วงถก ‘แม่โขง-ล้านช้าง’ รับรองเอกสาร 4 ฉบับ ไทยดันข้อริเริ่มอากาศสะอาด-หนุนร่วมปราบอาชญากรรมข้ามพรมแดน
เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม ที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง (เอ็มแอลซี) ครั้งที่ 9 ที่จ.เชียงใหม่ ซึ่งนางเอกสิริ ปิณฑะรุจิ ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ ได้เป็นประธานการประชุมร่วมกับนายหวัง อี้ สมาชิกกรมการเมือง ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการกลางด้านกิจการต่างประเทศประจำพรรคคอมมิวนิสต์จีน และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจีน โดยมีรัฐมนตรีของประเทศสมาชิกเอ็มแอลซีทั้ง 6 ประเทศ ประกอบด้วย นายสะเหลิมไซ กมมะสิต รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีต่างประเทศสปป.ลาว นายตาน ส่วย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีต่างประเทศเมียนมา นายซก เจินดาโซเพีย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีต่างประเทศกัมพูชา และน.ส.เหวียน มิงห์ หั่ง รัฐมนตรีช่วยต่างประเทศเวียดนามเข้าร่วม
ที่ประชุมซึ่งจัดขึ้นภายใต้หัวข้อ “สู่อนาคตร่วมของภูมิภาคแม่โขง-ล้านช้างที่ปลอดภัยยิ่งขึ้นและยั่งยืน” (Towards the shared future of safer and sustainable Mekong-Lancang Region) ได้รับรองเอกสาร 4 ฉบับ ซึ่งเป็นผลลัพธ์การประชุมและเป็นพื้นฐานสำหรับการสานต่อความร่วมมือในอนาคต โดยมีเอกสารสำคัญ 2 ฉบับ ที่เป็นประเด็นซึ่งไทยผลักดัน ได้แก่ แถลงการณ์ร่วมว่าด้วยข้อริเริ่มอากาศสะอาดแม่โขง-ล้านช้าง และแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยการเสริมสร้างความร่วมมือในการปราบปรามอาชญากรรมข้ามพรมแดนภายใต้กรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง
ในแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยการส่งเสริมความร่วมมือในการปราบปรามอาชญากรรมข้ามพรมแดนภายใต้กรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง ที่ประชุมได้แสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อความรุนแรงและความร้ายแรงของภัยคุกคามจากอาชญากรรมข้ามพรมแดนและการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการพนันออนไลน์ข้ามพรมแดน การฉ้อโกงผ่านช่องทางโทรคมนาคม การลักลอบค้ายาเสพติด การค้ามนุษย์ การก่อการร้ายอาชญากรรมไซเบอร์ การลักลอบขนอาวุธ และอาชญากรรมอื่นๆ ซึ่งทำลายสันติภาพและความมั่นคงของอนุภูมิภาคแม่โขง-ล้านช้าง ทั้งยังส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยและความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชน
ที่ประชุมย้ำความตั้งมั่นในการต่อสู้กับอาชญากรรมข้ามพรมแดนและการประกันความมั่นคงสาธารณะ โดยเรียกร้องให้มีความร่วมมือที่ใกล้ชิดและลึกซึ้งยิ่งขึ้นในทุกระดับ เคารพหลักอธิปไตยของแต่ละประเทศและประกันให้มีการสอดประสานกับข้อริเริ่มอื่นๆ ขณะเดียวกันยังสนับสนุนให้ประเทศสมาชิกให้ความสำคัญเป็นลำดับต้นกับความร่วมมือในการต่อต้านการลักลอบค้ายาเสพติดและยับยั้งการฉ้อโกงผ่านช่องทางคมนาคมหรือทางออนไลน์ การพนันออนไลน์ รวมถึงสนับสนุนให้หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายและความมั่นคงของสมาชิกทั้ง 6 ประเทศทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิด เพื่อส่งเสริมการแบ่งปันข้อมูลข่าวกรองและยกระดับการติดตามการควบคุมชายแดน
ที่ประชุมยังตระหนักถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการยกระดับความร่วมมือระหว่างสมาชิกเอ็มแอลซีทั้ง 6 ประเทศในการปราบปรามอาชญากรรมข้ามพรมแดน และแสดงการสนับสนุนอย่างเต็มที่ต่อข้อริเริ่มที่จะจัดการประชุมรัฐมนตรีเอ็มแอลซีว่าด้วยความร่วมมือในการบังคับใช้กฎหมายและความมั่นคง เพื่อให้บรรลุความร่วมมืออย่างเป็นรูปธรรมในการปราบปรามอาชญากรรมข้ามพรมแดนภายในสิ้นปี 2567 นี้ หรือโดยเร็วที่สุด
ขณะที่แถลงการณ์ร่วมว่าด้วยข้อริเริ่มอากาศสะอาดแม่โขง-ล้านช้าง ที่ประชุมเห็นร่วมกันว่าภูมิภาคนี้กำลังประสบปัญหามลพิษทางอากาศเพิ่มมากขึ้นโดยเฉพาะ PM2.5 ซึ่งกระทบต่อสุขภาพของประชาชนและยังทำให้เกิดผลกระทบกับเศรษฐกิจและสังคม และได้ประกาศความมุ่งมั่นที่จะส่งเสริมความตระหนักรู้ของสาธารณะและการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการจัดการกับมลพิษทางอากาศในภูมิภาค ทั้งยังสนับสนุนการระดมทรัพยากรทางการเงิน ทรัพยากรบุคคล และเทคโนโลยีของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อจัดหาทรัพยากรที่เพียงพอในการป้องกันมลพิษทางอากาศ
ที่ประชุมยังให้การรับรองข้อริเริ่มว่าด้วยการกระชับความร่วมมือด้านทรัพยากรน้ำล้านช้าง-แม่โขง โดยเน้นย้ำว่าสมาชิกทั้ง 6 ประเทศตั้งอยู่ในภูมิภาคเดียวกันและใช้แม่น้ำสายเดียวกัน จึงต้องมีการเสริมสร้างความร่วมมือด้านทรัพยากรน้ำ การใช้ประโยชน์ ปกป้องและบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของแม่น้ำล้านช้าง-แม่โขงอย่างเหมาะสม
ที่ประชุมสนับสนุนให้ประเทศสมาชิกเสริมสร้างการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนและมีประสิทธิภาพ การบริหารจัดการและการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำ ตลอดจนการฝึกอบรมบุคลากรและความร่วมมือด้านอาชีวศึกษา เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถในการบริหารทรัพยากรน้ำ โดยการเสริมสร้างการแลกเปลี่ยนผ่านกลไกความร่วมมือต่างๆ ที่มีอยู่ อาทิ ข้อริเริ่มสายแถบและเส้นทาง อาเซียน ยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจอิรวดี-เจ้าพระยา-แม่โขง (แอคแมค) โครงการพัฒนาความร่วมมือทางเศรษฐกิจในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (จีเอ็มเอส) และคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (เอ็มอาร์ซี)
นายนิกรเดช พลางกูร อธิบดีกรมสารนิเทศและโฆษกกระทรวงการต่างประเทศกล่าวว่า เอ็มแอลซีเป็นกรอบความร่วมมือแรกที่มีประเทศลุ่มน้ำโขงเข้าร่วมอย่างครอบคลุม ตั้งแต่ประเทศต้นแม่น้ำคือจีนถึงปลายแม่น้ำคือเวียดนามเป็นสมาชิก การประชุมครั้งนี้ได้เน้นย้ำเรื่องการแก้ไขปัญหาความท้าทายเร่งด่วนที่ส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยและความผาสุกของประชาชน ควบคู่กับการส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน มุ่งเน้นการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศข้ามพรมแดนและอาชญากรรมข้ามพรมแดน โดยเฉพาะการลักลอบค้ายาเสพติด อาชญากรรมไซเบอร์ และการฉ้อโกงทางโทรคมนาคม ซึ่งเป็นประเด็นที่ไทยผลักดัน นอกจากนี้ยังได้หารือถึงแนวทางการส่งเสริมความร่วมมือด้านอื่นๆ อาทิ การส่งเสริมความเชื่อมโยงทรัพยากรน้ำ ความหลากหลายทางชีวภาพ ความมั่นคงทางอาหารและพลังงาน นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การส่งเสริมการท่องเที่ยวและการแลกเปลี่ยนระหว่างประชาชน รวมถึงการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคเอกชน
เมื่อถามว่าที่ผ่านมาได้มีการใช้โอกาสในการเป็นสมาชิกเอ็มแอลซีเจรจาเกี่ยวกับบริหารจัดการทรัพยากรน้ำร่วมกับจีนหรือไม่ นายนิกรเดชกล่าวว่า เอ็มแอลซีถือเป็นกรอบหลักในแม่น้ำโขง และมีผลงานยืนยันถึงความสำเร็จ ตั้งแต่การขอให้จีนตั้งปล่อยน้ำมากขึ้นในหน้าแล้ง ในหน้าน้ำหลากก็ขอให้มีการกักน้ำมากขึ้น และยังมีกลไกการทำงานร่วมกันที่วางไว้อย่างชัดเจน อาทิ การแบ่งปันข้อมูลเกี่ยวกับการเปิดปิดเขื่อนของจีนที่ต้องมีการแจ้งประเทศสมาชิกล่วงหน้า ดังนั้นจึงพูดได้ว่าประเด็นการบริหารจัดการน้ำถือเป็นเรื่องสำคัญที่สุดในการหารือของชาติสมาชิกเอ็มแอลซี
