ข่าวร้ายวันเสรีภาพสื่อสากล ‘ยูเอ็น’ เผยนักข่าวถูกคุกคามต่อเนื่อง ทำเสรีภาพสื่อถดถอย
เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม องค์การสหประชาชาติ (ยูเอ็น) และสำนักข่าวต่างๆ เตือนว่า เสรีภาพสื่อกำลังถูกโจมตีทั่วทุกมุมโลก โดยที่เหล่านักข่าวถูกคุกคาม จำคุก และคร่าชีวิตอย่างต่อเนื่อง
อันโตนิอู กุแตเรซ เลขาธิการยูเอ็น กล่าวถ้อยแถลงผ่านวิดีโอเมื่อวันอังคาร (2 พ.ค.) ก่อนหน้าวันเสรีภาพสื่อซึ่งตรงกับวันที่ 3 พฤษภาคมและออกมาให้กำลังใจแก่เหล่านักข่าวและสื่อทั่วโลกว่า “เสรีภาพทั้งหมดของเราขึ้นอยู่กับเสรีภาพสื่อ” ซึ่งเป็นรากฐานของประชาธิปไตย ความยุติธรรม และสิ่งจรรโลงชีวิตของหลักสิทธิมนุษยชน
“แต่ในทุกมุมโลก เสรีภาพของสื่อกลับถูกโจมตี” กุแตเรซแถลงในที่ประชุมของสำนักใหญ่ของยูเอ็น นครนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา
ในการตอกย้ำปัญหาดังกล่าว องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้มอบรางวัลเสรีภาพสื่อมวลชนโลกประจำปี 2023 แก่สตรีชาวอิหร่าน 3 คน นักข่าว 2 คน และนักเคลื่อนไหวสิทธิมนุษยชน 1 คน ที่ล้วนต้องโทษจำคุก
แม้กุแตเรซจะไม่ได้กล่าวโทษประเทศใดเป็นพิเศษ แต่ผู้ปราศรัยรายอื่นๆ ได้เพ่งความสนใจไปที่กรณีซึ่งบั่นทอนเสรีภาพสื่อรายบุคคล อาทิ กรณี อีวาน เกอร์ชโควิช นักข่าวของ Wall Street Journal ถูกจับกุมที่รัสเซียด้วยความผิดฐานจารกรรมข้อมูลซึ่งเจ้าตัวได้ปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าว
อัลมาร์ ลาทัวร์ บรรณาธิการผู้พิมพ์ผู้โฆษณาของ Wall Street Journal กล่าวว่า “การต่อสู้เพื่อเสรีภาพสื่อ หรือการต่อสู้เพื่อปล่อยตัว อีวานเป็นการต่อสู้เพื่อเสรีภาพของทุกคน” เช่นเดียวกับองค์ด้านข่าวอีกหลายแห่งที่ประณามการตั้งข้อกล่าวหาต่อเกอร์ชโควิช
มาซีห์ อไลน์จาด นักข่าวชาวอเมริกันสัญชาติอิหร่านซึ่งถูกเนรเทศกล่าวว่า ฉันมาจากประเทศอิหร่าน ที่ซึ่งการเป็นนักข่าวถือเป็นอาชญากรรม ซึ่งพวกเขาสามารถจับคุณเข้าคุก สังหาร หรือทรมานคุณได้ ซึ่งเป็นการสะท้อนความยากลำบากที่นักข่าวคนอื่นๆ ต้องเผชิญท่ามกลางสถานการณ์อันตรายที่เพิ่มขึ้นของอาชีพนี้
สอดคล้องกับที่องค์กร “นักข่าวไร้พรมแดน” (RSF) ระบุว่า มีนักข่าว 55 รายและผู้ที่ทำงานด้านสื่ออีก 4 รายถูกสังหารจากการปฏิบัติหน้าที่ในปี 2022 และที่กุแตเรซกล่าวว่า นักข่าว “ถูกคุกคาม ข่มขู่ กักขัง และจำคุกอยู่เป็นประจำ”
ออเดรย์ อาซูเลย์ ผู้อำนวยการของยูเนสโกกล่าวว่า ยุคสมัยดิจิทัลกำลังเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ทางสารสนเทศทั้งหมด ทำให้การทำข่าวอย่างอิสระ มีเสรีภาพ และเป็นมืออาชีพเป็นเรื่องที่สำคัญกว่าที่เคยเป็นมา พร้อมตอกย้ำว่า การคุกคามและการข่มขู่นักข่าวเป็นเรื่องที่ไม่อาจยอมรับได้
เอ. จี. ซัลซ์เบอร์เกอร์ บรรณาธิการผู้พิมพ์ผู้โฆษณาของ New York Times กล่าวว่าไม่ใช่สิ่งที่คุกคามนักข่าวและเสรีภาพทางข้อมูลข่าวสารไม่ได้จำกัดเพียงแค่การปราบปรามโดยตรงเท่านั้นที่ แต่กระแสของข้อมูลเท็จ การโฆษณาชวนเชื่อ รวมถึงข่าวแบบคลิกเบต ที่แพร่ระบาดมากขึ้นในระบบนิเวศทางสารสนเทศจากการเข้าถึงอินเตอร์เน็ต ก็ได้เร่งให้ความเชื่อมั่นของสังคมลดต่ำลง
แอ็กเนส คาลลามาร์ด เลขาธิการองค์การนิรโทษกรรมสากล (Amnesty International) กล่าวว่าการเซ็นเซอร์กลายเป็นเรื่องที่พบเห็นได้มากขึ้น
“น่าเศร้าที่การเซ็นเซอร์กลายเป็นค่าตั้งต้นของรัฐบาลหลายแห่งในแง่ของการควบคุมความรู้ของสังคม” คาลลามาร์ดกล่าว
