คอลัมน์ แกะรอยต่างแดน : โรงเรียนคนผิวดำแห่งแรก ในสหรัฐอเมริกา
ที่เวอร์จิเนีย สหรัฐอเมริกา นักโบราณคดีในรัฐเวอร์จิเนีย ขุดพบรากฐานอาคารยุคศตวรรษที่ 18 ซึ่งเคยเป็นที่ตั้งของ “โรงเรียนแบรย์แห่งวิลเลียมสเบิร์ก” (Williamsburg Bray School) โรงเรียนเก่าแก่ที่สุดของสหรัฐอเมริกา ที่เปิดสอนให้กับเด็กผิวดำ โดยส่วนใหญ่เป็นทาส
มหาวิทยาลัยวิลเลียมแอนด์แมรี ซึ่งเป็นเจ้าของพื้นที่ ระบุว่า รากฐานอาคารยังคงสมบูรณ์เกือบทั้งแผง พร้อมกับค้นพบห้องใต้ดินที่เต็มไปด้วยโบราณวัตถุหลายยุคสมัย ตั้งแต่เศษดินสอหินชนวน เครื่องประดับ ไปจนถึงเศษแก้ว ภาพเทพีมีเนอร์วา เทพเจ้าแห่งปัญญาและสงคราม
ทั้งนี้ โรงเรียนแบรย์ก่อตั้งในช่วงทศวรรษ 1760 เพื่อสอนเด็กผิวดำให้อ่านออกเขียนได้ ภายใต้กรอบคิดทางศาสนา แม้จะใช้เหตุผลสนับสนุนระบบทาส แต่การรู้หนังสือก็เปิดโอกาสให้นักเรียนมีสิทธิมากขึ้น และแบ่งปันความรู้กับครอบครัว
ต่อมาอาคารนี้กลายเป็นบ้านพักส่วนตัว ก่อนจะถูกผนวกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของมหาวิทยาลัย และใช้เป็นหอพักสำหรับนักศึกษาหญิงเมโธดิสต์ในช่วงปี 1924–1930 ถือเป็นช่วงแรก ๆ ที่ผู้หญิงได้รับโอกาสเรียนในระดับมหาวิทยาลัย
ศาสตราจารย์แคทเธอรีน โรว์ อธิการบดีของวิลเลียมแอนด์แมรี บอกว่า “ชั้นดินแต่ละชั้นที่เราพบ ไม่เพียงบอกเล่าประวัติศาสตร์ของเมืองวิลเลียมสเบิร์ก แต่ยังเผยให้เห็นรากเหง้าของสาธารณรัฐอเมริกันยุคแรกเริ่ม”
ปัจจุบัน อาคารเดิมของโรงเรียนได้ถูกย้ายไปยังพิพิธภัณฑ์โคโลเนียล วิลเลียมเบิร์ก และอยู่ระหว่างการบูรณะ พร้อมทั้งตามหาทายาทของนักเรียนรุ่นแรก ๆ เพื่อเล่าเรื่องราวอันทรงพลังของโรงเรียนแห่งนี้ให้โลกรู้
