สหรัฐยินดีทับหลังส่งคืนกลับสู่ไทย
รัฐบาลสหรัฐอเมริกาขอแสดงความยินดีที่ทับหลังสลักด้วยหินทรายจากสมัยพุทธศตวรรษที่ 16 จำนวน 2 รายการได้กลับคืนสู่ประเทศไทย โดยเป็นผลจากความพยายามร่วมกันตลอดระยะเวลา 4 ปี ของสหรัฐและไทย
“ทับหลัง 2 รายการนี้เป็นสัญลักษณ์ที่สะท้อนวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของไทย และรัฐบาลสหรัฐ ภาคภูมิใจที่ได้ต่อสู้เพื่อนำโบราณวัตถุเหล่านี้กลับมายังประเทศไทย” อุปทูตรักษาการแทนเอกอัครราชทูตสหรัฐ ไมเคิล ฮีธ กล่าวเนื่องในโอกาสเป็นตัวแทนรัฐบาลสหรัฐ ณ พิธีส่งมอบทับหลังในวันนี้
รองนายกรัฐมนตรี วิษณุ เครืองาม เป็นประธานในพิธีส่งมอบทับหลังกลับคืนสู่ประเทศไทยในครั้งนี้ ซึ่งเกิดขึ้นได้จากการทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดระหว่างรัฐบาลไทยและรัฐบาลสหรัฐ เพื่อติดตามนำทับหลังชิ้นสำคัญทางศาสนาทั้งสองรายการกลับสู่ถิ่นกำเนิด
ความร่วมมือในครั้งนี้เริ่มต้นอย่างเป็นทางการในปี 2560 เมื่อกลุ่มนักวิชาการอิสระได้รวบรวมข้อมูลโบราณวัตถุของไทยจำนวนหนึ่งที่อยู่ในต่างประเทศ จากนั้นจึงดำเนินการร่วมกับนายกรัฐมนตรีและกระทรวงวัฒนธรรมเพื่อจัดตั้งคณะกรรมการติดตามโบราณวัตถุของไทยในต่างประเทศกลับคืนสู่ประเทศไทย ผลจากการประชุมคณะกรรมการได้มีมติให้ติดตามทวงคืนโบราณวัตถุ อันได้แก่ ทับหลังปราสาทหนองหงส์ จังหวัดบุรีรัมย์ และทับหลังปราสาทเขาโล้น จังหวัดสระแก้ว ซึ่งจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียในนครซานฟรานซิสโก
กระทรวงวัฒนธรรมและกระทรวงการต่างประเทศของไทยทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดกับสำนักงานสืบสวนความมั่นคงแห่งมาตุภูมิของสหรัฐ (ซึ่งมีสำนักงานในสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐประจำประเทศไทย) และสำนักงานอัยการเขตรัฐแคลิฟอร์เนียตอนบน เพื่อให้บรรลุขั้นตอนทางกฎหมายในการนำทับหลังออกจากการจัดแสดงของพิพิธภัณฑ์ดังกล่าวและส่งกลับคืนถิ่นเดิมได้ โดยโบราณวัตถุทั้งสองรายการเดินทางมาถึงไทยเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2564
“เราเฉลิมฉลองการกลับมาของทับหลังเหล่านี้ และทราบดีว่า ความร่วมมือด้านการบังคับใช้กฎหมายและความสัมพันธ์ระดับทวิภาคีที่แน่นแฟ้นระหว่างเราจะทำให้ชาวไทย ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ ได้ชื่นชมมรดกตกทอดอันมีค่ายิ่งของชาติตน” อุปทูตฮีธกล่าว และว่า “สหรัฐเป็นประเทศแห่งกฎหมาย และกฎหมายของเราก็มีข้อกำหนดที่ชัดเจนเกี่ยวกับโบราณวัตถุทางวัฒนธรรมที่เป็นสมบัติของชาติอื่นๆ
สายสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐและไทยซึ่งเป็นพันธมิตรที่เก่าแก่ที่สุดของเราในเอเชียนั้นคงทนถาวร เราร่วมกันส่งเสริมความร่วมมือด้านสาธารณสุข การศึกษา การทหาร เศรษฐกิจ และความสัมพันธ์ระหว่างประชาชนกับประชาชน
การส่งคืนวัตถุสำคัญในครั้งนี้เป็นอีกก้าวสำคัญในประวัติศาสตร์ความร่วมมือด้านวัฒนธรรมที่ยาวนานของเรา ซึ่งยังรวมไปถึงการอนุรักษ์วัดไชยวัฒนาราม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ภายใต้กองทุนเอกอัครราชทูตเพื่อการอนุรักษ์ทางวัฒนธรรม (Ambassadors Fund for Cultural Preservation) หรือ AFCP อีกด้วย”
ตามข้อตกลง ทับหลังหินทรายทั้งสองรายการนี้ได้รับการส่งคืนสู่ประเทศไทยภายใต้โครงการ Victim Remission Program ของกระทรวงยุติธรรมสหรัฐ และจะจัดแสดงให้ประชาชนได้ชม ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เป็นเวลา 3 เดือน
