการขนส่ง มีการนำระบบดิจิทัลมาใช้ แต่หลายคนไม่รู้ตัว ได้แก่ 1. ระบบคาร์ แชร์ริ่ง เช่น อูเบอร์ ในอนาคตถ้าเมืองถูกจัดรูปใหม่ให้สมาร์ทขึ้น ใช้ขนส่งสาธารณะมากขึ้น นี่จะเป็นส่วนเติมเต็ม อย่างการช่วยพาคนไปสถานีรถไฟฟ้า 2. เรื่องยานยนต์ไฟฟ้า มีความชัดเจนว่ามาแทนรถน้ำมันอย่างแน่นอน แต่จะเร็วและแรงแค่ไหน ยังไม่ชัดเจน โดยเชื่อว่าจะมาแทนรถเก๋งก่อน ส่วนรถกระบะ และรถบรรทุกอาจต้องใช้เวลา 3. พาหนะไร้คนขับ 4. โดรน ซึ่งในต่างประเทศมีการใช้โดรนในการขนส่งสินค้า อย่างเว็บไซต์อเมซอน
ดร.ทวารัฐกล่าวต่อว่า สำหรับเรื่องกิจการไฟฟ้าอาคาร ดิจิทัลจะนำมาสู่การควบคุมการใช้พลังงานในบ้าน แต่ต้องติดเซ็นเซอร์ มีสมองกลประมวลผลเพื่อประสิทธิภาพที่ดี มีการปรับอุณหภูมิ และปิดส่วนที่ไม่ใช้ด้วยปลายนิ้ว เป็นต้น ส่วนในโรงงานอุตสาหกรรม มองว่ามี 3 ระดับ ระดับที่ 1 ใช้ในการรวมรวบข้อมูล โดยยังต้องประมวลผลด้วยคน และคนยังเป็นผู้ตัดสินใจ ระดับที่ 2 อาจมีเซิร์ฟเวอร์ประมวลผลให้ แต่ผู้ตัดสินใจและควบคุมยังเป็นคน ซึ่งในอนาคตคาดว่าหลายโรงงานจะยกระดับเป็นระดับที่ 3 คือ ระบบปัญญาประดิษฐ์ตัดสินใจแทนคน เชื่อว่าอีกไม่นานจะมีการใช้อย่างแพร่หลายอย่างน้อยในระดับที่ 2 แน่นอน
อีกไม่นานการตัดสินใจด้วยหุ่นยนต์จะแทรกในชีวิตประจำวันของผู้จัดการโรงงาน ในอนาคตการนำดิจิทัลมาใช้จะทำให้การส่งไฟฟ้าฉลาดขึ้น สมัยก่อนส่งจากโรงไฟฟ้าไปยังบ้าน อนาคตอาจส่ง 2 ทาง การไฟฟ้าสามารถรับไฟส่วนเกินไปขายที่อื่นได้เป็นต้น นอกจากนี้ อาจมีการซื้อขายไฟฟ้าระหว่างบ้านข้างๆ แต่การไฟฟ้าต้องปรับตัว การซื้อขายฟ้าในอนาคตอาจไม่ได้ซื้อขายแค่เนื้อไฟฟ้า แต่ซื้อขายผลประหยัดไฟฟ้าด้วย เพื่อให้พฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าเปลี่ยน นอกจากนี้สิ่งที่นิยมอย่างมากในต่างประเทศ คือ การเลือกไฟฟ้าจากพลังงานทดแทน ซึ่งจะเกิดขึ้นได้คือ ระบบ สมาร์ท กริด (Smart Grid) หรือการส่งไฟฟ้าในรูปแบบดิจิตอล
“ขอฟังธงตามสไตล์ทวารัฐว่า ดิจิทัลมาแน่ แต่นโยบายรัฐต้องช่วย เพราะหลายเรื่องออกแบบตอนดิจิทัลยังไม่เกิด ขอเสนอว่ารัฐต้องเตรียมความพร้อม คือ ต้องสร้างคนที่มีทักษะ สร้างคนพันธุ์ D รัฐต้องกล้าลองผ่านโครงการนำร่อง เรียนรู้อย่างรวดเร็วจากบทเรียนต่างประเทศ แต่รัฐก็ต้องเตรียมทำใจว่าการทำลองย่อมมีทั้งสำเร็จและล้มเหลว แต่ดีกว่าไม่ได้ลอง นอกจากนี้ยังต้องสร้างบรรยากาศใหม่ในการแข่งขันเชิงนวัตกรรมและแนวความคิดด้วย” ดร.ทวารัฐกล่าว
