คอลัมน์ People In Focus: ยูริ กาการิน ผู้บุกเบิกอวกาศคนแรกของโลก
12 เมษายน ปีพ.ศ. 2504 หรือเมื่อ 60 ปีก่อน ยูริ กาการิน นักบินอวกาศของสหภาพโซเวียตสร้างประวัติศาสตร์เป็นมนุษย์ที่ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศเป็นคนแรกของโลก หลังจากโซเวียต ประสบความสำเร็จในการส่งดาวเทียม “สปุตนิค” ขึ้นสู่วงโคจรของโลกได้เป็นครั้งแรก 4 ปีก่อนหน้านั้น
กาการิน ในวัย 27 ปี มีความสามารถในการเรียนรู้ได้อย่างรวดเร็ว สามารถควบคุมตัวเอง ท่ามกลางแรงกดดันมหาศาล และบุคลิกยิ้มเก่ง ได้รับเลือกให้เป็นนักบินอวกาศที่จะสร้างประวัติศาสตร์ให้กับสหภาพโซเวียต
ความเร่งรีบในการส่งมนุษย์ชึ้นสู่อวกาศของสหภาพโซเวียตเต็มไปด้วยความน่าหวาดหวั่น ตลอดภารกิจเที่ยวบินที่กินเวลา 108 นาที เกิดปัญหาขึ้นตั้งแต่ต้นจนจบ แต่การคุมสติอย่างยอดเยี่ยมของกาการิน ก็เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ภารกิจประสบความสำเร็จไปได้ด้วยดี
2 วันก่อนปล่อยยิงจรวด “วอสต็อก 1” ขึ้นสู่อวกาศ กาการิน เขียนจดหมายบอกลาให้กับภรรยา “วาเลนตินา”
อย่างไรก็ตามทางการได้เก็บจดหมายดังกล่าวเอาไว้และได้มอบให้กับ วาเลนตินา จริงๆ ในอีก 7 ปีต่อมาหลังจาก กาการิน เสียชีวิตในอุบัติเหตุเครื่องบินตก
ภารกิจส่งกาการิน ขึ้นสู่อวกาศอาจเกิดความผิดพลาดขึ้นได้ทุกเมื่อ โดยเฉพาะโครงการอวกาศของโซเวียตต้องเผชิญกับความผิดพลาดตลอดช่วงปี 2503 หนึ่งในนั้นคือเหตุฐานยิงจรวดระเบิดครั้งใหญ่ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตดจำนวนมากถึง 126 คน
ทางการสหภาพโซเวียต ร่างแถลงการณ์ให้กับสำนักข่าวรัสเซียเอาไว้ 3 รูปแบบด้วยกัน หนึ่งคือแถลงการประกาศความสำเร็จของภารกิจ สองคือแถลงการณ์ในกรณีเกิดปัญหาขึ้นระหว่างภารกิจ และ สามคือกรณีที่ภารกิจจบลงด้วย “หายนะ”
กาการิน ตะโกนคำว่า “โปเยกาลี!” หรือในความหมายว่า “ไปเลย” ขณะที่จรวดขับดันจุดระเบิดยกตัวออกสู่ชั้นบรรยากาศ หลังขึ้นสู่อวกาศก็เกิดปัญหาตามมาอีกเมื่อยานอวกาศถูกส่งตัวขึ้นสู่วงโคจรที่สูงเกินไป จนทำให้ยานอาจไม่กลับสู่พื้นโลกได้เองตามธรรมชาติหากเครื่องยนต์ขัดข้อง
แม้เครื่องยนต์จะทำงานตามแผน และกำลังส่งกาการิน กลับสู่พื้นโลกก็เกิดปัญหาเชื้อเพลิงไม่เพียงพอ บวกกับความเร็วของยานอวกาศที่มากเกินไป ส่งผลให้การกลับสู่พื้นโลกไม่เป็นไปตามแผน ยานอวกาศหมุนคว้างกลางอากาศเป็นเวลาถึง 10 นาที
แรงจีระดับ 10 เท่าของแรงโน้มถ่วงโลก เกือบทำให้กาการินหมดสติกลางอากาศ พลาสมาจำนวนมากที่ส่องสว่างรอบตัวยานทำให้กาการิน คิดว่ายานกำลังลุกไหม้
“ผมกำลังถูกเผา ลาก่อน สหาย” กาการิน ระบุผ่านวิทยุทำลายความเงียบในห้องควบคุมภาคพื้นดินที่กำลังลุ้นตัวโก่ง
อย่างไรก็ตาม นั่นเป็นเพียงความเข้าใจผิด แคปซูลที่กางร่มชูชีพ พากาการิน กลับสู่พื้นโลกได้อย่างปลอดภัย
กาการิน บินกลับสู่กรุงมอสโก และได้รับการต้อนรับอย่าง “วีรบุรุษ”
นิกิตา ครุชเชฟ ผู้นำโซเวียต ประกาศยกย่อง ฝูงชนให้การต้อนรับจำนวนมาก ขณะที่ความสำเร็จในครั้งนั้นถูกนำไปเปรียบได้กับชัยชนะในสงครามโลกครั้งที่ 2 เลยทีเดียว
ยูริ กาการิน เสียชีวิตด้วยวัย 34 ปี จากการซ้อมขับเครื่องบินรบในปีพ.ศ.2511 และหลังจากนั้นราว 16 เดือน สหัฐอเมริกาก็ ก้าวนำสหภาพโซเวียตไปอีกก้าว ด้วยการส่งมนุษย์ขึ้นเหยียบดวงจันทร์ได้สำเร็จ
ในปี 2534 การล่มสลายของสหภาพโซเวียตทำให้การแข่งขันด้านอวกาศระหว่างสหรัฐอเมริกาและสหภาพโซเวียต สิ้นสุดลงโดยปริยาย อย่างไรก็ตามเทคโนโลยีในยุคสหภาพโซวียต ยังคงสานต่อมาในยุคของรัสเซีย ที่ยังคงเป็นผู้นำด้านวิทยาศาสตร์มาจนถึงทุกวันนี้
และนั่นก็รวมไปถึง วัคซีน สปุตนิค-วี วัคซีนต้านไวรัสโควิด-19 ประสิทธิภาพสูงที่ใช้ชื่อเดียวกันกับดาวเทียมดวงแรกที่ถูกส่งขึ้นสู่วงโคจรของโลกด้วยเช่นกัน
