‘วิโดโด’ รับฉันทามติ 5 ข้อเมียนมาไม่คืบ ‘ดอน’ ชี้ต้องยืดหยุ่น หาทางแก้ที่ทำได้จริง
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 42 ในวันที่ 11 พฤษภาคม ซึ่งเป็นการหารือวันสุดท้าย ผู้นำอาเซียนได้หารืออย่างไม่เป็นทางการและแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นเกี่ยวกับสถานการณ์ในเมียนมารวมถึงการดำเนินการตามฉันทามติ 5 ข้อ โดยแสดงความห่วงกังวลเกี่ยวกับสถานการณ์ที่ทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น รวมถึงปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติอันเป็นผลมาจากความไม่สงบในเมียนมา โดยเฉพาะการค้ายาเสพติด การค้าอาวุธ และการค้ามนุษย์ ทั้งนี้หลายประเทศเริ่มเห็นความจำเป็นในการกลับมามีปฏิสัมพันธ์กับเมียนมา ว่าเป็นปัจจัยที่มีความสำคัญต่อการแก้ไขปัญหา
นายโจโก วิโดโด ประธานาธิบดีอินโดนีเซียในฐานะประธานอาเซียนปีนี้ให้สัมภาษณ์ว่า เขาต้องพูดตรงๆ ว่า การปฏิบัติตามฉันทามติ 5 ข้อยังไม่มีความคืบหน้าที่มีนัยสำคัญ ดังนั้นอาเซียนจะต้องมีเอกภาพในการตัดสินใจเกี่ยวกับขั้นตอนต่อไป พร้อมเรียกร้องให้มีการกำหนดแนวทางเพื่อลดความรุนแรงที่เพิ่มขึ้นในเมียนมาด้วย
ด้านนายดอน ปรมัตถ์วินัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ในฐานะผู้แทนพิเศษของนายกรัฐมนตรี ได้เน้นย้ำถึงจุดแข็งของอาเซียนนั่นคือการเป็นความร่วมมือระดับภูมิภาคที่ทีความยืดหยุ่น บางครั้งความอดกลั้นและความคลุมเครือทำให้อาเซียนยังคงเป็นหนึ่งเดียวกันในการแสวงหาสันติภาพในภูมิภาค ความเป็นแกนกลางของอาเซียนจะสามารถรักษาไว้ได้ด้วยความสามัคคีและความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของประเทศสมาชิก และการยอมรับแนวทางแก้ปัญหาที่สมเหตุสมผลและทำได้จริง ซึ่งมากกว่าแค่การประนามและการโดดเดี่ยว เราต้องแสดงให้โลกเห็นถึงความจำเป็นในการสร้างพื้นที่ทางการทูตที่เปิดโอกาสให้มีการหารืออย่างสร้างสรรค์ระหว่างฝ่ายต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง และการทูตเชิงป้องกันยังเป็นแนวทางของเราเสมอ อาเซียนจำเป็นต้องสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเจรจา ความไว้เนื้อเชื่อใจเป็นที่ต้องสร้างขึ้น มิใช่ได้มาด้วยการเรียกร้อง
นายดอนยังกล่าวถึงความสำคัญของการแยกความขัดแย้งทางการเมืองออกจากการสู้รบ และความจำเป็นที่อาเซียนต้องใช้ความยืดหยุ่นในการแก้สถานการณ์ในเมียนมาซึ่งมีความซับซ้อน รวมทั้งต้องทำความเข้าใจถึงสาเหตุของปัญหาทั้งบริบททางประวัติศาสตร์และการเมือง
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้แสดงความห่วงกังวลต่อความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์ ในบริบทของการแข่งขันระหว่างมหาอำนาจ โดยนายดอนได้เรียกร้องให้ใช้ประโยชน์จากกลไกอาเซียนที่มีอยู่อย่างเต็มศักยภาพ รวมทั้งเสริมสร้างความร่วมมือภายใต้มุมมองอาเซียนต่ออินโด-แปซิฟิกเพื่อรักษาความเป็นแกนกลางและคุณค่าของอาเซียน
ขณะที่แถลงการณ์ของประธานอาเซียนซึ่งเป็นการสรุปผลการประชุมครั้งนี้ระบุว่า ผู้นำอาเซียนได้ระบุถึงสถานการณ์ในยูเครนโดยเน้นย้ำการให้ความเคารพต่ออธิปไตย บูรณภาพเหนือดินแดน และความเป็นอิสระทางการเมือง ขณะที่สถานการณ์ในคาบสมุทรเกาหลีได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการเจรจาอย่างสันติของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื้อ เพื่อธำรงไว้ซึ่งสันติภาพและเสถียรภาพในการทำให้คาบสมุทรเกาหลีปลอดอาวุธนิวเคลียร์ ขณะเดียวกันยังมีการรับรองโรดแมปสำหรับการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนอย่างสมบูรณ์แบบของติมอร์เลสเตด้วย
