อนุรา กุมารา ดิสซานายาเก : “มาร์กซิสต์คืนชีพ” สะท้อนอะไร?
วิกฤตเศรษฐกิจในศรีลังกาที่เซ่นรัฐบาลเครือญาติ ‘ราชปักษา’ ให้ไม่มีที่ยืนในเกมการเมืองศรีลังกาอีกต่อไป ยังคงทิ้งมรดกหายนะทางเศรษฐกิจไว้ให้กับประเทศ แม้รัฐบาลของนายรานิล วิกรมสิงเห จะสามารถทำให้เศรษฐกิจของศรีลังกากะเตื้องขึ้นได้บ้าง แต่ความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดระหว่างเขาและตระกูลราชปักษาทำให้สังคมยังแคลงใจว่าจะมีการเอื้อเฟื้อเกื้อหนุนกันหรือไม่
ตลอดระยะเวลาที่เขานั่งเก้าอี้ประธานาธิบดี มีชาวศรีลังกาจำนวนไม่น้อยที่ตั้งคำถามว่า เขาใช้อำนาจส่วนตนในการปกป้องครอบครัวราชปักษาจากการถูกดำเนินคดี อีกทั้ง ความกดดันในการพาศรีลังกาออกจากวิกฤตเศรษฐกิจทำให้เขาจำเป็นต้องกู้เงินจากไอเอ็มเอฟเพื่อหาทางรอด ทว่า เงื่อนไขของไอเอ็มเอฟนั้นเป็นที่โจษจันในเรื่องความเข้มงวด และได้บีบบังคับให้วิกรมสิงเหต้องขึ้นภาษีและค่าไฟ ในขณะที่ชาวศรีลังกายังคงดิ้นรนในการหารายได้เพื่อประทังชีวิต
เป็นธรรมชาติของการเมืองที่เมื่อรัฐบาลไม่สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนได้ พวกเขาจะมองหาตัวเลือกใหม่ และดูเหมือนว่าเมื่อมนุษย์เผชิญกับความยากลำบาก แนวทางมาร์กซิสต์จะเป็นคำตอบ เห็นได้จากเทรนด์ค้อนเคียวที่ผงาดขึ้นมาในลาตินอเมริกาในช่วงสงครามเย็น หลังจากที่ชาวละตินเผชิญความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจอย่างหนักและพยายามปลดแอกจากอิทธิพลของสหรัฐ
กรณีเช่นนี้เกิดขึ้นที่ศรีลังกาเช่นเดียวกัน ในการเลือกตั้งศรีลังกาเมื่อวันที่ 21 กันยายน นายอนุรา กุมารา ดิสซานายาเก ผู้นำสายมาร์กซิสต์ จากพรรคแนวร่วมปลดปล่อยประชาชน (JVP) ชนะการเลือกตั้งอย่างแลนด์สไลด์ ด้วยคะแนน 1.3 ล้านเสียงมากกว่าคู่แข่งที่ได้คะแนนเป็นอันดับที่ 2 แสดงให้เห็นว่าการรณรงค์หาเสียงของเขาที่ชูนโยบายการปราบปรามการทุจริต รวมถึงคำมั่นสัญญาที่จะกำราบวิกฤตหนี้และเศรษฐกิจ ประสบความสำเร็จในการซื้อใจประชาชนที่กระหายการเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างมาก โดยในการเลือกตั้งปี 2020 ดิสซานายาเก ได้คะแนนเพียงแค่ 3% เท่านั้น
กระนั้นก็ดี ในยุคปัจจุบันที่ความเป็นทุนนิยมอยู่ทุกหย่อมหญ้า ตรรกะแบบมาร์กซิสอาจจะเป็นปากกาที่หมึกหมดเขียนไม่ติด ดิสซานายาเกผ่อนอุดมการณ์มาร์กซิสลง เขาเคยกล่าวว่า เขาจะเดินหน้าหารือกับไอเอ็ม ซึ่งล้วนแต่มีมาตรการที่ส่งเสริมเศรษฐกิจเสรี เพื่อปรับเปลี่ยนเงื่อนไขบางประการให้รัฐบาลสามารถลดภาษีลงได้
เป็นที่น่าจับตาดูว่า อุดมการณ์จะส่วนทางกับพฤติการณ์หรือไม่
