คอลัมน์ Think Tank: ‘เปเนโลปเกต’ ฟางเส้นสุดท้ายของคนฝรั่งเศส

นักการเมืองฝรั่งเศสที่ฉ้อฉลเรื่องการเงิน ได้รับการ “ปล่อยผ่าน” จากบรรดาผู้มีสิทธิเลือกตั้งมายาวนาน แต่เรื่องอื้อฉาวเป็นชุดๆ เมื่อไม่นานมานี้ เหมือนเป็นการทดสอบความอดทนของพวกเขา

สำหรับหลายๆ คนแล้ว “เปเนโลปเกต” ซึ่งเป็นคำศัพท์ที่สื่อใช้ในการเรียกขานกรณีอื้อฉาวเรื่องข้อกล่าวหาที่มีต่อฟรองซัวส์ ฟียง หนึ่งในผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีฝรั่งเศส อาจเป็นฟางเส้นสุดท้าย

ฟียงที่ครั้งหนึ่งถูกมองว่าเป็นตัวเก็งในการเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศส ซึ่งจะมีขึ้นในเดือนเมษายน-พฤษภาคมนี้ กำลังต่อสู้อย่างหนักเพื่อกอบกู้สถานการณ์ หลังจากที่หนังสือพิมพ์กานาร์ อองแชน รายงานว่าเปเนโลป ภรรยาของเขาได้รับเงินค่าจ้างมากกว่า 800,000 ยูโร จากตำแหน่งผู้ช่วยสมาชิกรัฐสภาของฟียง แต่เธอไม่เคยทำงานจริงๆ เลยสักนิดเดียว

เรื่องการฉ้อฉลทางการเงิน เกิดขึ้นกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของฝรั่งเศสมาแล้วบ่อยครั้ง

อดีตประธานาธิบดีฌากส์ ชีรัก เคยถูกตัดสินว่ามีความผิดในกรณีอื้อฉาวเรื่อง “จ้างงานปลอม” สมัยที่ดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรีกรุงปารีสในช่วงทศวรรษที่ 1990

ขณะที่อดีตประธานาธิบดีนิโกลาส์ ซาร์โกซี อยู่ระหว่างการถูกสอบสวนในข้อกล่าวหาว่า ระดมเงินสนับสนุนการหาเสียงเลือกตั้งด้วยวิธีที่ผิดกฎหมาย

ด้านมารีน เลอเปน ผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีแนวคิดขวาจัด กำลังเผชิญข้อกล่าวหาว่า ใช้เงินกองทุนของสหภาพยุโรป (อียู) มาจ่ายให้กับเจ้าหน้าที่ในพรรคแนวร่วมแห่งชาติของตนเอง

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวนมากยังคงโกรธเกรี้ยวต่อ “คดีกาอูซัค” เมื่อปี 2013 ที่อดีตรัฐมนตรีงบประมาณ เฌโรม กาอูซัค ถูกพบว่านำเงินไปซุกซ่อนอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์เพื่อเลี่ยงภาษี

กาอูซัคถูกตัดสินให้รับโทษจำคุก 3 ปีเมื่อเดือนธันวาคม 2016 และกลายเป็นความอับอายครั้งใหญ่ของประธานาธิบดีฟรองซัวส์ โอลลองด์ ทำให้เขาล้มเลิกความพยายามที่จะลงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสมัยที่ 2

“มีแรงสะเทือนอย่างมากจากกรณีของกาอูซัคที่ส่งผลให้เกิดการแก้ไขข้อผิดพลาดในประเด็นนี้” ดาเนียล เลอแบค ประธานองค์การเพื่อความโปร่งใสนานาชาติของฝรั่งเศสบอก

“คนฝรั่งเศสไม่มองข้ามหรือยอมรับเรื่องเหล่านี้อีกต่อไป นี่เป็นผลกระทบจากวิกฤตการเงิน”

ผลสำรวจเมื่อปี 2010 พบว่า เจ้าหน้าที่รัฐของฝรั่งเศสมีความโปร่งใสน้อยที่สุดเป็นอันดับ 2 ในบรรดาสมาชิก 27 ชาติของอียู เป็นรองแค่สโลวีเนียเพียงชาติเดียวเท่านั้น

ไม่เหมือนกับรัฐสภายุโรปหรือรัฐสภาเยอรมนี กฎหมายฝรั่งเศสยินยอมให้สมาชิกสภานิติบัญญัติจ้างสมาชิกครอบครัวมาเป็นผู้ช่วยได้ นับเป็นข้อกำหนดที่สร้างความประหลาดใจให้บรรดาผู้สังเกตการณ์ต่างชาติจำนวนมาก

“ข้อเท็จจริงว่าคุณสามารถจ้างญาติสนิทมาทำงานให้ได้โดยที่ไม่มีการกำกับดูแลเหมือนเป็นการเปิดโอกาสให้ฉ้อฉลอย่างง่ายดาย” บียอร์น วิลลุม ผู้สื่อข่าวชาวเดนมาร์กบอก

ผลสำรวจล่าสุดพบว่ามีสมาชิกสภานิติบัญญัติฝรั่งเศสราว 15 เปอร์เซ็นต์ที่ว่าจ้างให้ญาติมาทำหน้าที่ในตำแหน่งผู้ช่วย