แกะรอยต่างแดน : พิพิธภัณฑ์สัตว์ที่อัมสเตอร์ดัม เมื่อคนถูกขังอยู่ในกรง

ที่กรุงอัมสเตอร์ดัม เมืองหลวงของประเทศเนเธอร์แลนด์ มีพิพิธภัณฑ์ที่ถือว่าแปลกประหลาดอยู่แห่งหนึ่ง ชื่อ “อาร์ต ซู” (Art Zoo) ซึ่งจะเป็นสถานที่จัดแสดงสัตว์ที่ผ่านการสตัฟฟ์เอาไว้นับร้อยชิ้น ภายใต้บรรยากาศมืดครึ้มในพิพิธภัณฑ์ ที่จัดแสดงเคียงคู่ไปกับกองกระดูกที่เรียงร้อยไว้อย่างมีศิลปะ

นอกจากนี้ ภายในพิพิธภัณฑ์ มีการจัดดอกทิวลิปเรืองแสงในโหลแก้วแบบร้านขายยาโบราณ และตู้ที่เต็มไปด้วยปลาหน้าตาประหลาด

จุดเด่นที่คนพูดถึง คือเจ้าจระเข้ขนาด 12 ฟุต ที่ห้อยอยู่บนเพดาน อ้าปากกว้างอยู่ เวลาดูก็ต้องแหงนหน้าขึ้นไปมอง ชวนขนลุกอย่างยิ่ง

อาร์ต ซู เป็นผลงานสร้างสรรค์ของยาป ซิงเค และเฟอร์รี ฟาน ทองเกเรน ศิลปินชาวดัตช์ ที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจาก “ตู้แห่งความอยากรู้อยากเห็น” ซึ่งเป็นของสะสมที่เหล่าชนชั้นสูงในยุโรปยุคศตวรรษที่ 16 และ 17 นิยมเก็บรวบรวมวัตถุจากธรรมชาติมาจัดแสดงไว้

ฟาน ทองเกเรน บอกกับสำนักข่าวเอพีว่า “หัวใจสำคัญคือเราชอบการเล่าเรื่องผ่านตัวสัตว์ครับ เราชอบใส่ความดราม่าและเติม ‘บุคลิก’ ลงไปในตัวสัตว์ ต่างจากนักสตัฟฟ์สัตว์ทั่วไปที่มักจะเน้นเพียงแค่การจำลองให้เหมือนธรรมชาติที่สุดเท่านั้น”

โดยซากสัตว์ ซึ่งทั้งหมดตายตามธรรมชาติ จะถูกจัดวางอยู่ตามมุมต่างๆของที่จัดแสดง และสิ่งที่แตกต่างจากทั่วไปคือ มนุษย์ จะต้องเป็นฝ่ายที่ถูกกักขัง ไม่ใช่สัตว์

ในห้องจัดแสดงต่างๆภายในอาคารริมคลองสมัยศตวรรษที่ 17 ซึ่งเป็นที่้ตั้งของอาร์ต ซู นั้น ถูกล้อมรอบด้วยกรงเหล็กสีดำให้ความรู้สึกดุดันและลึกลับ

“เราชอบแนวคิดที่ให้ผู้คนเข้าไปอยู่ในกรง ในขณะที่เหล่าสัตว์ทั้งหลายกลับเป็นอิสระครับ” ฟาน ทองเกเรน กล่าว “ด้วยวิธีนั้น อาคารทั้งหลังจึงกลายเป็นงานศิลปะชิ้นเดียว”