โฟกัสโลกรอบสัปดาห์: อิสราเอลปลิดชีพ ‘หน.ฮามาส-ฮิซบอลเลาะห์’ กระพือไฟสงครามตะวันออกกลาง
อย่างที่รู้กันว่าภูมิภาคตะวันออกกลางกำลังอยู่ภายใต้ความตึงเครียดมากที่สุดครั้งหนึ่ง ท่ามกลางสมรภูมิรบระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮามาสในฉนวนกาซา ที่ผู้เจรจาจากหลายประเทศของโลกกำลังเร่งทำงานให้ทั้งสองฝ่ายสามารถบรรลุข้อตกลงหยุดยิง และหยุดยั้งไม่ให้สถานการณ์ลุกลามบานปลายออกไปมากกว่านี้ แต่แล้วสถานการณ์ต่างๆ อาจเลวร้ายลง หลังอิสราเอลได้ทำการโจมตีทางอากาศลอบสังหาร นายฟูอัด ซุกร์ ผู้บัญชาการทหารที่อาวุโสที่สุดของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ที่กรุงเบรุต ประเทศเลบานอน ตามด้วย นายอิสมาอิล ฮานิเยห์ ผู้นำฮามาสที่กรุงเตหะราน ประเทศอิหร่าน ในเวลาห่างกันไม่ถึง 24 ชั่วโมง จุดให้เกิดคำถามถึงอนาคตของข้อตกลงเจรจาหยุดยิงเพื่อปล่อยตัวประกัน ทั้งยังทำให้หลายฝ่ายเกรงว่ามันอาจนำไปสู่การเปิดฉากสงครามอย่างเต็มรูปแบบในตะวันออกกลาง
ก่อนหน้าการโจมตีลอบสังหารดังกล่าว หลายคนรวมถึงครอบครัวของตัวประกันอิสราเอลที่ถูกจับกุมตัวไปในฉนวนกาซายังคงมีความหวังที่จะเห็นการบรรลุข้อตกลงหยุดยิงเพื่อปล่อยตัวประกัน การเจรจาระหว่างอิสราเอลและฮามาสดำเนินมานานหลายเดือน โดยมีตัวกลางอย่างสหรัฐอเมริกา อียิปต์ กาตาร์ ที่นายฮานิเยห์ก็เป็นหนึ่งในตัวแทนเจรจาด้วย แต่นายฮานิเยห์กลับถูกลอบสังหาร ที่ขณะนี้ยังไม่ชัดเจนว่าเป็นการโจมตีทางอากาศหรือการฝังระเบิดไว้ในอาคารที่ฮานิเยห์เข้าพัก ที่เมืองหลวงของอิหร่าน เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคมที่ผ่านมา หลังเป็นแขกวีไอพีเข้าร่วมพิธีสาบานตนรับตำแหน่งของ นายมาซูด เปเซซเคียน ประธานาธิบดีอิหร่านคนใหม่ แม้ว่าอิสราเอลจะยังไม่ออกมายอมรับว่าอยู่เบื้องหลังการลอบสังหารฮานิเยห์ แต่การเสียชีวิตของเขาก็มีโอกาสทำให้ฮามาสถอนตัวจากการเจรจาหยุดยิง ถึงตอนนี้แม้ฮามาสจะยังไม่ออกมาประกาศถึงการถอนตัวจากการเจรจา แต่เจ้าหน้าที่ของทางการอียิปต์ที่เป็นหนึ่งในตัวกลางในการเจรจาหยุดยิงให้ความเห็นว่า มีโอกาสที่การลอบสังหารนายฮานิเยห์จะส่งผลกระทบต่อการเจรจา เพราะเขาเป็นคนกลางสำคัญระหว่างผู้นำฮามาสในฉนวนกาซาและกลุ่มปาเลสไตน์อื่นๆ รวมถึงเป็นคนที่พบปะกับผู้เจรจาด้วยตัวเองเพื่อพูดคุยเกี่ยวกับการหยุดยิง
เชค มุฮัมมัด บิน ดับดุรเราะฮ์มาน บิน ญาสซิม อาล ษานี นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีต่างประเทศของกาตาร์ ได้ประณามและให้ความเห็นที่น่าสนใจว่า การเจรจาไกล่เกลี่ยจะประสบความสำเร็จได้อย่างไร หากฝ่ายหนึ่งลอบสังหารผู้เจรจาของอีกฝ่าย นายนูร์ อาบู ซาลาม ชาวปาเลสไตน์ผู้พลัดถิ่นกล่าวว่า อิสราเอลกำลังทำลายทุกอย่างจากการสังหารฮานิเยห์ พวกเขาไม่ต้องการสันติสุขและไม่ต้องการบรรลุข้อตกลงหยุดยิง ขณะที่ครอบครัวของตัวประกันอิสราเอลที่กำลังรอคอยให้คนรักของพวกเขากลับมาอีกครั้งเริ่มรู้สึกสิ้นหวัง นายดานี มิราน ที่ลูกชายของเขาถูกจับกุมเป็นตัวประกันอยู่ในฉนวนกาซาตั้งแต่วันที่ 7 ตุลาคมปีที่แล้วกล่าวว่า เขาไม่สนใจว่าใครจะถูกลอบสังหาร เขาสนใจแค่เรื่องการปล่อยลูกชายของเขาและตัวประกันอื่นๆ ให้กลับบ้านอย่างปลอดภัย
คำถามต่อมาคือหากฮามาสยังไม่ถอนตัวจากการเจรจาหยุดยิง การเสียชีวิตของฮานิเยห์จะทำให้ท่าทีของฮามาสเกี่ยวกับการเจรจาหยุดยิงจะเปลี่ยนไปมากน้อยแค่ไหน เพราะต่อจากนี้ไปจะมีใครกล้าออกมาทำหน้าที่เป็นตัวแทนในการเจรจาอีก หากสุดท้ายต้องพบชะตากรรมเดียวกับฮานิเยห์
นอกจากทิศทางการเจรจาหยุดยิงปล่อยตัวประกันแล้ว การสังหารนายฮานิเยห์และซุกร์ ผบ.ระดับสูงของฮิซบอลเลาะห์ยังอาจยกระดับการสู้รบให้รุนแรงขึ้นกลายเป็นสงครามในภูมิภาคที่สร้างความเสียหายมาก เพราะแม้ว่านี่จะไม่ใช่ครั้งแรกที่อิสราเอลโจมตีใส่ดินแดนของอิหร่าน แต่ก็เป็นหนึ่งในการโจมตีที่โจ่งแจ้งที่สุดเพราะเป็นการโจมตีในเมืองหลวง สร้างความอับอายและก่อแรงสั่นสะเทือนในหมู่บุคคลระดับสูงของอิหร่านให้กังวลว่ามีสายลับอิสราเอลแทรกซึมอยู่ในกองกำลังรักษาความมั่นคงของประเทศหรือไม่ บีบให้อิหร่านต้องทำอะไรสักอย่างและประกาศว่าจะตอบโต้กลับอิสราเอล ซึ่งพวกเขาก็มีหลายตัวเลือกในมือ ไม่ว่าจะเป็นการส่งอากาศยานไร้คนขับ หรือ โดรน และขีปนาวุธโจมตีตอบโต้กลับอิสราเอล เช่นการปล่อยจรวดและโดรนกว่า 300 ลูกโจมตีอิสราเอลเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา หลังอิสราเอลโจมตีสังหาร 2 นายพลคนสำคัญของอิหร่านคาแผนกกงสุลของสถานทูตอิหร่านในประเทศซีเรีย อิหร่านอาจลอบสังหารนักการทูตหรือเจ้าหน้าที่ของอิสราเอล หรือโจมตีเป้าหมายของอิสราเอลในต่างแดน ส่วนอีกตัวเลือกคืออิหร่านอาจตอบโต้กลับอิสราเอลผ่านกองกำลังตัวแทนของพวกเขา อาทิ กลุ่มฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน กลุ่มฮูตีในเยเมน และกองกำลังชีอะห์ในอิรัก ให้โจมตีเป้าหมายของอิสราเอลหรือสหรัฐ ขณะที่กลุ่มฮิซบอลเลาะห์อาจตอบโต้การเสียชีวิตของนายฟูอัด ซุกร์ ด้วยการโจมตีใส่พื้นที่ที่ยังไม่เคยโจมตีใส่อิสราเอลมาก่อน
การโจมตีสังหารครั้งล่าสุดนี้เป็นเหมือนการส่งคำเตือนไปยังอิหร่านและตัวแทนของอิหร่านในภูมิภาคตะวันออกกลางว่า ไม่มีที่ใดในโลกที่ปลอดภัยแม้แต่กรุงเตหะราน และให้ทบทวนความสัมพันธ์กับอิหร่าน เพราะพวกเขาไม่สามารถปกป้องคุณได้แม้จะอยู่ในแผ่นดินของพวกเขาเช่นกัน แต่ในทางกลับกัน อิสราเอลต้องระวังให้มากหากเลือกที่จะเปิดศึกหลายด้านกับเลบานอนและอิหร่าน เพราะอิหร่านมีตัวแทนในหลายพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นอิรัก ซีเรีย เลบานอน เยเมน ฉนวนกาซา เขตเวสต์แบงก์และเยรูซาเล็มตะวันออก สมาชิกของพวกเขาได้รับการฝึกฝน มีอาวุธอยู่ในมือ และสามารถโจมตีชาวอิสราเอลได้ในทั่วมุมโลก
ความเคลื่อนไหวล่าสุดของอิสราเอลทำให้นักวิเคราะห์ในตะวันออกกลางมองว่านายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮูของอิสราเอล ต้องการเปลี่ยนเกมการสู้รบจากในฉนวนกาซา ไปเป็นการกำจัดผู้นำฮามาสและโจมตีกองกำลังตัวแทนของอิหร่านในต่างแดน
การเดินหมากครั้งนี้ของอิสราเอลถือเป็นการเดิมพันครั้งใหญ่ของเนทันยาฮู แต่การเอาสถานการณ์ในภูมิภาคและความหวังของครอบครัวตัวประกันอิสราเอลมาเสี่ยงนั้น ก็ทำให้เกิดคำถามเช่นกันว่าเนทันยาฮูกำลังทำเพื่ออะไรกันแน่ ระหว่างผลประโยชน์ของประเทศอิสราเอล หรือความอยู่รอดทางการเมืองของตัวเอง!
