ขณะที่คอหนังหลายคนพากันพูดถึง ‘Parasite’ ภาพยนตร์เกาหลีใต้ที่ไปคว้ารางวัลปาล์มทองคำ จากเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ และชื่นชมในประเด็นของเรื่องที่นำเสนอเกี่ยวกับชนชั้น หอภาพยนตร์ก็ได้หันมาสำรวจภาพรวมของประเด็นดังกล่าวที่ปรากฏในภาพยนตร์ไทย และก็พบว่า มีหลายเรื่องที่สะท้อนภาพดังกล่าวออกมาเช่นกัน
ทั้งเรื่อง “เศรษฐีอนาถา” (พ.ศ.2500) ที่ตั้งคำถามถึงความสุขของการเป็นคนรวย ด้วยการให้ตัวละครคนจนได้มีเงินล้านชั่วข้ามคืน อย่างไรก็ดีพล็อตเรื่องที่ ‘ยอดนิยม’ จะเป็นเรื่องความแตกต่างทางฐานะของพระเอกกับนางเอก เช่น เรื่อง “เป็ดน้อย” (พ.ศ.2511) หรือ “บ้านทรายทอง” (พ.ศ.2523) รวมถึง “เงิน เงิน เงิน” (พ.ศ.2526) ที่ขยายภาพให้เห็นการปะทะกันซึ่งๆ หน้าระหว่างชาวสลัมกับนายทุน นอกจากนี้ ยังมี “แผลเก่า” (พ.ศ.2557) ที่นางเอกถูกเปลี่ยนสถานะจากชาวนาไปเป็นไฮโซในเมืองหลวง และ “สาย สีมา นักสู้สามัญชน” (พ.ศ.2520) ที่สร้างจากบทประพันธ์เรื่อง “ปีศาจ” ของเสนีย์ เสาวพงศ์ ซึ่งนำความต่างของครอบครัวพระเอกนางเอกมาเป็นภาพแทนให้เห็นถึงความเหลื่อมล้ำของสังคมไทย
ทั้งนี้ ข้อมูลจากหอภาพยนตร์ยังระบุด้วยว่า ในอีกด้านหนึ่ง ภาพคนรวยในภาพยนตร์มักถูกนำเสนอในฐานะผู้กดขี่ข่มเหง จนคนจนต้องลุกขึ้นมาต่อสู้ อย่างเช่นใน “ทองพูน โคกโพ ราษฎรเต็มขั้น” (พ.ศ.2520) “เทพธิดาโรงงาน” (พ.ศ.2525) หรือถูกนำวิถีชีวิตอันฟุ้งเฟ้อมาล้อเลียน เช่น “หัวใจทรนง” (พ.ศ.2547) ส่วนภาพจำสำคัญของคนจนในภาพยนตร์ไทยคือการเป็นคนรับใช้ ทั้งเป็นตัวประกอบหรือเป็นตัวหลักของเรื่องอย่าง “แจ๋ว” (พ.ศ.2547)
นอกจากความขัดแย้ง ความต่างทางชนชั้นยังถูกนำเสนอในลักษณะที่ต่างฝ่ายต่างช่วยเหลือและเรียนรู้ซึ่งกันและกัน เช่น “หนึ่งใจเดียวกัน” (พ.ศ.2551) “ปัญญาเรณู” (พ.ศ.2554) รวมไปถึงประสานประโยชน์โดยใช้แต่ละฝ่ายเป็นเครื่องมืออย่างใน “ฉลาดเกมส์โกง” (พ.ศ.2560)
ความแตกต่างระหว่างชนชั้นเป็นสิ่งที่ปฏิเสธไม่ได้ และนี่คือส่วนหนึ่งที่ภาพยนตร์ไทยได้ฉายภาพให้ชม
เริ่มจาก “เศรษฐีอนาถา” ในวันอังคารที่ 3 กันยายน ภาพยนตร์ที่ได้รับรางวัลตุ๊กตาทอง สาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ประจำปี พ.ศ.2500 สร้างจากนวนิยายของ สันต์ เทวรักษ์ ที่เล่าเรื่องของพนักงานบำรุงรักษารถไฟขี้เมาที่ได้รับเงินสิบล้านบาทจากเศรษฐีผู้ไม่สมหวังในความรัก โดยมีข้อแม้ว่าต้องใช้เงินให้หมดภายในหนึ่งปี กำกับการแสดงโดย วสันต์ สุนทรปักษิน นำแสดงโดย ระเบียบ อาชนะโยธิน, เสถียร ธรรมเจริญ, เจิม ปั้นอำไพ
ต่อด้วยภาพยนตร์แนวแอ๊กชั่นเสียดสี ในวันพุธที่ 4 กันยายน เรื่อง “หัวใจทรนง The Adventure of Iron Pussy” ที่ให้เห็นชีวิตของ ‘ไออ้อน พุซซี่’ ผู้เปลี่ยนจากอะโกโก้บอยมาเป็นนักสู้ปราบปรามอาชญากรรม เนื่องจากเห็นการถูกข่มเหงอย่างไม่เป็นธรรมต่อผู้ใช้แรงงานทางเพศ ผลงานปี 2547 กำกับการแสดงโดย อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล นำแสดงโดย กฤษดา สุโกศล แคลปป์, ไมเคิล เชาวนาศัย
ส่วนวันพฤหัสบดีที่ 5 กันยายน “แผลเก่า” เวอร์ชั่นล่าสุด ที่หม่อมน้อย-ม.ล.พันธุ์เทวนพ เทวกุล กำกับการแสดง เรื่องราวความรักแห่งท้องทุ่งบางกะปิของขวัญกับเรียม จากบทประพันธ์ของ ไม้ เมืองเดิม อันมีเหตุให้ทั้งคู่ต้องแยกจากกัน ก่อนโชคชะตาจะนำพาให้ได้กลับมาพบกันอีกครั้ง ในวันที่พวกเขามีความแตกต่างทางชนชั้น นำแสดงโดย ชัยพล จูเลี่ยน พูพาร์ต, ดาวิกา โฮร์เน่
เรื่องความรักระหว่างสาวชาวไร่กับหนุ่มลูกผู้ดีในกรุง ซึ่งฐานะอันแตกต่างทำให้เธอเป็นที่รังเกียจของครอบครัวชายหนุ่ม ก็มีให้เห็นในเรื่อง “เป็ดน้อย” ผลงานปี 2511 ที่ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล ทรงกำกับ แสดงโดย ไชยา สุริยัน, สุทิศา พัฒนุช
จากนั้นวันอังคารที่ 10 กันยายน เป็นเรื่อง “แจ๋ว” ผลงานกำกับของ ยงยุทธ ทองกองทุน ในปี 2547 นำแสดงโดย พรชิตา ณ สงขลา, ปาณิสรา พิมพ์ปรุ เรื่องราวของสาวใช้สี่คนที่เบื้องหน้าดูปกติธรรมดา แต่เบื้องหลังกลับเป็นสายลับไฮเทค ที่รวมตัวกันเพื่อตามสืบเรื่องของผู้ทรงอิทธิพลในภารกิจลับระดับชาติ
ส่วนวันพุธที่ 11 กันยายน เป็นเรื่อง “สาย สีมา นักสู้สามัญชน” เรื่องราวของทนายความหนุ่มผู้เปี่ยมไปด้วยอุดมการณ์แห่งการต่อสู้กับความไม่เท่าเทียมกันทางชนชั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับตระกูลผู้ดีของคนรัก ที่รังเกียจเหยียดหยามเขา เพียงเพราะเขามีพื้นเพมาจากครอบครัวชาวนา ผลงานปี 2520 กำกับโดย หนุ่มདྷ นำแสดงโดย โปรยชัย ชโลมเวียง, ศรอนงค์ นวศิลป์
สำหรับ “ทองพูน โคกโพ ราษฎรเต็มขั้น” ภาพยนตร์เรื่องสำคัญของ ท่านมุ้ย ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล ที่เล่าเรื่องหนุ่มอีสานซึ่งเดินทางเข้ามากรุงเทพฯ แล้วก็ประสบกับเหตุการณ์ที่ทำให้ต้องพ่ายแพ้แก่ระบบสังคมที่ไม่ให้โอกาสคนจนต่อสู้เพื่อสิทธิของตนเอง จะฉายในวันศุกร์ที่ 13 กันยายน โดยภาพยนตร์ปี 2520 เรื่องนี้นำแสดงโดย จตุพล ภูอภิรมย์, วิยะดา อุมารินทร์, ภิญโญ ปานนุ้ย
วันอังคารที่ 17 กันยายน เป็นเรื่อง “เทพธิดาโรงงาน” ภาพยนตร์แนววิพากษ์สังคม เรื่องของสาวชนบทที่เข้ามาทำงานในโรงงานทอผ้า และได้พบเรื่องราวที่ทำให้รู้สึกว่าโรงงานนั้นหลอกใช้ และไม่เคยเหลียวแลลูกจ้าง งานปี 2525 ที่ ยุทธนา มุกดาสนิท กำกับการแสดง เกรียงไกร อุณหะนันทน์, จารุณี สุขสวัสดิ์ แสดงนำ
ฉลาดเกมส์โกง ภาพยนตร์ที่เป็นปรากฏการณ์แห่งปี 2560 โดยผู้กำกับ นัฐวุฒิ พูนพิริยะ เล่าเรื่องราวของนักเรียนเรียนดีที่ทำธุรกิจให้เพื่อนลอกข้อสอบ นำแสดงโดย ชุติมณฑน์ จึงเจริญสุขยิ่ง, ชานน สันตินธรกุล ฉายวันพุธที่ 18 กันยายน
สำหรับวันพฤหัสบดีที่ 19 กันยายน เป็นเรื่อง “ปัญญาเรณู” ภาพยนตร์ปี 2554 ที่แสดงให้เห็นถึงมิตรภาพในวัยเยาว์ที่ไม่มีการแบ่งชนชั้น ซึ่ง บิณฑ์ บรรลือฤทธิ์ กำกับ โชติทิวัตถ์ ผลรัศมี, สุธิดา หงษ์สา แสดง
จากบทประพันธ์เรื่องดังของ ก.สุรางคนางค์ เรื่องราวของ ‘พจมาน พินิจนันต์’ ผู้ก้าวเข้ามาอยู่ในบ้านทรายทอง ตามคำสั่งเสียสุดท้ายของพ่อเพื่อเรียนต่อในกรุงเทพฯ แต่กลับถูกกลั่นแกล้งสารพัด กลายมาเป็นภาพยนตร์เรื่อง “บ้านทรายทอง” ในปี 2523 ผลงานกำกับของ รุจน์ รณภพ นำแสดงโดย พอเจตน์ แก่นเพชร, จารุณี สุขสวัสดิ์ ซึ่งจะจัดฉายในวันอาทิตย์ที่ 22 กันยายน ซึ่งวันเดียวกันนั้นยังฉายเรื่อง “เงิน เงิน เงิน” ภาพยนตร์ปี 2526 ที่ดัดแปลงจากหนังเพลงเรื่องดังในอดีต เรื่องของลูกชายนายทุนเงินกู้ได้รับมอบหมายให้ไปเก็บค่าเช่าในชุมชนแออัด แต่เขากลับไปตกหลุมรักสาวสลัมจอมแก่น และเลือกที่จะอยู่ข้างชาวบ้าน ยุทธนา มุกดาสนิท กำกับ เกรียงไกร อุณหะนันทน์, อภิรดี ภวภูตานนท์, ล้อต๊อก แสดง
ปิดท้ายโปรแกรมด้วยเรื่อง “หนึ่งใจ..เดียวกัน” ในวันอังคารที่ 24 กันยายน ผลงานกำกับของ สิริปปกรณ์ วงศ์จริยวัตร ผลงานปี 2551 เรื่องของนักธุรกิจหญิงที่คิดว่าความสำเร็จที่ต้องประกอบด้วยชื่อเสียงและความมั่งคั่ง จนเมื่อต้องสูญเสียลูกไปจากอุบัติเหตุ จึงตัดสินใจมุ่งหน้าสู่ชนบทเพื่อพัฒนาโรงเรียนที่ยากจน แล้วก็ได้ค้นพบสิ่งที่เรียกว่าความสุข ภาพยนตร์เรื่องนี้ ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ทรงนำแสดง โดยมี เวียร์ ศุกลวัฒน์ คณารศ, ศิรพันธ์ วัฒนจินดา ร่วมแสดงด้วย
ทั้งนี้ ภาพยนตร์ทุกเรื่องจะฉายเวลา 17.30 น. ยกเว้นเรื่อง ‘บ้านทรายทอง’ ฉายเวลา 13.00 น. และ ‘เงิน เงิน เงิน’ เวลา 15.30 น. ที่โรงภาพยนตร์ศรีศาลายา
ผู้สนใจเข้าชมหนังไทยที่สะท้อนภาพ ‘ชนชั้น’ ให้เห็นเหล่านี้ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
