คอลัมน์ แกะรอยต่างแดน : จากพิพิธภัณฑ์อดีตผู้นำแอลเบเนีย สู่ศูนย์ฝึกคอมพ์สำหรับเด็ก

คอลัมน์ แกะรอยต่างแดน : จากพิพิธภัณฑ์อดีตผู้นำแอลเบเนีย สู่ศูนย์ฝึกคอมพ์สำหรับเด็ก

ที่ประเทศแอลเบเนีย มีพิพิธภัณฑ์ที่สร้างขึ้นเพื่อยกย่องเชิดชู “แอนแวร์ ฮอจา” นายกรัฐมนตรีแอลเบเนีย คนที่ 22 ของประเทศ ตั้งอยู่ที่กรุงติรานา

แต่ล่าสุด พิพิธภัณฑ์แห่งนี้กำลังจะถูกเปลี่ยนไปเป็นศูนย์ฝึกคอมพิวเตอร์สำหรับเด็กแล้ว

ซึ่งจะกลายเป็นการ “ลบ” ร่องรอยสุดท้ายของการโดดเดี่ยวและการถูกกดขี่ของประเทศแอลเบเนียออกไป

พิพิธภัณฑ์ แอนแวร์ ฮอจา นี้ ถูกสร้างขึ้นในช่วงทศวรรษ 1980 เพื่อยกย่องเชิดชู แอนแวร์ ฮอจา ผู้นำเผด็จการคอมมิวนิสต์ที่ปกครองประเทศยาวนานถึง 41 ปี
ภายใน มีการจัดแสดงข้าวของส่วนตัวของ ฮอจา และภาพถ่ายภาพใหญ่ของฮอจา ผู้นำที่ตัดแอลเบเนียออกจากโลกภายนอก ภายใต้แนวคิดตามลัทธิสตาลินที่เฉียบขาด

แม้ว่าเขาจะสร้างระบบการศึกษาและการสาธารณสุขให้ประชาชน แต่กลับปล่อยให้แอลเบเนีย ส่วนใหญ่ตกอยู่ในภาวะยากจน

อย่างไรก็ตาม พิพิธภัณฑ์ แอนแวร์ ฮอจา ได้กลายเป็นอดีตไปแล้ว และได้รับการออกแบบใหม่ โดยสถาปนิกชาวดัตช์ “วินี มาอัส” ให้กลายร่างเป็นศูนย์ฝึกเทคโนโลยีและโคดดิ้งคอมพิวเตอร์สำหรับเด็ก ส่วนหนึ่งของความพยายามของรัฐบาลในการผลักดันประเทศให้มีความเชื่อมโยงใกล้ชิดกับสหภาพยุโรปมากขึ้น

ตัวอาคารเดิม ซึ่งมีลูกสาวของฮอจาร่วมออกแบบด้วย ได้ออกแบบอาคารแห่งนี้เป็นรูปพีระมิด เพื่อยกย่องเชิดชูผู้นำว่าเปรียบเสมือนกับ ฟาโรห์ ของอียิปต์ และพิพิธภัณฑ์ได้สร้างเสร็จในปี 1988 หลังจากฮอจาเสียชีวิตไปได้ 3 ปี

อีก 2 ปีต่อมาหลังพิพิธภัณฑ์สร้างเสร็จ ระบอบคอมมิวนิสต์สันโดษก็ล่มสลายลง เปิดทางสู่การเป็นประเทศระบอบประชาธิปไตย

หลังจากการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง ทางการแอลเบเนียเองก็พยายามที่จะหาทางปรับเปลี่ยนพิพิธภัณฑ์ดังกล่าวว่า จะสามารถนำไปใช้อะไรได้บ้าง เพื่อให้เหมาะสมกับการพัฒนาประเทศไปสู่ประชาธิปไตย

ขณะที่บางส่วนต้องการให้ทำลายไป เพื่อไม่ให้เหลือร่องรอยของอดีตอันขมขื่นจากการถูกกดขี่ของฮอจา ขณะที่บางส่วนต้องการจะให้เก็บเอาไว้ เพื่อเป็นสัญลักษณ์ทางสถาปัตยกรรม

มีการนำอาคารพิพิธภัณฑ์นี้ ไปทำหลายอย่างด้วยกัน ทั้งไนต์คลับ สถานีโทรทัศน์ หรือแม้แต่ที่ทำงานขององค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ หรือ นาโต

กระทั่งที่สุดแล้ว ก็ได้ถูกนำมาเป็นศูนย์ฝึกคอมพิวเตอร์สำหรับเด็ก ในที่สุด