นางสาวพิมพ์ชนก วอนขอพร ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า กระทรวงพาณิชย์ได้มีการจัดทำดัชนีวัดศักยภาพการนำเข้าของ 168 ประเทศ (IPI : Import Potential Index) ถือเป็นการจัดทำดัชนีแบบนี้ครั้งแรกของโลก เป็นการรวบรวมข้อมูล 30 ตัวชี้วัด ใน 3 ด้านหลัก คือ การค้า เศรษฐกิจมหาภาค และปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ซึ่งจะเรียงอันดับประเทศที่มีศักยภาพในการนำเข้าสูงสุดไปน้อยที่สุด จาก1 -168 เพื่อใช้เป็นข้อมูลเปรียบเทียบมูลค่าการนำเข้าจากไทย และศักยภาพการนำเข้าของประเทศกับประเทศต่างๆสอดคล้องกันหรือไม่ เพื่อทำให้เห็นโอกาสและช่องว่างของตลาด ผลักดันการส่งออกของไทยต่อไป โดยจัดทำปีละ 2 ครั้ง
“เตรียมนำเสนอข้อมูลต่อนายสนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ และนายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี พิจารณาภายในสัปดาห์นี้ เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการผลักดันการส่งออกของไทย โดยเฉพาะกลุ่มประเทศที่ไทยยังมีการส่งออกไปน้อย ไม่สอดคล้องกับศักยภาพของประเทศผู้นำเข้า ”
นางสาวพิมพ์ชนก กล่าวว่า ดัชนีจะเป็นประโยชน์ในการวิเคราะห์ช่องว่างระหว่างศักยภาพและมูลค่าการนำเข้าจากไทยของประเทศต่างๆ โดยเฉพาะประเทศที่มีศักยภาพในการนำเข้าสูงแต่มีมูลค่าการนำเข้าจากไทยไม่มากนัก ประกอบการวางนโยบายและใช้เป็นแนวทางการเจรจาเปิดเสรีการค้ากับตลาดศักยภาพ ปรับกลยุทธ์และมาตรการในการส่งเสริมการส่งออก เพื่อขยายตลาดให้สอดคล้องกับศักยภาพการนำเข้าที่แท้จริงเป็นรายประเทศได้อย่างเหมาะสม นอกจากนี้ผู้ส่งออกยังใช้ข้อมูลนี้ในการแสวงหาโอกาสการส่งออกสินค้าในตลาดศักยภาพ รวมถึงขยายการส่งออกบริการเพิ่มเติมจากส่งออกสินค้าด้วย
ทั้งนี้ ในการศึกษาดัชนี พบว่ามี 2 ประเภท ได้แก่ 1.ประเทศที่มีศักยภาพนำเข้าและอันดับการส่งออกไทยสอดคล้องกัน ซึ่งเป็นประเทศที่ไทยส่งออกไปในปริมาณสูงสอดคล้องกับประเทศเหล่านี้ ที่มีศักยภาพการนำเข้าในระดับสูงอยู่แล้ว มี 24 ประเทศ เช่น จีน สหรัฐฯ ฮ่องกง สิงคโปร์ และญี่ปุ่น และสินค้าหลักที่ส่งออกได้ดี อาทิ ยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ อาหารและเกษตร อัญมณี เป็นต้น
อีกกลุ่มคือประเทศที่มีศักยภาพนำเข้าและอันดับการส่งออกไทยไม่สอดคล้องกัน มี 96 ประเทศ ซึ่งไทยส่งออกไปน้อยและประเทศเหล่านั้น อาจจะมีศักยภาพนำเข้าที่สูง ในประเภทนี้แบ่งเป็นประเทศที่ไทยส่งออกได้สูงกว่าศักยภาพ มี 45 ประเทศ เช่น มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และออสเตรเลีย เพราะเป็นตลาดที่ต้องการสินค้าไทยจำนวนมาก และสินค้าเป็นที่ยอมรับ
อีกส่วนคือประเทศที่ไทยส่งออกได้ต่ำกว่าศักยภาพ มี 51 ประเทศ เช่น อินเดีย เยอรมัน อังกฤษ ฝรั่งเศส และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งเป็นประเทศที่มีศักยภาพนำเข้าลำดับต้นของโลก แต่สัดส่วนการส่งออกของไทยไปประเทศเหล่านี้ ไม่สูงมากนักและไม่ติด 10 อันดับแรกของตลาดส่งออกของไทย ที่ไทยต้องผลักดันมากขึ้น
“ ประเทศที่ไทยส่งออกได้ต่ำกว่าศักยภาพนำเข้าของประเทศนั้นๆ เอกชนควรพิจารณาขยายการส่งออกพิ่มขึ้น พร้อมกับภาครัฐควรเร่งพิจารณาจัดทำข้อตกลงการค้าเสรี (เอฟทีเอ) หรือหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจกับประเทศที่ยังไม่มีข้อตกลง ”
ตัวอย่างอินเดียมีศักยภาพนำเข้าปีละ 3.5 แสนล้านเหรียญสหรัฐ แต่ไทยส่งออกเพียง 5 พันล้านเหรียญสหรัฐ สินค้าที่ยังมีโอกาส เช่น พืชน้ำมัน อัญมณี อุปกรณ์สื่อสาร และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม หรือสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ มีจุดแข็งรายได้ต่อหัวสูงอันดับ 5 ของโลก นำเข้าปีละ 2.1 แสนล้านเหรียญสหรัฐ แต่ไทยส่งออกไปแค่ 2 พันล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งสินค้าที่มีโอกาส เช่น อัญมณี รถยนต์ อาหาร สินค้าเกษตร หรืออังกฤษ นำเข้าปีละ 6.4 แสนล้านเหรียญสหรัฐ ไทยส่งออกไป 3.5 พันล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งการเจรจาออกจากสหภาพยุโรป (เบร็กซิท) ถือเป็นโอกาส เป็นโอกาสสินค้าบางอย่างส่งออกได้มากขึ้น อาทิ ชิ้นส่วนอากาศยาน ยานยนต์ อัญมณี และอาหาร
