เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม ผู้สื่อข่าวรายงานจากกรุงเวียงจันทน์ ประเทศลาวว่า ที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน(เอเอ็มเอ็ม) ครั้งที่ 49 สามารถออกแถลงการณ์ร่วมซึ่งเป็นผลสรุปของการประชุมแล้ว หลังการออกแถลงการณ์ดังกล่าวต้องล่าช้าออกไป 1 วัน เนื่องจากติดขัดเรื่องถ้อยคำในประเด็นเกี่ยวกับทะเลจีนใต้ที่สมาชิกอาเซียนมีความเห็นแตกต่างกัน
ทั้งนี้ รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนได้หารือกันในช่วงเช้าของวันที่ 25 กรกฎาคม หลังจากการหารือในระดับเจ้าหน้าที่อาวุโสหลายวันที่ผ่านมาไม่สามารถหาข้อยุติในเรื่องถ้อยคำที่เห็นต่างกันได้ และสามารถหาข้อยุติที่เป็นที่ยอมรับได้สำหรับทุกฝ่ายและมีแถลงการณ์ดังกล่าวออกมา ซึ่งหลายฝ่ายมองว่าเป็นประโยชน์สำหรับอาเซียนเอง แม้จะมีคำวิพากษ์วิจารณ์ว่าที่สุดแล้วจีนก็ยังคงมีอิทธิพลเหนืออาเซียน เพราะในแถลงการณ์ดังกล่าวไม่มีการใส่ถ้อยคำใดๆ เกี่ยวกับคำตัดสินของศาลอนุญาโตตุลาการถาวร(พีซีเอ) ซึ่งเป็นไปตามที่จีนต้องการ
ในเนื้อหาของแถลงการณ์ รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนได้แสดงความวิตกกังวลต่อพัฒนาการล่าสุด โดยเฉพาะการถมทะเลและการทำกิจกรรมในพื้นที่ซึ่งบ่อนทำลายความเชื่อถือและความไว้วางใจต่อกัน ทั้งยังเพิ่มความตึงเครียดและอาจบ่อนทำลายสันติภาพและความมั่นคงในภูมิภาค พร้อมกับเน้นย้ำให้เร่งสร้างความเชื่อมั่นและความไว้วางใจต่อกัน รวมถึงการรับประกันเสรีภาพในการเดินเรือและการบินเหนือทะเลจีนใต้ และขอให้หลีกเลี่ยงการกระทำใดๆ ที่จะทำให้สถานการณ์ซับซ้อนยิ่งขึ้น ร่วมกันหาทางออกโดยสันติวิธีซึ่งสอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ รวมถึงอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล(อันคลอส)
รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนยังได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฎิบัติตามปฎิญญาว่าด้วยแนวปฏิบัติในทะเลจีนใต้(ดีโอซี)ให้ครบถ้วน และขอให้เร่งสรุปการจัดทำระเบียบปฏิบัติในทะเลจีนใต้(ซีโอซี)โดยกำหนดกรอบเวลาในการจัดทำซีโอซี พร้อมกับเน้นย้ำถึงความสำคัญกับการตั้งสายด่วนระหว่างกระทรวงการต่างประเทศเพื่อจัดการกับปัญหาเร่งด่วนในทะเลจีนใต้
วันเดียวกันที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน-จีนยังได้ออกแถลงการณ์ร่วมเกี่ยวกับการดำเนินการตามดีโอซีอย่างสมบูรณ์ เพื่อเน้นย้ำถึงความสำคัญของดีโอซีในการธำรงไว้ซึ่งสันติภาพและความมั่นคงในทะเลจีนใต้ โดยนายหวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศจีน ได้แถลงข่าวระบุว่า จีนจะเร่งสรุปการเจรจาเพื่อจัดทำซีโอซีให้ได้ข้อยุติภายในไม่เกินกลางปีหน้า
ก่อนหน้านี้ นายหวัง อี้ ได้หารือทวิภาคีกับรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนหลายประเทศทันทีที่เดินทางมาถึงลาว โดยจีนได้เน้นย้ำความพร้อมที่จะแก้ไขปัญหาทะเลจีนใต้ผ่านการเจรจากับประเทศที่มีการอ้างสิทธิทับซ้อนกัน พร้อมกับยืนยันว่าจะไม่ยอมให้ประเทศที่ไม่เกี่ยวข้องเข้ามาใช้ประโยชน์และสร้างความปั่นป่วนให้กับคำตัดสินของพีซีเอกรณีทะเลจีนใต้จนทำให้เกิดความปั่นป่วนขึ้นในภูมิภาค
ด้านนายดอน ปรมัตถ์วินัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ กล่าวว่า ไทยเชื่อว่าการเอาชนะคะคานไม่ใช่เป้าหมายทางการทูต แต่เป็นการหาทางคลี่คลายปัญหาและกลับไปสู่จุดที่น่าจะเป็นประโยชน์สำหรับภูมิภาค ทั้งนี้เชื่อว่าในประเด็นทะเลจีนใต้ทุกฝ่ายต้องการที่จะให้อาเซียนและจีนสามารถอยู่ร่วมกันอย่างสันติบนพื้นฐานของเสถียรภาพที่พึงมีในทะเลจีนใต้ ดังนั้นเราต้องการให้มองไปข้างหน้าและหาทางออกร่วมกันเพื่อสร้างสันติสุขและรักษาสันติภาพในภูมิภาค
