นายฮานส์ อีลเล ที่ปรึกษาอาวุโสประจำสำนักงานเนร่า ซึ่งเป็นบริษัทที่ปรึกษาชั้นนำของโลกที่เชี่ยวชาญและวิเคราะห์ พร้อมทั้งออกแบบการประมูลคลื่นความถี่ทั่วโลก เปิดเผยว่า จากการศึกษามุมมองการประมูลคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิร์ตช และ 1800 เมกะเฮิร์ตช ของประเทศไทยที่จะจัดขึ้นในปี 2561 พบว่า คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) มีการออกแบบการประมูลในขั้นแรก ที่ไม่สนับสนุนกระบวนการจัดสรรคลื่นความถี่ที่มีประสิทธิภาพ โดยคาดว่าอาจจะทำให้เกิดข้อโต้เถียง 2 ข้อ คือ 1) มีผู้เข้าร่วมประมูลน้อยราย จะไม่นำคลื่นความถี่บางคลื่นมาประมูล ที่เรียกว่ากฎ N-1 และ 2) การกำหนดราคาตั้งต้นที่สูงเกินไป โดยอ้างอิงราคาจากการประมูลในปี 2558 ซึ่งไม่เหมาะสมสำหรับมูลค่าตลาด ซึ่งควรได้รับการกำหนดโดยผู้แพ้การประมูล ไม่ใช่กำหนดจากความสมัครใจในการชำระเงินค่าประมูลของผู้ชนะการประมูล
การประมูลนี้เพื่อให้ได้เงินจากการประมูลสูงสุด แต่อย่างไรก็ดี การกำหนดเช่นนี้อาจทำให้เกิดผลที่ไม่พึ่งประสงค์คือ ได้เงินจากการประมูลน้อยลง มีคลื่นความถี่ที่ไม่สามารถประมูลได้ ตลาดไม่มีประสิทธิภาพ และผู้ให้บริการต้องแบกภาระทางการเงิน ซึ่งจะลดแรงจูงใจ และการแข่งขันในการลงทุน ซึ่งผลกระทบจากการบังคับใช้กฎเกณฑ์ดังกล่าว อาจทำให้ประเทศไทยต้องประสบกับช่องทางการใช้ดาต้าที่เชื่องช้า เป็นการจำกัดขอบเขตในการเติบโตของเศรษฐกิจ และส่งผลกระทบต่อวิสัยทัศน์ของรัฐบาลในการก้าวสู่ยุคประเทศไทย 4.0
ซึ่งผลที่ไม่ได้ตั้งใจจากกฎ N-1 อาจทำให้เกิดช่องว่างเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากจะเป็นผลให้คลื่นความถี่อย่างน้อย 10% ไม่ได้ถูกนำมาใช้งานในตลาด อีกทั้งประเทศไทยยังไม่ได้มีการจัดสรรคลื่นความถี่ใหม่สำหรับ 4G ส่งผลให้ยังตามหลังเศรษฐกิจประเทศแถบตะวันตก และอีกหลายประเทศในเอเชียในการจัดสรรคลื่นความถี่ใหม่
นายฮานส์ กล่าวว่า ผลจากการศึกษาเกี่ยวกับการกำหนดราคาคลื่นความถี่ที่มีประสิทธิภาพ ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างค่าคลื่นความถี่ที่สูง คุณภาพโครงข่ายที่ต่ำ และค่าบริการที่สูงขึ้น ความเคลื่อนไหวในตลาดของประเทศไทยสอดคล้องกับความสัมพันธ์ เช่น ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่มีค่าคลื่นความถี่สูงที่สุดในโลก ผู้ใช้บริการจ่ายค่าใช้บริการแพงกว่าประเทศเพื่อนบ้านในเอเชียหลายประเทศ และความเร็ว และคุณภาพของโครงข่าย 4G ในไทยล่าหลังกว่าประเทศระดับเดียวกัน
หากราคาคลื่นความถี่ย่าน 900 เมกะเฮิร์ตช และ 1800 เมกะเฮิร์ตช ลดลงมาอยู่ที่ระดับมัธยฐาน คนไทยผู้ใช้บริการ จะได้รับส่วนเพิ่มผู้บริโภคเป็นจำนวน 3,643 บาทตลอดระยะเวลาการอนุญาต 15 ปี ส่วนเพิ่มผู้บริโภคนั้นวัดอัตราค่าบริการดาต้าที่ลดลง และการใช้งานที่สูงขึ้น ซึ่งส่วนเพิ่มนี้มีมูลค่าเกือบ 3 เท่าของรายได้ที่สูญเสียไปจากการประมูลต่อคนอยู่ที่ 1,317 บาท
ทั้งนี้ นายฮานส์ ได้แนะนำให้ยกเลิกการใช้กฎ N-1 ทำให้ความเสี่ยงที่คลื่นความถี่ที่มีประโยชน์จะไม่สามารถประมูลได้ลดลงอย่างมาก ทำให้ปริมาณความจุ 4G ที่จะนำมาใช้ในปี 2561 และหลังจากนั้นมีจำนวนมากขึ้นได้ และตั้งราคาตั้งต้นการประมูลที่สมเหตุสมผล ซึ่งในที่สุดแล้วจะเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภค และเศรษฐกิจของประเทศโดยรวม และการประมูลคลื่นความถี่ในอนาคต กสทช.ควรพิจารณา แบ่งคลื่นความถี่เป็นหน่วยเล็ก ในการประมูลครั้งต่อไป เช่น ในการประมูลคลื่นความถี่ 2600 เมกะเฮิร์ตช ที่กำลังจะเกิดขึ้น แบ่งย่อยช่วงคลื่นความถี่มาประมูล ให้มากกว่าการประมูลจำนวนมากต่อในอนุญาต โดยยังสามารถนำมารวมเป็นช่วงคลื่นที่ติดกันได้ วิธีการนี้ได้รับการนำมาใช้งานโดยหลายองค์กรกำกับดูแลทั่วโลก ซึ่งเป็นวิธีที่ทำให้ผู้ให้บริการมีความยืดหยุ่นสูงสุด ในการกำหนดเป้าหมายจำนวนคลื่นความถี่ที่ตนเองต้องการและเพิ่มการแข่งขันในการประมูลของช่วงความถี่ที่เพิ่มขึ้น แม้ว่าจะมีผู้เข้าร่วมน้อยราย
