People in Focus – อันวาร์ อิบราฮิม: บทพิสูจน์ประธานอาเซียน 2025
ปี 2025 ถึงคราวหมุนเวียนที่มาเลเซียจะปฏิบัติหน้าที่เป็นประธานอาเซียน หมวกใบที่อันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย ต้องใส่นี้คาดว่าน่าจะหนักอยู่พอตัว เพราะเขาต้องแบกรับกับความกดดันในฐานะผู้นำประเทศที่เก๋าเกมส์ที่สุดในภูมิภาค ขณะที่ผู้นำชาติอาเซียนที่เหลือส่วนใหญ่ล้วนแต่เป็นหน้าใหม่ ในการผลักดันให้เกิดการแก้ไขปัญหาในภูมิภาคที่คาราคาซังมาอย่างยาวนาน ท่ามกลางข้อครหาที่ว่าอาเซียนไม่สามารถขับเคลื่อนให้เกิดทิศทางเชิงบวกได้
อันวาร์ส่งเสียงดังในการวิจารณ์อาเซียนในเรื่องการจัดการปัญหาเมียนมามาเสมอ ถึงกับเคยกล่าวว่าเมียนมาควรยุติการเป็นสมาชิกอาเซียนชั่วคราว หากกระบวนการเพื่อสันติภาพในเมียนมายังไม่มีความคืบหน้า อันวาร์ต้องเสียหน้าอย่างหนัก
ล่าสุด อันวาร์ประกาศว่าจะแต่งตั้งอดีตนายกฯ ทักษิณ ชินวัตร ของไทย เป็นที่ปรึกษาประธานอาเซียน โดยภายในทีมยังมีสมาชิกอย่างนายจอร์จ เยียว อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศสิงคโปร์ ร่วมด้วย แสดงให้เห็นถึงยุทธศาสตร์ของมาเลเซียในการคลี่คลายปัญหาภายในของเมียนมา หลังจากที่ฉันทามติ 5 ข้อถูกรัฐบาลทหารแช่แข็ง ส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของอาเซียนโดยรวม
ดูเหมือนว่าอันวาร์จับตาเรื่องนี้มานานแล้วและกำลังใช้ไทยเป็นด่านหน้า โดยไทยเป็นประเทศที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาเมียนมามากที่สุด บวกกับแนวทางการทูตของไทยที่สนับสนุนเรื่องสิทธิมนุษยธรรม เป็นมิตรกับทุกฝ่าย รวมถึงการที่ไทยเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมเรื่องเมียนมาระหว่างวันที่ 19-20 ธ.ค. นี้ สามารถเป็นเครื่องไม้เครื่องมือให้แก่อันวาร์ได้
ปัญหาทะเลจีนใต้เป็นวาระสำคัญที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ประมวลการปฏิบัติในทะเลจีนใต้ (COC) อยู่ภายใต้การเจรจามาตั้งแต่ปี 2002 โดยมาเลเซียก็เป็นประเทศที่อ้างสิทธิในน่านน้ำนี้ อันวาร์ต้องเผชิญกับกับความยากลำบากในส่งเสริมเอกภาพในภูมิภาค แต่ขณะเดียวกันก็ต้องรักษาผลประโยชน์สูงสุดของมาเลเซียด้วย
การที่มาเลเซียชูหัวข้อ Inclusivity and Sustainability ในการประชุมปีหน้า แสดงให้เห็นถึงความพยายามของมาเลเซียในการไม่ทิ้งชาติใดในอาเซียนไว้ข้างหลัง รวมถึงท่าทีการเป็นผู้นำในการส่งเสริมเรื่องความยั่งยืนของภูมิภาค และที่สำคัญในที่ประชุม ชาติอาเซียนต้องจัดทำวิสัยทัศน์ฉบับใหม่ที่จะใช้ไปจนถึงปี 2045 ด้วย
ต้องจับตาดูว่ามาเลเซียจะประสบความสำเร็จในการเป็นประธานอาเซียน หรือการเป็นเจ้าภาพในปีหน้าจะเป็นกลายเป็นเพียงการหมุนเวียนตามธรรมเนียมปฏิบัติดั่งเช่นที่ผ่านมา
