คนข้ามเพศเฮ! ศาลญี่ปุ่น ชี้ขาด ข้อบังคับทำหมัน-ผ่าตัดแปลงเพศ เพื่อเปลี่ยนเพศภาวะทางกฎหมาย ขัดรัฐธรรมนูญ
เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม สื่อญี่ปุ่นรายงานว่า ศาลสูงสุดของญี่ปุ่นได้มีคำตัดสินครั้งสำคัญสำหรับบุคคลข้ามเพศ ด้วยการวินิจฉัยชี้ขาดว่า บทบัญญัติในกฎหมายภายในประเทศฉบับปัจจุบันของญี่ปุ่น ที่กำหนดให้บุคคลข้ามเพศ ที่ต้องการเปลี่ยนเพศภาวะทางกฎหมาย ให้ตรงกับเพศสภาพที่ตนเองเลือก จะต้องผ่านการทำหมันและผ่าตัดแปลงเพศนั้น เป็นสิ่งที่ “ขัดรัฐธรรมนูญ”
โดยคณะลูกขุนศาลสูงสุดที่ประกอบด้วยผู้พิพากษา 15 คน ได้มีคำวินิจฉัยดังกล่าว หลังจากก่อนหน้านี้ในปี 2019 ศาลสูงสุดมีคำตัดสินว่าบทบัญญัติข้างต้น เป็นสิ่งที่ถูกต้องตามรัฐธรรมนูญ โดยการพิจารณาตัดสินครั้งล่าสุดนี้มีขึ้นหลังจากโจทก์ ซึ่งเป็นผู้หญิงข้ามเพศ อายุไม่ถึง 50 ปีรายหนึ่ง ที่ไม่ได้เข้ารับการผ่าตัดแปลงเพศ ได้ยื่นคำร้องต่อศาลให้พิจารณาในข้อกฎหมายนี้
ทั้งนี้คณะทำงานระหว่างประเทศหลายองค์กร รวมถึงศาลสิทธิมนุษยชนยุโรปและคณะผู้เชี่ยวชาญของสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ชี้ว่าบทบัญญัติในกฎหมายดังกล่าวของญี่ปุ่น เป็นการเลือกปฏิบัติและละเมิดสิทธิมนุษยชน อย่างไรก็ตาม สมาชิกสภานิติบัญญัติส่วนหนึ่งและองค์กรสิทธิสตรีในประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเป็นสังคมอนุรักษนิยม กล่าวว่า คำตัดสินที่ท้าทายกฎหมายจะทำให้เกิดความสับสนและทำลายสิทธิของผู้หญิง
องค์กรด้านสิทธิอย่าง ฮิวแมนไรท์สวอทช์ ได้ออกมาแสดงความยินดีต่อคำตัดสินครั้งล่าสุดนี้ของศาลสูงสุดญี่ปุ่น และระบุว่า รัฐบาลจะต้องปฏิบัติตามคำวินิจฉัยนี้
ทั้งนี้ภายใต้บทบัญญัติของกฎหมายภายในประเทศปี 2004 ของญี่ปุ่น กำหนดให้บุคคลข้ามเพศ ที่ต้องการเปลี่ยนเพศภาวะทางกฎหมาย จะกระทำได้ก็ต่อเมื่อได้ยื่นคำร้องต่อศาลครอบครัว และจะต้องปฏิบัติตามเกณฑ์ที่กำหนด คือ เป็นบุคคลที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป ไม่แต่งงาน ไม่มีบุตร ต้องได้รับการวินิจฉัยอย่างเป็นทางการว่ามีความผิดปกติทางเพศ และผ่านการผ่าตัดปรับเพศสภาพและไม่มีความสามารถสืบพันธุ์อีกต่อไป
