คอลัมน์ไฮไลต์โลก: ปมร้อนสวัสดิการผู้สูงอายุขึ้นรถไฟฟรี
สวัสดิการขึ้นรถไฟฟรีสำหรับผู้สูงอายุ เป็นหนึ่งในประเด็นร้อนที่มีการถกเถียงกันในเกาหลีใต้ เนื่องจากกลุ่มผู้สูงอายุที่ได้สิทธิใช้รถไฟฟรีของเกาหลีใต้ในขณะนี้มีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างมากเมื่อเทียบกับช่วงหลายสิบปีก่อน จนถึงระดับที่มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่าไม่อาจแบกรับภาระหนักได้ต่อไป ท่ามกลางสังคมผู้สูงอายุที่ขยายตัวอย่างรวดเร็วของเกาหลีใต้
โดยปัจจุบันมีผู้สูงอายุราว 9 ล้านคนจากประชากรทั้งประเทศของเกาหลีใต้ ที่มีทั้งสิ้นราว 51.6 ล้านคน ที่ได้รับสิทธิขึ้นรถไฟฟรี โดยสามารถใช้บริการได้ทั้งรถไฟใต้ดินในกรุงโซล และ 5 เมืองใหญ่ ได้แก่ ปูซาน แทกู อินชอน กวางจู และ แทจอน รวมถึงรถไฟที่เชื่อมต่อพื้นที่โดยรอบเมืองต่างๆ ดังกล่าวด้วย
จำนวนผู้สูงอายุ ที่ได้สิทธิขึ้นรถไฟฟรีดังกล่าวถือว่าเพิ่มขึ้นอย่างมากเมื่อเทียบกับในปี 1984 ที่เกาหลีใต้เริ่มนำนโยบายสวัสดิการขึ้นรถไฟฟรีมาใช้ ซึ่งขณะนั้นประชากรผู้สูงอายุ ที่มีอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป มีสัดส่วนคิดเป็นเพียง 4% ของประชากรทั้งประเทศ แต่ในปีนี้ประชากรกลุ่มนี้มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นเป็น 17.5% และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 30% ในปี 2035 และ 46.4% ในปี 2070 จากการประเมินของสำนักงานสถิติเกาหลี
ก่อนหน้านี้รัฐบาลท้องถิ่นหลายท้องที่ในเกาหลีใต้ ได้เรียกร้องให้รัฐบาลกลางจัดหาความสนับสนุนให้ เพื่อชดเชยการที่ต้องแบกรับภาระทางการเงินจำนวนมากจากผู้ได้รับสิทธิขึ้นรถไฟฟรี
โอ เซฮุน นายกเทศมนตรีกรุงโซล เป็นหนึ่งในนั้นที่กล่าวว่า เขาจะหารือเรื่องการปฏิรูประบบค่าโดยสารสาธารณะ แม้จะรวมถึงความเป็นไปได้ในการตัดสิทธิประโยชน์สำหรับผู้สูงอายุด้วยก็ตาม
จากข้อมูลของ โซล เมโทร ผู้ดำเนินงานระบบรถไฟใต้ดินในกรุงโซล ชี้ว่าได้ประสบภาวะขาดทุนตกปีละประมาณ 1 ล้านล้านวอนนับจากปี 2020 โดยมียอดขาดทุนสุทธิสะสมถึง 14 ล้านล้านวอน ซึ่งนักวิจัยคาดการณ์ว่าภาวะขาดทุนของผู้ดำเนินงานระบบขนส่งทางรางในเขตเมืองอันเนื่องมาจากสวัสดิการขึ้นรถไฟฟรีของกลุ่มผู้สูงอายุนั้นจะเพิ่มขึ้นอีกเมื่อเกาหลีใต้เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มที่ (super-aging society หรือ สังคมที่มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปเกินกว่าร้อยละ 28 ของประชากรทั้งประเทศ)
มีการนำเสนอแนวทางแก้ปัญหานี้จากหลายเสียง เช่น ให้เพิ่มเกณฑ์อายุขั้นต่ำของการได้รับสิทธิขึ้นรถไฟใต้ดินฟรี จาก 65 ปี เป็น 70 ปีขึ้นไป ซึ่งนักวิจัยชี้ว่าจะช่วยลดการขาดทุนได้ 25%-34% โดยรัฐบาลท้องถิ่นเมืองแทกูก็มีแนวคิดที่จะแก้ปัญหาด้วยวิธีการทำนองนี้
อย่างไรก็ดีมีเสียงโต้แย้งที่ไม่เห็นด้วยที่บอกว่าการขึ้นรถไฟฟรีของกลุ่มผู้สูงอายุทำให้ผู้ให้บริการประสบภาวะขาดทุน แต่ชี้ว่ามีหลายเหตุปัจจัยประกอบกัน เช่น จำนวนผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นโดยรวมทั้งหมดและค่าบำรุงรักษาและซ่อมแซมรถไฟที่มีอายุการใช้งานมานานแล้ว เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีเสียงส่วนหนึ่งที่มองว่าการยกเครื่องระบบสวัสดิการผู้สูงอายุ ยังอาจเป็นการกระทำที่หยาบคายในสังคมอนุรักษ์นิยมอย่างเกาหลีใต้ที่ยึดมั่นในหลักความกตัญญู ซึ่งให้คุณค่ากับการดูแลผู้สูงอายุเป็นอย่างดี
