หน้าแรก บันเทิง แซ่บหรือหาไม่...

แซ่บหรือหาไม่? ดูชัดๆ ‘ฝีพายสยาม’ ในบุพเพฯ เทียบภาพจากบันทึกฝรั่งครั้งแผ่นดินพระนารายณ์

23.03.18 | 18:52 น.

ถือว่าละครบุพเพสันนิวาสในช่วงนี้มีฉากบีดรัดหัวใจมิใช่น้อย ไม่ว่าจะเป็นฉากการถกเถียงจนน้ำพระเนตรไหลระหว่างขุนหลวงนารายณ์ และพระเพทราชา ไหนจะสภาพแสนทุกข์ทรมานของโกษาเหล็กที่โดนพระราชอาญาโบยจนสุดท้ายต้องเสียชีวิตอย่างน่าเศร้า

มาลองย้อนดูฉากอันน่าอภิรมย์ข่มความบีบคั้นฟิลลิ่งกันสักนิด อย่างฉากแข่งเรือ ซึ่งแม้ผ่านไปหลายเพลา ทว่า ภาพตัวละครยังติดตาตรึงใจสาวๆแฟนบุพเพ ซึ่งการพายเรืออันเป็นวิถีชีวิตของชาวอยุธยาด้วยมีแม่น้ำลำคลองมากมายนี้ ได้ถูกจดจำผ่านบันทึกชาวต่างชาติ โดยปรากฏเป็นภาพลายเส้นอย่างเด่นชัดในบันทึกของลาลูแบร์ ราชทูตฝรั่งเศสที่เข้ามาในดินแดนสยามยุคสมเด็จพระนารายณ์

ลาลูแบร์ได้บรรยายถึงฝีพายของ ‘ขุนนาง’ ได้อย่างเห็นภาพ ความตอนหนึ่งว่า

“ขุนนางชั้นผู้น้อยก็มีเรือขนาดสั้นกว่าและมีฝีพายน้อยคน เพียง 16 หรือ 20 คนก็พอแล้ว พวกฝีพายนั้นร้องเพลง หรือออกเสียงให้จังหวะเพื่อที่จะพายได้พร้อมๆ กัน แล้วก็จ้วงพายเป็นจังหวะด้วยอาการเคลื่อนไหวแขนและไหล่อย่างแข็งขัน แต่ก็ดูง่ายๆ และสง่างามมาก”

“น้ำหนักตัวของฝีพายนี้เป็นอับเฉาของเรือไปในตัว และทำให้เรือแล่นอยู่บนผิวน้ำ อันเนื่องจากด้ามพายนั้นสั้นมาก และอาการที่เรือบรรทุกฝีพายไว้มากคน แล้วจ้วงพายพร้อมๆ กันด้วยกำลังแรง ทำให้เรือแล่นฉิวน่าดูนัก—–”

Advertisement
“ฝีพาย” ภาพพิมพ์ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 จากหนังสือDu royaume de Siam ของ Simon de La Laobere ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1691 (ภาพจากหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส)